Sự bứt phá của nhiệt điện than và áp lực khan hiếm nguồn nước
Dữ liệu vận hành lưới điện quốc gia Grid-India công bố ngày 1 tháng 11 năm 2026 cho thấy sản lượng nhiệt điện than của Ấn Độ trong tháng 10 đã tăng vọt 25,7% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ trọng của nguồn điện nhiên liệu hóa thạch này trong cơ cấu sản lượng toàn quốc đã tăng từ 66,03% của tháng 9 lên mức 71,7%, đưa tổng sản lượng điện cả nước chạm mốc 172,53 tỷ kWh, tương đương mức tăng chung 21,1%.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới sự phụ thuộc đột biến vào than đá bắt nguồn từ việc sản lượng thủy điện sụt giảm nghiêm trọng tới 26% do lượng mưa gió mùa suy yếu dưới tác động của hình thái thời tiết El Nino.
Đây là mức sụt giảm thủy điện sâu nhất kể từ tháng 2 năm 2024, tạo ra một khoảng trống nguồn cung điện khổng lồ đúng vào thời điểm hoạt động sản xuất công nghiệp và lễ hội cuối năm tăng tốc.
"Trong những thời điểm áp lực căng thẳng nhất của tháng 10, có tới 100 trong tổng số 191 nhà máy nhiệt điện than trên toàn quốc phải vận hành với mức tồn kho nhiên liệu ở ngưỡng nguy cấp" - Báo cáo giám sát vận hành của Grid-India
Nỗ lực giải cứu kho dự trữ và nghịch lý năng lượng tái tạo
Trước nguy cơ thiếu hụt điện trên diện rộng, chính phủ Ấn Độ đã khẩn cấp đẩy mạnh hoạt động khai thác và điều phối nguồn than nội địa với tốc độ kỷ lục, giúp tháo gỡ điểm nghẽn nhiên liệu cho các tổ máy phát điện. Cùng với điều kiện thời tiết dịu mát hơn vào cuối tháng, tình trạng thiếu hụt năng lượng từng chạm đỉnh 560 triệu kWh trong tháng 9 đã từng bước được kiểm soát.
Bức tranh năng lượng tháng 10 cũng ghi nhận một nghịch lý đáng chú ý: mặc dù sản lượng điện tái tạo tăng trưởng ấn tượng 34,7% lên mức 26,61 tỷ kWh nhờ sự bùng nổ tới 62% của điện mặt trời, tỷ trọng năng lượng sạch nói chung trong tổng hệ thống lại giảm từ 17% xuống còn khoảng 15%. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của than đá cho thấy năng lượng tái tạo vẫn chưa đủ sức thay thế tải nền ổn định khi các nguồn phát truyền thống gặp sự cố thời tiết.
Sản lượng nhiệt điện than tăng 25,7% trong tháng 10, chiếm 71,7% tổng cơ cấu điện quốc gia.
Thủy điện lao dốc 26% do hạn hán El Nino gây ra đợt suy giảm nghiêm trọng nhất trong hơn 2 năm.
Điện mặt trời bùng nổ tăng 62% nhưng tỷ trọng năng lượng sạch toàn hệ thống vẫn giảm nhẹ.
