“Sóng thần xanh” khiến Nhật Bản lo ngại về các bước đi đối ngoại tiếp theo của ông Trump

Về mặt chính thức, Nhật Bản khẳng định liên minh với Mỹ vẫn không lay chuyển, bất kể diễn biến chính trị tại Washington.

*“Quan hệ đối tác song phương vẫn là nền tảng của chính sách đối ngoại và an ninh của Nhật Bản, bất kể kết quả bầu cử.” — Kihara Minoru, Chánh văn phòng Nội các*

Trước sự gia tăng sức mạnh quân sự của Trung Quốc, kho tên lửa của Triều Tiên và sự quyết đoán của Nga, Tokyo tìm cách gắn kết chặt chẽ hơn với Washington. Thủ tướng Takaichi Sanae hy vọng mối quan hệ cá nhân với ông Trump sẽ giúp Nhật Bản không bị gạt ra ngoài trong bất kỳ thỏa thuận nào ông có thể đạt được với các nước này.

Các tờ báo thuộc nhiều khuynh hướng chính trị đều kêu gọi thận trọng. Tờ Sankei Shimbun bảo thủ cảnh báo Nhật Bản đang ở “thời điểm then chốt”, xét tới lịch sử ông Trump có những cử chỉ hòa giải với Moskva và Bắc Kinh.

*“Liên minh Nhật – Mỹ là nền tảng quan trọng của an ninh, nhưng ưu tiên liên minh khác với việc mù quáng đi theo chính quyền Trump.” — Báo Asahi Shimbun*

Tờ Asahi Shimbun cấp tiến cho rằng Tokyo cần ưu tiên ngoại giao đa phương với các đối tác cùng chí hướng, bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đồng thời phản bác những yêu cầu bất hợp lý của Washington về quốc phòng và thương mại.

Ông Tosh Minohara, Chủ tịch Viện Nghiên cứu các vấn đề Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, cho rằng điểm yếu lớn nhất của Nhật Bản nằm ở cách Bắc Kinh, Moskva và Bình Nhưỡng diễn giải sự suy giảm quyền lực trong nước của ông Trump.

*“Sự suy yếu của ông Trump sẽ dẫn tới bất ổn toàn cầu, bởi các nước này sẽ nghĩ: tại sao không tận dụng điều đó?” — Tosh Minohara*

Ông Minohara kêu gọi Tokyo khẩn trương mở rộng mạng lưới quốc phòng và ngoại giao với Hàn Quốc, Australia, ASEAN và châu Âu. Trong khi đó, ông Nagao Satoru của Viện Hudson đưa ra quan điểm ngược lại: theo ông, chính sự khó đoán của ông Trump đã là một yếu tố răn đe, khiến các đối thủ không thể tự do hành động.

Theo các chuyên gia, Nhật Bản đối mặt nhiều rủi ro cụ thể:

Giới phân tích cho rằng một chính quyền Mỹ chia rẽ có thể giúp Nhật Bản có thêm thời gian trước các yêu cầu về nông nghiệp, nhưng những bất định trong lĩnh vực công nghệ vẫn là mối lo lớn.

Ngày 4/11, chỉ số Nikkei có lúc giảm tới 4,8% trong phiên do lo ngại các nhà cung cấp linh kiện Nhật Bản bị ảnh hưởng nếu kế hoạch hạ tầng công nghệ của Mỹ bị đình trệ. Báo Nikkei đưa tin lãnh đạo năm tập đoàn thương mại lớn nhất Nhật Bản lo ngại về tính khó lường của thị trường năng lượng, tiền tệ và đầu tư toàn cầu.

*“Chúng tôi cần duy trì sự chuẩn bị rộng rãi và giữ nhiều phương án lựa chọn để có thể ứng phó với tình trạng biến động cao kéo dài.” — Hori Kenichi, Tổng giám đốc Mitsui & Co*