Một cuộc hành quyết không thành
Các luật sư của bà Pike cho biết đội thi hành án đã thử ít nhất bảy kim tiêm trước khi đặt được hai đường truyền tĩnh mạch. Sau đó, quanh các vị trí truyền xuất hiện vết phồng rộp và bỏng. Các phóng viên chứng kiến cho biết có lúc bà Pike mô tả cảm giác bỏng rát ở cánh tay như sắp vỡ và hỏi liệu đó có phải điều bình thường hay không. Hiện bà đang được điều trị tích cực.
“Bộ đã tuân thủ mọi bước trong quy trình thi hành án hợp pháp, đã được thiết lập và được văn phòng tổng chưởng lý phê duyệt.” — Sở Cải huấn Tennessee
Ngày 1/10, giới chức không trả lời câu hỏi về nguyên nhân sự cố. Luật sư Stephen Ferrell cho rằng các chi tiết phù hợp với giả thuyết đường truyền gặp vấn đề, nhưng nhiều yếu tố khác cũng có thể liên quan. Luật sư Randy Spivey kể rằng trong quá trình đặt kim, bà Pike thậm chí còn cố gắng chỉ giúp nhân viên những vị trí khác trên cánh tay.
Giả thuyết về đường truyền tĩnh mạch
Các chuyên gia y khoa cho rằng hai ống thông tĩnh mạch có thể đã để thuốc rò vào mô xung quanh thay vì đưa vào máu, hiện tượng được gọi là “thoát mạch”. Nguyên nhân có thể do cách đặt kim, vị trí đặt hoặc do tĩnh mạch của bà Pike vốn nhỏ và mỏng manh.
Các luật sư cho biết bà mắc một chứng rối loạn máu khiến việc tìm ven luôn khó khăn.
“Cơn đau ở cánh tay lẽ ra phải là tín hiệu cảnh báo đỏ rực rằng đường truyền đang bị thoát mạch.” — Mark Heath
Tiến sĩ Joel Zivot, giáo sư gây mê hồi sức tại Đại học Emory, người từng được các luật sư của bà Pike mời làm chuyên gia, cho rằng dung dịch có tính kiềm cao có thể đã rò vào cánh tay, gây bỏng hóa chất. Ông nhấn mạnh ông phát biểu với tư cách cá nhân và không trực tiếp biết điều gì đã xảy ra. Theo ông, nếu thuốc không đạt nồng độ gây tử vong nhưng vẫn làm giảm oxy trong thời gian dài, bà Pike có nguy cơ bị tổn thương não vĩnh viễn.
Câu hỏi về chất lượng thuốc
Các chuyên gia cũng không loại trừ khả năng chính lô thuốc có vấn đề. Một số thông tin cơ bản về pentobarbital và cách nó được sử dụng:
- Pentobarbital là thuốc an thần nhóm barbiturat, dùng điều trị co giật và phổ biến trong việc an tử động vật.
- Chính quyền liên bang áp dụng phác đồ tiêm một loại thuốc pentobarbital trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump.
- Tháng 1/2025, dưới thời Tổng thống Biden, Bộ Tư pháp hủy bỏ phác đồ này vì còn “sự không chắc chắn đáng kể” về việc thuốc có gây đau đớn không cần thiết hay không; chính quyền Trump hiện tại đã khôi phục lại.
- Do nhà sản xuất chính hạn chế dùng thuốc cho thi hành án, các bang phải tìm đến các công ty hóa chất và nhà thuốc pha chế, vốn được quản lý lỏng lẻo hơn.
Tiến sĩ Zivot đặt câu hỏi liệu thuốc có được pha chế đúng cách, có bị biến chất hay hết hạn hay không. Tất cả những khả năng ấy đều chưa được làm rõ.
Lịch sử những ca tiêm thuốc độc gặp sự cố
Tiêm thuốc độc được Mỹ áp dụng từ cuối thập niên 1970 như một phương pháp mang tính y khoa và ít đau đớn hơn, nhưng gần như ngay từ đầu đã xảy ra những ca kéo dài hoặc thất bại. Một phần nguyên nhân là việc tiêm thường do nhân viên trại giam ít được đào tạo y khoa thực hiện, bởi phần lớn bác sĩ từ chối tham gia vì lý do đạo đức nghề nghiệp.
“Đó không phải là phương pháp nhân đạo nhất, mà là phương pháp trông có vẻ nhân đạo nhất.” — Corinna Lain
Năm 2009, nhà sản xuất thuốc sodium thiopental ngừng sản xuất tại Mỹ, nhiều hãng dược khác cũng cấm dùng sản phẩm cho thi hành án. Các bang xoay xở bằng cách cho nhau mượn thuốc, nhập khẩu thuốc thú y, thậm chí Cục Phòng chống Ma túy Mỹ từng thu giữ kho thuốc của bang Georgia. Để đối phó với tranh cãi, nhiều bang ban hành luật giữ bí mật nguồn gốc và liều lượng thuốc.
Những câu hỏi chưa có lời đáp
Các luật sư của bà Pike cho biết họ đã nhiều lần cảnh báo trước tòa rằng tình trạng sức khỏe của bà có thể gây trục trặc, nhưng không được lắng nghe. Họ mong hồ sơ được lưu giữ để làm rõ sự việc. Ông Spivey kể rằng trong số ít nhất bảy kim tiêm dùng ở tay trái, có một chiếc bị cong khi rút ra sau lần thử thất bại.
Dù quan điểm về án tử hình khác nhau, vụ việc đặt ra câu hỏi mà cả người ủng hộ lẫn người phản đối đều không thể né tránh: khi nhà nước thực thi hình phạt nghiêm khắc nhất, quy trình ấy phải được tiến hành với sự minh bạch, chuyên môn và trách nhiệm ở mức cao nhất.

















