“Suy thoái địa chính trị” là gì?
Khái niệm mà Jeremić sử dụng không nói về tăng trưởng kinh tế suy giảm. Nó mô tả sự hao hụt của một nguồn lực khó đo hơn: lòng tin chính trị. Trong bài diễn thuyết tại Đại học Hong Kong hồi tháng 7/2026, ông cho rằng thế giới đã phân bố quyền lực theo hướng đa cực, nhưng hệ thống luật lệ và thể chế chưa theo kịp. Một trật tự cũ không còn đủ sức dung hòa những trung tâm quyền lực mới sẽ tạo điều kiện cho hành động đơn phương và đối đầu.
Jeremić phác họa ba kịch bản: những khối đối địch ngày càng khép kín; một trạng thái cạnh tranh có kiểm soát; hoặc một trật tự hợp tác dựa trên trách nhiệm chung. Khác biệt lớn nằm ở chỗ các cường quốc có chấp nhận ràng buộc lẫn nhau hay không. Ông cảnh báo nếu xung đột vượt khỏi giới hạn, một cuộc “suy thoái” có thể chuyển thành khủng hoảng nguy hiểm hơn.
Trong cách tiếp cận này, sự trỗi dậy của Trung Quốc vừa là thực tế cần được thừa nhận, vừa tạo ra câu hỏi về cách phân chia trách nhiệm. Sức mạnh kinh tế và công nghệ không tự động biến thành lòng tin; muốn ổn định, những nước có ảnh hưởng phải xây dựng các quy tắc mà cả đối tác lẫn đối thủ có thể dựa vào.
Châu Âu trước bài toán tự chủ
Theo phần giới thiệu cuộc phỏng vấn của SCMP, Jeremić cho rằng châu Âu chỉ thực sự tự chủ khi có thể nói “không” với Washington và “có” với Bắc Kinh nếu lợi ích của mình đòi hỏi. Đây là quan điểm chính trị của ông, không phải sự đồng thuận của các chính phủ châu Âu.

















