Một bước tiến lịch sử
Trong báo cáo thường niên về chính sách mở rộng công bố hôm thứ Tư, Ủy ban châu Âu cho biết EU có thể kết thúc đàm phán gia nhập với Montenegro trước cuối năm nay và ký hiệp ước gia nhập sớm nhất vào tháng 6/2027.
Lần đầu tiên kể từ năm 2011, khi EU kết thúc đàm phán gia nhập với Croatia, EU đang ở vị thế sớm khép lại đàm phán gia nhập với một nước ứng viên khác là Montenegro.
Ủy ban đánh giá đây là minh chứng cho nỗ lực bền bỉ của Montenegro trên con đường hội nhập châu Âu và trong việc thực hiện những cải cách cần thiết để biến tư cách thành viên EU thành hiện thực.
Mục tiêu trở thành thành viên thứ 28
Với dân số chỉ khoảng 630.000 người, Montenegro đặt mục tiêu trở thành thành viên thứ 28 của EU vào năm 2028. Lộ trình dự kiến gồm:
- Cuối năm 2026: kết thúc đàm phán gia nhập
- Sớm nhất tháng 6/2027: ký hiệp ước gia nhập
- Tiếp đó: cả 27 nước thành viên phải phê chuẩn hiệp ước
- Năm 2028: mục tiêu chính thức trở thành thành viên EU
Trong những tuần và tháng tới, điều thiết yếu là Montenegro phải duy trì sự tập trung vào việc hoàn tất chuẩn bị cho tư cách thành viên EU, duy trì các cải cách đã thông qua và bảo đảm sự ủng hộ liên tục của các đảng phái đối với con đường châu Âu.
Những ứng viên hàng đầu khác
EU coi Montenegro là nước ứng viên gần với tư cách thành viên nhất, trong khi Albania, Ukraine và Moldova cũng được xem là những ứng viên hàng đầu. Với Albania, Ủy ban cho rằng cần có sự hợp tác giữa các đảng và đối thoại mang tính xây dựng trong quốc hội cũng như với xã hội dân sự, trong bối cảnh nước này đang chứng kiến làn sóng biểu tình lớn nhất kể từ khi chuyển đổi dân chủ.
Ủy ban cho biết Albania cần tiếp tục thông qua các cải cách then chốt để đáp ứng tiêu chí khép lại tất cả các chương đàm phán, qua đó đạt mục tiêu đầy tham vọng nhưng khả thi là kết thúc đàm phán vào cuối năm 2027. Ukraine cũng được khuyến nghị đẩy nhanh cải cách để đạt mục tiêu gia nhập.
Ý nghĩa đối với EU và Tây Balkan
Nếu thành công, Montenegro sẽ là quốc gia đầu tiên gia nhập EU kể từ Croatia năm 2013, mang lại tín hiệu tích cực cho các nước Tây Balkan vốn đã chờ đợi nhiều năm. Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, EU đã đẩy nhanh chính sách mở rộng vì lý do địa chính trị.
Tuy vậy, chặng đường phía trước vẫn còn thách thức, từ yêu cầu về pháp quyền, chống tham nhũng đến việc bảo đảm sự đồng thuận của tất cả các nước thành viên, trong khi EU cũng đang tranh luận về việc cải tổ cơ chế ra quyết định trước khi mở rộng.
