Những cái bắt tay bỗng trở nên dè dặt
Sau chiến thắng năm 2024 của ông Trump, nhiều lãnh đạo cực hữu châu Âu đã ăn mừng mối dây ý thức hệ, một số còn tới Washington và nhận được sự ủng hộ từ tỷ phú Elon Musk. Giờ đây, giọng điệu đã khác. Ở Đức, đồng lãnh đạo AfD Alice Weidel nói thẳng nguyên nhân nằm ở cuộc chiến Iran.
“Ông Trump đã hứa với cử tri sẽ không theo đuổi chính sách đối ngoại can thiệp... Lời hứa bị phá vỡ ấy giờ đã quay lại ám ảnh Đảng Cộng hòa.” Alice Weidel
Tại Italy, ông Matteo Salvini của đảng Liên đoàn, thành viên liên minh cầm quyền, cho rằng kết quả chịu ảnh hưởng chủ yếu bởi chiến tranh, căng thẳng quốc tế và giá cả leo thang, những thứ trực tiếp đè lên các gia đình. Ông bày tỏ hy vọng lá phiếu này giúp đẩy nhanh tiến trình kết thúc xung đột.
Lời phê phán không gọi tên
Điều đáng chú ý là cách họ chọn từ ngữ. Ông Jordan Bardella, lãnh đạo đảng Tập hợp Quốc gia được nhiều cuộc thăm dò cho là có thể lập chính phủ tiếp theo của Pháp, nói sự can thiệp của Mỹ ở Iran mang lại hậu quả rất nặng nề cho kinh tế thế giới, mà không nhắc tên ông Trump.
Ở Anh, ông Rupert Lowe của Restore Britain gọi quyết định tấn công Iran là “sai lầm thảm khốc”, cũng không nêu tên tổng thống.
- Roberto Vannacci (Italy): nói ông Trump không đáp ứng kỳ vọng.
- Santiago Abascal (Tây Ban Nha): nói mình “ở Tây Ban Nha chứ không ở Michigan”.
- Nigel Farage (Anh): gọi kết quả là một “thất bại hoàn toàn” của phe Cộng hòa.
“Tôi không quan tâm mấy đến những gì xảy ra ở nơi khác.” Santiago Abascal
Khi tài sản biến thành gánh nặng
Theo ông Mujtaba Rahman của Eurasia Group, sự xa cách này xuất phát từ lợi ích chính trị rõ ràng. Phe cực hữu dường như muốn hưởng “đà ý thức hệ của chủ nghĩa Trump” mà không vướng vào sự hỗn loạn kinh tế.
“Sự mất lòng dân ngày càng tăng của ông ấy, đặc biệt về chi phí sinh hoạt, có nguy cơ biến một tài sản chính trị thành gánh nặng bầu cử.” Mujtaba Rahman
Ông Rahman cũng cảnh báo rằng ông Trump và các đồng minh MAGA có thể rút lại sự ủng hộ, thậm chí quay sang chống lại những người từng là đối tác.
Những tiếng nói khác
Không phải ai cũng nhìn nhận theo cách ấy. Ông Dan Dungaciu, phó chủ tịch đảng đối lập cánh hữu Romania AUR, cho rằng tin đồn về “cái chết chính trị” của ông Trump đã bị phóng đại quá mức. Chính ông Trump thừa nhận chiến tranh có tác động, nhưng vẫn bảo vệ quyết định của mình.
“Donald Trump không tự động trở thành một tổng thống bất lực.” Dan Dungaciu
Một số nhà bình luận, như tạp chí The Critic, cũng lập luận rằng cử tri của phe này bị thúc đẩy bởi nhập cư, tội phạm và lạm phát nhiều hơn chuyện xuyên Đại Tây Dương, và các cuộc thăm dò cho thấy họ vẫn giữ được sức mạnh. Ông Farage thì đọc thông điệp từ nước Mỹ theo cách riêng.
“Đó là một đòn trừng phạt, tôi nghĩ phần lớn vì cuộc chiến, cuộc chiến kéo dài ở Iran, và giá nhiên liệu.” Nigel Farage
