Quan điểm của người dân về chính phủ sở hữu cổ phần công ty

Một cuộc khảo sát toàn quốc mới đây của CNBC cho thấy gần một nửa số cử tri Mỹ phản đối việc chính phủ liên bang sở hữu cổ phần trong các công ty có trụ sở tại Hoa Kỳ. Theo kết quả khảo sát, chỉ 19% người tham gia cho rằng việc này là phù hợp, 49% phản đối và khoảng 32% còn do dự, thể hiện vẫn còn không gian thuyết phục khi chính quyền Trump tiếp tục theo đuổi các kế hoạch đầu tư này.

Cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 8 đến 12 tháng 7 với 1.000 cử tri đăng ký và có sai số khoảng 3,1 điểm phần trăm, phối hợp cùng hai tổ chức nghiên cứu Hart Research Associates và Public Opinion Strategies.

Chiến lược đầu tư của chính quyền Trump

Trong những năm qua, dưới sự dẫn dắt của chính quyền Trump, Mỹ đã đàm phán thành công khoảng 30 thương vụ đầu tư với tổng trị giá gần 27 tỷ USD, theo Ủy ban Quan hệ Đối ngoại Mỹ (Council on Foreign Relations). Một số thương vụ đầu tư được xem là mang tính chiến lược nhằm đảm bảo lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia.

Ví dụ nêu bật nhất là vào tháng 8 năm trước, chính phủ Mỹ đã nắm giữ 10% cổ phần tại Intel - nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới. Trước đó, theo luật do chính quyền Biden ban hành, Intel được cấp hỗ trợ 8,9 tỷ USD dưới dạng các khoản trợ cấp. Tuy nhiên, chính quyền Trump đã yêu cầu được giao cổ phần để bảo đảm công dân Mỹ có thể chia sẻ lợi nhuận tiềm năng từ khoản đầu tư này. Tính đến cuối phiên giao dịch gần đây nhất, khoản đầu tư này đã tăng giá trị 372%, tương đương 42 tỷ USD.

Phản ứng của các nghị sĩ

Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã thảo luận về cổ phần tại Intel với các nghị sĩ Cộng hòa tại một buổi ăn trưa chính sách. Một số nghị sĩ tỏ ra cảnh giác với xu hướng đầu tư cổ phần của chính phủ.

Advertisement300 × 250

Thượng nghị sĩ John Hoeven (Cộng hòa, Bắc Dakota) phát biểu rằng cần phải thận trọng trong vấn đề này dù hiểu rằng điều này có thể mang lại lợi ích cho người đóng thuế.

Thượng nghị sĩ Jon Husted (Cộng hòa, Ohio) cũng bày tỏ lo ngại và nhấn mạnh dù việc đầu tư có thể có ý nghĩa về an ninh quốc gia và lợi ích người đóng thuế, nhưng không nên để các khoản đầu tư này kéo dài vĩnh viễn. Ông đang tài trợ một dự luật cho phép chính phủ Mỹ đầu tư theo lý do an ninh quốc gia, nhưng chỉ giới hạn trong tối đa 8 năm.

Đầu tư nhằm bảo đảm an ninh quốc phòng và những ý kiến trái chiều

Các khoản đầu tư của chính phủ Mỹ cũng nhằm mục đích bảo đảm quyền tiếp cận những nguồn tài nguyên và công nghệ thiết yếu cho quốc phòng. Bộ Quốc phòng đã hỗ trợ MP Materials, một công ty khai thác đất hiếm trong nước. Điều này được xem là cần thiết khi Trung Quốc gần đây đã tập trung kiểm soát nguồn cung đất hiếm trên thế giới, đe dọa khả năng sản xuất các công nghệ quốc phòng tiên tiến như máy bay chiến đấu và drone.

Tuy nhiên, không ít nhà phê bình cho rằng sự can thiệp của chính phủ vào doanh nghiệp tư nhân có thể chỉ giúp doanh nghiệp đó hấp dẫn hơn đối với cổ đông trong ngắn hạn, nhưng lâu dài sẽ làm giảm tính cạnh tranh. Ngành thép Mỹ thường được dẫn chứng với các biện pháp bảo hộ như thuế suất cao và các chính sách khác trong nhiều năm qua. Một ví dụ khác là năm 2025, công ty U.S. Steel đã được mua lại bởi một doanh nghiệp Nhật Bản và chính phủ Mỹ giữ "cổ phần vàng" cho phép phủ quyết một số quyết định kinh doanh quan trọng.

Mối liên hệ đầu tư và chính trị

Chiến dịch sử dụng tầm tài chính của chính phủ để hỗ trợ các công ty liên quan đến quốc phòng cũng đã thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư tư nhân có liên đới với nhà lãnh đạo Mỹ. ProPublica từng đưa tin vào tháng 5 năm nay về việc Nhà Trắng đã thúc giục Bộ Quốc phòng hỗ trợ công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực quốc phòng Vulcan Elements, từng nhận khoản đầu tư từ một tổ chức liên kết với con trai cả của tổng thống Donald Trump.

Và trong khi Bộ Quốc phòng đã cấp một khoản vay 620 triệu USD cho Vulcan, đại diện Nhà Trắng đã phản hồi thông tin này là "tin giả trên mức độ cực đoan" trong khi người phát ngôn của Donald Trump Jr. cho biết ông không trực tiếp tham gia và không thảo luận về các khoản đầu tư này với quan chức chính phủ.

Sự phân hóa trong quan điểm chính trị

Khảo sát của CNBC cũng cho thấy sự khác biệt rõ nét giữa hai đảng lớn về việc chính phủ sở hữu cổ phần doanh nghiệp. Có tới 66% cử tri Dân chủ phản đối việc này, trong khi chỉ có 34% cử tri Cộng hòa đồng tình với quan điểm trên.

Ngay cả trong nhóm ủng hộ nhiệt thành cho Tổng thống Donald Trump (MAGA Republicans), ý kiến cũng chia đều với 31% ủng hộ và 31% phản đối việc chính phủ nắm cổ phần trong doanh nghiệp, còn lại 38% chưa có quan điểm rõ ràng.

So với khảo sát tháng 10 năm 2025, tỷ lệ phản đối đã tăng từ 56% lên 49%, số người cho rằng việc sở hữu này phù hợp tăng từ 13% lên 19%, còn tỷ lệ không có ý kiến giảm từ 31% xuống 32%.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Gần 50% người Mỹ phản đối Chính phủ sở hữu cổ phần trong doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ.
  • Chính quyền Trump đã thực hiện 30 thương vụ đầu tư trị giá gần 27 tỷ USD, bao gồm 10% cổ phần Intel.
  • Nhiều nghị sĩ Cộng hòa thận trọng và đề xuất giới hạn thời gian sở hữu cổ phần của Chính phủ.
  • Đầu tư của chính phủ nhằm bảo đảm an ninh quốc phòng, nhất là trong ngành khai khoáng đất hiếm.
  • Khảo sát cho thấy phe Dân chủ dè dặt hơn, ủng hộ giảm so với phe Cộng hòa về việc Chính phủ sở hữu cổ phần.

Đăng ký bản tin QMVN