Cái giá đắt đỏ của tham nhũng đối với sức khỏe tài khóa
Mặc dù Kenya đã chính thức vươn lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp từ năm 2014 theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới, chất lượng quản trị công của đất nước này vẫn tụt hậu xa so với các nền kinh tế tương đương. Báo cáo Cập nhật Kinh tế mới nhất chỉ rõ rằng những lỗ hổng quản trị và tình trạng tham nhũng mang tính cấu trúc đang trở thành rào cản mang tính trói buộc lớn nhất đối với việc nâng cao thu nhập người dân và tạo việc làm cho thế hệ trẻ.
Theo tính toán của WB, các hành vi tham nhũng và thông đồng trục lợi đã trực tiếp thổi bay khoảng 2% GDP của Kenya mỗi năm.
Hệ quả trực tiếp là thâm hụt tài khóa liên tục trật mục tiêu, buộc kho bạc nhà nước phải liên tục phát hành trái phiếu và vay nợ quốc tế để bù đắp, dẫn đến gánh nặng nợ vay tích tụ khổng lồ kể từ làn sóng vay vốn xây dựng hạ tầng ồ ạt từ năm 2013.
Quản trị tốt không phải là phần tách rời khỏi chương trình phát triển; nó chính là nền móng cốt lõi quyết định mọi thành quả kinh tế.
Dự báo tăng trưởng 4,6% và lăng kính đa chiều về rủi ro bầu cử
Nhờ đà phục hồi vượt mong đợi trong sáu tháng đầu năm, Ngân hàng Thế giới đã nâng dự báo tăng trưởng GDP của Kenya trong năm 2026 từ mức 4,3% lên 4,6%. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo rủi ro trượt dốc tài khóa vẫn chực chờ, đặc biệt khi cuộc tổng tuyển cử toàn quốc vào tháng 8 năm tới có thể làm gia tăng bất định chính trị, kìm hãm dòng vốn đầu tư tư nhân, ngành du lịch và đẩy chi tiêu công vượt tầm kiểm soát.
Phản ứng trước báo cáo của WB, chính quyền Nairobi đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tái lập kỷ cương tài chính:
Số hóa toàn diện mua sắm công: Đẩy mạnh cổng đấu thầu điện tử quốc gia nhằm loại bỏ cơ chế xin - cho và ngăn chặn việc thông đồng giữa nhà thầu và quan chức thoái hóa.
Thực thi đạo luật về xung đột lợi ích: Thiết lập khung pháp lý nghiêm minh nhằm minh bạch hóa tiến độ thanh toán cho các nhà thầu và xóa bỏ hiện tượng tư lợi cá nhân trong bộ máy.
Bảo đảm an toàn nợ công và xếp hạng tín nhiệm: Hợp tác với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để hoàn thiện báo cáo rà soát điểm yếu quản trị, nỗ lực xóa bỏ "khoản phí rủi ro quản trị" đang làm tăng lãi suất vay nợ quốc gia.
Dù đại diện chính phủ cho rằng mức dự báo 4,6% là có phần thận trọng quá mức so với kỳ vọng trên 5% của nội bộ, sự đồng thuận về tính cấp bách của cải cách minh bạch khẳng định rằng phòng chống tham nhũng chính là chìa khóa duy nhất để giữ vững ổn định kinh tế.
