Từ thất bại bầu cử đến cuộc ra đi bí mật
Ông Flávio Bolsonaro bất ngờ thất bại trước Tổng thống cánh tả Luiz Inácio Lula da Silva ngày 25/10, dù từng dẫn đầu vòng một hồi đầu tháng. Trong một chuyến đi bí mật, ông rời Brazil qua Argentina và Ecuador, sau khi đã bị yêu cầu nộp lại hộ chiếu vì nhiều cuộc điều tra đang tiến hành nhằm vào mình.
Vài giờ sau khi tới Florida, ông đăng tuyên bố trên mạng xã hội tự nhận là “tổng thống thực sự” của Brazil, rồi vài phút sau sửa lại thành “lãnh đạo” đất nước. Một đồng minh của ông từng đăng phiên bản trước của tuyên bố có in quốc huy cũ của Brazil – đã bị bỏ từ những năm 1960 – và giải thích đó là lỗi do ChatGPT.
Làn sóng chế giễu và chỉ trích
Tuyên bố của ông Flávio lập tức trở thành đề tài chế giễu lan truyền: ngôi sao nhạc pop Anitta tuyên bố mình “không có mỡ thừa”, một người có ảnh hưởng tự nhận là “tổng thống thực sự” của Twitter, còn một người dùng khác tuyên bố mình đã trúng xổ số kỳ tới. Báo chí Brazil phẫn nộ, mô tả giọng điệu bức thư là “mang màu sắc đảo chính”, trong khi các chính trị gia thuộc mọi khuynh hướng kêu gọi tôn trọng kết quả bầu cử.
Một chuyên mục trên tờ O Globo ví ông như “Napoleon trong nhà thương điên”, còn tờ Folha de São Paulo gọi tuyên bố này là “thảm hại”.
Cánh hữu quay lưng
Chúng tôi là những người dân chủ. Kết quả bầu cử là tối thượng. Những gì chúng ta chứng kiến là ý chí của đa số người dân, và cần được tôn trọng.
Ông De Freitas, từng là bộ trưởng dưới thời ông Jair Bolsonaro và được xem là ứng viên hàng đầu của cánh hữu trước khi cựu tổng thống chọn con trai mình, cho biết việc tranh cử năm 2030 là “một khả năng”. Ông Rogério Marinho, người điều phối chiến dịch của ông Flávio, khẳng định “không có bằng chứng” về gian lận bầu cử như ứng viên thất cử cáo buộc, trong khi Chánh án Tòa án Bầu cử Kassio Nunes Marques – người được ông Jair Bolsonaro bổ nhiệm vào Tòa án Tối cao – ra tuyên bố nhấn mạnh “quy trình bầu cử an toàn”.
“Không ai tán thành” bức thư; đảng cần “tiến về phía trước”. – Valdemar Costa Neto, Chủ tịch đảng Tự do (PL), sau khi thăm ông Jair Bolsonaro
Một nước đi có tính toán?
Ông Flávio cũng tuyên bố sẽ lãnh đạo phe đối lập từ nước ngoài. Theo nhà khoa học chính trị Geraldo Monteiro của Đại học Bang Rio de Janeiro, việc tự xưng là lãnh đạo Brazil lưu vong “không phải là một bước đi sai lầm, mà là một nước đi có tính toán” nhằm duy trì ảnh hưởng với phe bảo thủ. Lợi ích rất lớn: dù thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống, cánh hữu vẫn giành đa số mạnh tại Quốc hội, và đảng Tự do của gia đình Bolsonaro sẽ nắm nhiều ghế nhất từ tháng Hai.
Tôi không tin ông ấy có đủ phương tiện để lãnh đạo phe đối lập từ xa, vì những người mới đắc cử đã có ghế và không còn cần đến ông ấy nữa.
Theo ông Monteiro, bức thư đã “vạch ra một lằn ranh đỏ” giữa những người chọn “trung thành tuyệt đối” và những người “không muốn dấn thân vào một cuộc phiêu lưu đảo chính khác”. Ông cho rằng ông Flávio đang đi theo vết xe của cha mình – người đã bị kết án 27 năm tù vì âm mưu đảo chính sau thất bại trước ông Lula năm 2022 và hiện đang thụ án dưới hình thức quản thúc tại gia.
