Một bước tiến về phía Oman, chưa vào Hormuz
Bộ Quốc phòng Hàn Quốc ngày 5/11 cho biết chính phủ muốn sửa đổi nhiệm vụ của đơn vị Cheonghae, hiện tuần tra chống cướp biển tại Vịnh Aden. Vùng hoạt động mới dự kiến kéo dài tới phía nam cảng Duqm của Oman. Đây là bước mở rộng đáng kể về địa lý nhưng không bao gồm eo biển Hormuz hay vùng biển sát cửa ngõ phía bắc Oman. Khoảng cách 650 km nêu trong các báo cáo là khoảng cách từ Duqm tới Hormuz, không phải bằng chứng tàu Hàn Quốc sẽ tiến vào eo biển.
Phương án phải trải qua xem xét của nội các, được Tổng thống Lee Jae Myung thông qua và nhận sự đồng ý của Quốc hội. Nhiệm vụ hiện hành hết hiệu lực vào cuối năm 2026; dự thảo mới dự kiến kéo dài tới ngày 31/12/2027. Chính quyền nhấn mạnh tàu và máy bay sẽ hoạt động dưới hệ thống chỉ huy của Hàn Quốc, độc lập với hoạt động tác chiến của đồng minh. Vì thế, đây mới là kế hoạch cần phê chuẩn, chưa phải một cuộc triển khai chiến đấu đã được quyết định.
Tăng năng lực tuần tra và đối phó thủy lôi
Lực lượng Cheonghae có một khu trục hạm lớp 4.400 tấn, trực thăng hải quân cùng các xuồng cơ động. Đề xuất bổ sung máy bay tuần tra biển P-8A Poseidon, thiết bị không người lái rà phá thủy lôi và nhóm xử lý vật liệu nổ.
Theo báo chí Hàn Quốc, quân số tối đa sẽ tăng từ khoảng 320 lên 395 người, với 75 nhân sự bổ sung phục vụ máy bay và nhiệm vụ xử lý chất nổ. Những thiết bị này có thể nâng khả năng quan sát các tuyến vận tải và phát hiện nguy hiểm dưới mặt nước.
Bộ Quốc phòng nói sứ mệnh vẫn mang tính phi chiến đấu. Điều đó quan trọng vì năng lực rà phá thủy lôi có thể hữu ích khi giao thông qua Hormuz được khôi phục, nhưng không tự động trao quyền tiến vào khu vực chiến sự. Báo chí Hàn Quốc dẫn giới chức cho biết mọi nhiệm vụ trực tiếp tại eo biển sẽ cần sự cho phép riêng và những điều kiện an toàn thích hợp. Việc tách bạch khả năng kỹ thuật với thẩm quyền chính trị giúp hạn chế nguy cơ một hoạt động hộ tống biến thành can dự quân sự.
Sức ép đồng minh và sự mong manh của nguồn dầu
Quyết định được cân nhắc trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích Seoul vì cho rằng đồng minh đóng góp chưa đủ cho cuộc chiến với Iran. Tháng 9, Tổng thống Lee Jae Myung tuyên bố không điều quân theo cách khiến Hàn Quốc bị kéo vào xung đột, nhưng để ngỏ khả năng tăng vai trò bảo đảm tự do hàng hải. Kế hoạch mới phản ánh sự thỏa hiệp: đáp ứng một phần yêu cầu bảo vệ tuyến biển mà vẫn khẳng định giới hạn nhiệm vụ quốc gia.
Đằng sau tranh luận ngoại giao là lợi ích kinh tế cụ thể. Theo số liệu Bộ Công nghiệp Hàn Quốc được Reuters dẫn lại, khoảng 70% nguồn dầu nhập khẩu của nước này trong năm 2025 đến từ Trung Đông; phần lớn đi qua Hormuz. Bất kỳ vụ nổ mìn, cháy tàu hay gián đoạn vận tải nào cũng có thể đẩy phí bảo hiểm, chi phí năng lượng và giá hàng hóa lên cao. Những sự cố liên quan tàu chở dầu do phía Iran công bố ngày 5/11 càng cho thấy mức độ bất ổn, dù các tuyên bố đó cần được kiểm chứng độc lập.
Lá phiếu Quốc hội sẽ định nghĩa giới hạn
Vấn đề không chỉ là cần bao nhiêu tàu hoặc máy bay mà còn là chúng được phép làm gì. Các nhà lập pháp có thể xem xét vùng biển được tuần tra, phương thức chia sẻ thông tin, quy tắc tự vệ và khả năng phối hợp với lực lượng nước ngoài. Người ủng hộ coi mở rộng nhiệm vụ là biện pháp phòng ngừa thiết thực cho một nền kinh tế lệ thuộc thương mại đường biển; người thận trọng lo sợ nguy cơ leo thang khi khoảng cách giữa hoạt động phòng vệ và xung đột đang thu hẹp.
Bài toán của Seoul vì vậy mang tính chiến lược: bảo vệ công dân, tàu thương mại và nguồn năng lượng mà không biến cam kết đồng minh thành một quyết định tham chiến ngoài ý muốn. Tính minh bạch của văn bản phê chuẩn cùng khả năng giám sát của Quốc hội sẽ quyết định mức độ tin cậy của lời hứa phi chiến đấu. Trong một vùng biển mà sai lệch nhỏ cũng có thể gây hậu quả lớn, ranh giới rõ ràng đôi khi giá trị không kém một con tàu hiện đại.
