Hồ sơ bị chỉnh sửa và bản nhận tội
Tại Tòa án Quận ngày 5/11, Lui Tsz-chung thừa nhận bảy tội danh trong hai vụ liên quan đến đấu thầu của chính quyền. Xin Ding Xin Trade nhận bốn tội danh khác, gồm những vi phạm về mô tả thương mại, đăng ký nhập khẩu thực phẩm và nhãn hàng hóa. Theo các tường thuật phiên tòa, thẩm phán Ernest Lin Kam-hung cho hoãn tuyên án đến ngày 30/12; Lui bị tạm giam trong thời gian chờ đợi. Đây là những lời nhận tội được ghi nhận tại tòa, chứ không chỉ là cáo buộc của cơ quan điều tra.
Cơ chế gian lận xoay quanh những giấy tờ có vẻ hợp lệ. Người điều hành công ty đã nhờ sửa tên trên báo cáo kiểm nghiệm nước uống gắn với Robust (Guangdong) Drinking Water, nhằm khiến cơ quan chức năng tin rằng lô hàng đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc và kiểm định. Sau khi hợp đồng được trao, các tài liệu về một nhà cung cấp khác cũng bị thay đổi. Những con dấu và kết quả thử nghiệm vì vậy trở thành điểm yếu khi cơ quan mua sắm không xác minh đầy đủ với đơn vị phát hành.
Hợp đồng lớn và chuỗi kiểm tra mong manh
Hợp đồng kéo dài 36 tháng, được trao ngày 26/6/2025 để cung cấp nước đóng chai cho các cơ quan tại đảo Hong Kong và một số đảo phụ cận. Giá trị ước tính là 52,9 triệu HKD, không phải số tiền đã được thanh toán toàn bộ.
Từ ngày 18/7 đến 13/8/2025, doanh nghiệp giao 32.081 chai nước. Những nghi ngại do công chức nêu ra trong tháng 8 đã khiến chất lượng hàng hóa và hồ sơ nhà cung cấp được xem xét kỹ hơn.
Bản rà soát của Ủy ban Kiểm toán công bố tháng 10/2025 cho thấy một loạt cảnh báo trong quá trình xét thầu không được xử lý đến nơi đến chốn. Có thời điểm tài liệu nộp đến thậm chí ghi sai tên Robust bằng chữ Trung Quốc, sau đó được thay bằng bản sửa. Thay vì chỉ yêu cầu nộp lại giấy tờ, quy trình kiểm tra đáng lẽ phải truy nguyên tính xác thực tại tổ chức thử nghiệm và nhà sản xuất. Kiểm toán còn chỉ ra những thiếu sót trong kiểm nghiệm ban đầu với nước đã giao.
Một hồ sơ khác làm rõ mô thức rủi ro
Trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng còn phát hiện hồ sơ xin cung cấp khoảng một triệu bộ xét nghiệm nhanh virus cho ngành y tế được nộp tháng 4/2025 có báo cáo thường niên sai sự thật. Nhân viên phòng xét nghiệm y tế công lập đã nghi ngờ tài liệu, nên đơn dự thầu không được xử lý. Lui nhận thêm một tội danh cố ý gian lận bất thành liên quan đến vụ này. Sự tương phản giữa hai quy trình nhắc rằng phát hiện sớm một bất thường nhỏ đôi khi ngăn được hậu quả lớn.
Các hành vi khai sai nguồn gốc và nhãn hàng không đồng nghĩa đã có kết luận tư pháp rằng mọi chai nước được giao đều gây hại sức khỏe. Tuy nhiên, khi không thể tin vào báo cáo kiểm nghiệm, cơ quan quản lý cũng mất đi cơ sở đáng tin cậy để chứng minh hàng hóa đáp ứng điều kiện an toàn. Đó là lý do sai phạm giấy tờ trong chuỗi thực phẩm cần được xem xét nghiêm túc, ngay cả khi chưa có bằng chứng về thương tích thực tế.
Từ sự cố riêng lẻ đến cải cách thể chế
Sau khi vụ việc bùng phát tháng 8/2025, Hong Kong chấm dứt hợp đồng và yêu cầu kiểm tra toàn bộ cơ chế mua sắm liên quan. Chính quyền triển khai cách tiếp cận nhiều nhánh: rà soát độc lập của cơ quan kiểm toán, điều tra trách nhiệm nhân sự và một nhóm công tác liên ngành nhằm sửa quy trình. Vào tháng 1/2026, nhóm này đưa ra các biện pháp tăng xác minh trực tiếp với tổ chức chứng nhận, kiểm tra năng lực nhà thầu, thử nghiệm mẫu trước khi trao hợp đồng và giám sát định kỳ sau khi giao hàng.
Những thay đổi chỉ có ý nghĩa khi được áp dụng nhất quán. Mục tiêu của đấu thầu công không phải chỉ mua được sản phẩm rẻ nhất mà còn bảo đảm sự cạnh tranh công bằng, chất lượng và trách nhiệm giải trình. Với một dịch vụ tưởng chừng giản đơn như nước uống văn phòng, hồ sơ chân thực phải là điểm khởi đầu của niềm tin, chứ không phải điều được mặc nhiên giả định.
