Thực trạng và những khó khăn của người mắc hội chứng tích trữ
Trên đảo Wirral, Merseyside, nhóm hỗ trợ Bringing Hoarders Together tập hợp những người mắc hội chứng tích trữ để chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm sự hỗ trợ. Tony, một thành viên của nhóm, phải tắm rửa tại trung tâm thể thao địa phương do căn nhà bị mất điều kiện sinh hoạt vì chủ nhà từ chối sửa chữa. Trường hợp của Sarah, cùng ba con tuổi thiếu niên, còn bi đát hơn khi họ bị đuổi khỏi nhà do vấn đề tích trữ và khi chuyển đến nơi ở mới, tình trạng này lại tái diễn nhưng cô lại lo sợ phải nhờ hỗ trợ vì nguy cơ mất chỗ ở.
Sian Cowley, người từng vật lộn với hội chứng này suốt nhiều năm, cho biết cô đã sống thiếu thốn các tiện nghi thiết yếu như nước nóng, sưởi ấm và nấu ăn trong suốt hai năm vì sợ bị trục xuất nếu yêu cầu sửa chữa nhà. Điều này phản ánh mức độ nghiêm trọng của hội chứng tích trữ, vốn được Tổ chức Y tế Thế giới công nhận là một rối loạn sức khỏe tâm thần từ năm 2018.
Tăng cao nguy cơ cháy nổ và tác động xã hội
Theo một điều tra của The Guardian, từ năm 2020, các dịch vụ phòng cháy chữa cháy tại Anh đã ghi nhận mức tăng 78% các vụ cháy có liên quan đến tích trữ hoặc cảnh báo về “lưu trữ nguy hiểm và quá mức”. Đặc biệt, London ghi nhận hơn 2.000 căn hộ bị đánh dấu là nguy cơ cao trong năm vừa qua, tăng từ 1.200 nhà bốn năm trước đó.
Những con số này cho thấy sự lan rộng của vấn đề cũng như những mối nguy hiểm trực tiếp lên tính mạng và an toàn của người dân. Tuy nhiên, những người mắc chứng tích trữ lại thường không dám tìm kiếm sự giúp đỡ vì sợ bị kỳ thị, hoặc bị đuổi khỏi nhà. Họ cũng phải đối mặt với sự thiếu hụt các dịch vụ hỗ trợ phù hợp và một môi trường đầy định kiến.
Đi tìm giải pháp nhân văn và toàn diện
Nhận thức được tình hình, Prima Group, một hiệp hội nhà ở địa phương, đã khởi xướng một cam kết quốc gia nhằm thuyết phục các nhà cung cấp nhà ở thay vì cưỡng chế dọn dẹp đột xuất hoặc đuổi cư dân, sẽ hợp tác và hỗ trợ người mắc hội chứng tích trữ tiếp cận các biện pháp giúp đỡ thiết thực hơn.
Jenny Devon, quản lý duy trì và đoàn kết của Prima Group, nhấn mạnh rằng việc đơn giản dọn sạch nhà không giải quyết cội nguồn vấn đề. Đối với người mắc hội chứng này, những đồ vật không phải là rác mà là vật gắn liền với ký ức và nỗi đau, và sự thiếu hiểu biết là nguyên nhân chính dẫn đến cách xử lý sai lầm và thiếu nhân ái từ các cơ quan chức năng.
Jo Cooke, giám đốc tổ chức Hoarding Disorders UK với gần 15 năm kinh nghiệm về hỗ trợ người mắc chứng tích trữ, chia sẻ rằng các biện pháp cưỡng chế dọn dẹp và đuổi nhà không những không giúp người bệnh mà còn làm họ cảm thấy bị tổn thương và mất niềm tin với những người có thể giúp đỡ.
Hành trình vượt qua hội chứng tích trữ
Ruth Cookson, thành viên sáng lập nhóm Bringing Hoarders Together, từng bị gia đình đuổi ra khỏi nhà khi mới 22 tuổi vì hội chứng tích trữ. Nhà cô từng bị đánh dấu nguy hiểm do tình trạng tích trữ sau một cuộc kiểm tra an toàn gas. Cô từng bỏ qua các cảnh báo vì sợ mất nhà, và tình trạng gia tăng trong giai đoạn phong tỏa Covid-19 khiến cô quyết định tìm kiếm sự giúp đỡ.
Cô nhớ lại mùi hôi thối trong nhà đến mức khách đến thăm phải đeo khẩu trang. Ruth nói cô từng phủ nhận vấn đề để rồi phải đối mặt với sự thật, đồng thời nhấn mạnh việc có người quản lý nhà ở tin cậy và được hỗ trợ phù hợp theo lộ trình riêng rất quan trọng. Một số nhân viên hỗ trợ thiếu tế nhị còn tiết lộ tình trạng nhà cô cho hàng xóm, nhưng cô đã chủ động chia sẻ về tình trạng của mình trên mạng xã hội, tạo bước ngoặt trong việc nhận sự giúp đỡ.
Giờ đây, nhà của cô đã được dọn dẹp an toàn và cô có thể chăm sóc chú mèo yêu thích. Hơn thế nữa, cô tham gia hỗ trợ người khác trong nhóm, gửi gắm thông điệp tích cực: người mắc hội chứng tích trữ hoàn toàn có thể cải thiện cuộc sống khi nhận được sự đồng cảm và hỗ trợ đúng cách.
Từ những câu chuyện đời thực này, bức tranh về hội chứng tích trữ hiện lên rõ nét hơn, vừa là cuộc chiến cá nhân đầy đau thương, nhưng cũng là vấn đề xã hội cần sự thấu hiểu và các giải pháp toàn diện, nhân văn để giúp người bệnh và cộng đồng chung sống an toàn.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Hội chứng tích trữ gia tăng nguy cơ cháy nổ, đòi hỏi sự can thiệp sớm và phù hợp từ cộng đồng và các tổ chức.
- Sợ hãi bị đuổi khỏi nhà khiến nhiều người mắc hội chứng tích trữ không dám tìm kiếm sự giúp đỡ.
- Giải pháp cưỡng chế dọn dẹp không giải quyết tận gốc vấn đề mà còn gây tổn thương cho người bệnh.
- Cần xây dựng các nhóm hỗ trợ và chương trình đồng hành dài hạn để giúp người mắc tích trữ cải thiện cuộc sống.
- Sự đồng cảm và hiểu biết từ các nhà cung cấp nhà ở và cơ quan chức năng là yếu tố then chốt trong xử lý hội chứng tích trữ.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.














