Người dân mất nhà trong dự án Khu phát triển tổng hợp tại Novosibirsk
Vào năm 2022, chị Anna cùng mẹ già và con trai đã mua một căn hộ 3 phòng rộng gần 40m2 tại một ngôi nhà 2 tầng ở số 38 đường Stofato bằng hình thức vay thế chấp. Tuy nhiên, chỉ một năm sau, tháng 11/2023, tòa nhà được công nhận là bất an và phải phá bỏ. Nhiều cư dân cho biết họ không hề được thông báo hoặc tổ chức khảo sát kiểm định, mà chỉ thấy quyết định đột ngột với gần 40 ngôi nhà cùng khu vực bị xếp vào danh sách hư hỏng để giải phóng mặt bằng cho nhà đầu tư. Điều này gây bức xúc vì trước đó các hộ vẫn sinh hoạt bình thường, cơ sở hạ tầng như nước nóng, nước lạnh, hệ thống thoát nước, sưởi ấm vẫn ổn định.
Chị Anna và hàng xóm cho biết họ chưa từng gặp bất kỳ đơn vị nào kiểm tra an toàn nhà cửa mà chỉ nghe được giải thích từ phía chính quyền rằng do lợi ích thuận tiện cho nhà phát triển dự án. Theo họ, động thái này được đưa ra sau khi nhà đầu tư xuất hiện, tạo áp lực buộc các hộ dân phải chuyển đi. Cư dân bày tỏ thất vọng vì cách làm việc thiếu công bằng, họ bị buộc chấp nhận mất mát mà không được hỗ trợ thoả đáng.
Quy mô dự án và quyền lợi cư dân
Dự án KRT do chính quyền Novosibirsk và nhà phát triển ký kết hồi tháng 6 năm nay bao phủ khu vực rộng hơn 6 hécta, liên quan tới khoảng 40 căn nhà và một trường mẫu giáo cần phá hủy và tái thiết. Giá trúng thầu lên tới 860,82 triệu rúp, không bao gồm chi phí giải toả và phá dỡ.
Chính quyền kèm theo yêu cầu xây dựng một sân vận động thể thao tại địa điểm này, đồng thời phát triển hơn 200.000 m2 nhà ở mới so với chưa đầy 2.000 m2 hiện hữu, giúp tăng thu ngân sách thành phố gần 1 tỷ rúp, mang lại lợi ích cho cả phía chính quyền và nhà đầu tư.
Tuy nhiên, điều khiến khách hàng lo lắng là thông báo buộc phải tự phá bỏ nhà cửa do yêu cầu của Luật nhà ở dành cho chủ sở hữu nhà hư hỏng trong khu vực KRT. Nếu không thực hiện, nhà nước sẽ thu hồi tài sản với khoản đền bù mà cư dân đánh giá là không phù hợp. Thêm vào đó, người dân không thể tiếp cận trực tiếp bên quản lý nhà nước mà phải trao đổi qua nhà phát triển dự án, được cho là nhằm hạn chế mức chi phí bồi thường.
Khó khăn và phản ứng của cư dân
Cụ bà Zinaida, 86 tuổi, sống trong căn nhà xây từ năm 1959 do chồng bà là công nhân nhà máy Arsenal xây dựng, khẳng định bà không muốn chuyển đi dù ở tuổi xế chiều. Bà cảm thấy bị cưỡng ép và đặt nhiều câu hỏi về tương lai khi bị đẩy ra khỏi nơi sinh sống lâu năm.
Chị Alexandra, mẹ đơn thân và là giáo viên mầm non, cũng bày tỏ bức xúc khi phải chuẩn bị di chuyển đến khu vực xa xôi hơn, bất chấp việc hiện cô có thể đi bộ đến chỗ làm cùng gần nhà có mẹ già cần chăm sóc. Chị còn cho biết việc Giá bồi thường hiệu quả gần như không tồn tại, thậm chí yêu cầu những căn hộ giá thấp hơn so với thị trường, khiến các gia đình khó lòng tìm được chỗ ở thay thế phù hợp. Nhiều người muốn khiếu nại hoặc thậm chí kiện tụng nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Những trải nghiệm tại Novosibirsk và bài học cho các dự án sau
Trong khi đó, một năm trước, luật liên bang quy định tại các thành phố lớn như Moscow, St. Petersburg và Sevastopol, người bị di chuyển trong dự án KRT phải được bố trí ở cùng khu vực để giữ ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, luật này không áp dụng cho các thành phố khác như Novosibirsk. Theo ông Mikhail Ryazantsev, đại diện dự án “Novosibirsk tàn phế”, các nhà hoạt động xã hội đã cố gắng đưa điều khoản giữ ổn định khu vực cư trú vào hợp đồng KRT tại khu vực Akademgorodok, nhờ vậy người dân không bị dời ra vùng ven đắt đỏ. Song với dự án đang diễn ra, cư dân như chị Anna không được tham vấn và đồng thuận khiến họ mất quyền lợi lớn.
Dự án KRT ở Novosibirsk cho thấy những xung đột cơ bản giữa lợi ích phát triển đô thị và quyền lợi của người dân hiện hữu, đặt ra nhiều thách thức trong việc quản lý, đền bù và đảm bảo minh bạch trong quy trình tái định cư. Những yếu tố này cần được xem xét thấu đáo để tránh đẩy người dân vào cảnh mất chỗ ở và gia tăng bất bình trong cộng đồng.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Nhiều nhà tại Novosibirsk bị đánh giá bất an để phục vụ lợi ích nhà đầu tư KRT.
- Cư dân bị buộc tự phá nhà và đối mặt với đền bù thấp không tương xứng giá thị trường.
- Quy định di dời trong KRT chưa bao gồm toàn quốc, gây bất lợi cho dân các thành phố ngoài Moscow, St.Petersburg.
- Người dân thiếu tiếng nói trong quá trình ký kết và triển khai dự án dẫn tới xung đột quyền lợi.
- Các dự án tương lai cần đảm bảo quyền lợi cư dân để tránh hệ lụy xã hội tiêu cực.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.










