Mạng lưới hơn 1.000 văn bản lùi ngày và sự tiếp tay của kiểm toán
Cuộc điều tra chung giữa The Guardian và TBIJ đã bóc trần một chiến dịch có hệ thống kéo dài hơn một thập kỷ, trong đó các trợ lý thân cận của tỷ phú Roman Abramovich đã phối hợp với các nhân sự cấp cao tại Deloitte Cyprus để lùi ngày thành lập của hơn 1.000 tài liệu thuộc hơn 100 công ty vỏ bọc. Nhiều hợp đồng tài chính được ký lùi thời gian tới tận năm năm nhằm tạo dựng tính hợp pháp giả tạo trước các cơ quan thuế và tòa án quốc tế.
Các bằng chứng cho thấy đây là một mô hình trốn thuế hết sức lộ liễu và có tính toán kỹ lưỡng.
Trung tâm của mạng lưới này là Eugene Tenenbaum, trợ lý lâu năm của ông Abramovich, cùng Demetris Ioannides, cựu Chủ tịch Deloitte Cyprus và sau đó là người sáng lập công ty ủy thác Meritservus. Dù cả Abramovich và Tenenbaum đều lên tiếng phủ nhận mọi hành vi sai trái và khẳng định họ hoàn toàn dựa vào khuyến nghị chuyên môn của các cố vấn pháp lý, các thư từ bị rò rỉ cho thấy Deloitte Cyprus đã phê duyệt nhiều báo cáo tài chính dựa trên các tài liệu được hợp thức hóa ngày tháng sau khi giao dịch thực tế đã diễn ra.
Những khoản lợi nhuận tỷ USD và khối tài sản xa xỉ bốc hơi
Một trong những thương vụ nghiêm trọng nhất liên quan đến công ty Kravin Investments đăng ký tại Síp, đơn vị đã tiếp nhận khoảng 3 tỷ USD từ việc bán cổ phần trong tập đoàn dầu khí Sibneft vào tháng 5 năm 2003 và giữ lại 2 tỷ USD. Khoản tiền gửi này sinh ra hàng triệu USD tiền lãi phải chịu thuế tại Síp.
Tuy nhiên, các văn bản được lập năm 2005 đã bị lùi ngày về năm 2003 để biến Kravin thành đơn vị giữ hộ tiền cho Kelvedon Worldwide tại Quần đảo Virgin thuộc Anh (BVI), xóa sạch khoản nợ thuế khổng lồ.
Deloitte Cyprus luôn hoạt động tuân thủ pháp luật hiện hành và không thể tiếp cận các hồ sơ thư từ đã diễn ra hơn hai mươi năm trước.
Bên cạnh các dòng tiền năng lượng, mạng lưới này còn làm "bốc hơi" khối tài sản xa xỉ trị giá hơn 650 triệu USD khỏi bảng cân đối kế toán của công ty Amiscan Investments. Toàn bộ danh mục gồm dinh thự Fyning Hill tại West Sussex (Anh), căn hộ áp mái tại London, lâu đài tại Pháp cùng các siêu du thuyền, trực thăng và phi cơ riêng đã được chuyển nhượng thần tốc sang các thực thể ngoài khơi bằng các tài liệu lùi ngày trước sự chứng thực của các kiểm toán viên.
Nghi vấn lừa dối tòa án London và cuộc chiến minh bạch tài chính
Hồ sơ rò rỉ còn phủ bóng đen lên tính trung thực của các bằng chứng từng được đệ trình trước Tòa án Tối cao Anh trong vụ kiện tụng thương mại trị giá hơn 5 tỷ USD vào năm 2008 giữa Abramovich và cựu đối tác kinh doanh Shalva Chigirinsky. Trong khi ông Tenenbaum khai có tuyên thệ trước tòa rằng ông không hề biết chi tiết về các giao dịch tranh chấp trước mùa xuân năm 2004, các tài liệu mật chỉ ra rằng ông đã phê duyệt thỏa thuận chuyển nhượng cổ phần Sibneft-Yugra ngay từ năm 2003.
Các bên liên quan hoàn toàn phủ nhận việc tham gia vào bất kỳ hành vi làm giả giấy tờ hoặc lùi ngày chứng từ bất hợp pháp nào.
Những phát hiện chấn động này không chỉ đe dọa tái mở lại các tranh chấp pháp lý lịch sử mà còn đặt toàn bộ ngành dịch vụ tài chính hải ngoại của Síp trước làn sóng điều tra gắt gao. Giới chuyên gia tư pháp nhận định vụ bê bối đã phơi bày sự thông đồng mang tính hệ thống giữa giới siêu giàu và các tổ chức kiểm toán danh tiếng, đòi hỏi các định chế phương Tây phải siết chặt kỷ cương trách nhiệm hình sự đối với các hành vi hỗ trợ trốn thuế tinh vi.
