Hàng trăm nhà máy ngừng hoạt động
Theo báo The Independent, các cuộc biểu tình bắt đầu từ thứ Bảy. Hôm thứ Hai, một số nhà máy mở cửa trở lại sau đợt đóng cửa diện rộng ngày trước đó, nhưng các cuộc đối đầu mới giữa công nhân và cảnh sát buộc 679 nhà máy phải gián đoạn hoạt động, theo Hiệp hội các nhà sản xuất và xuất khẩu hàng may mặc Bangladesh (BGMEA).
Công nhân chặn đường, được cho là làm hư hại tài sản nhà máy và đụng độ với lực lượng an ninh; cảnh sát dùng hơi cay để giải tán, còn lực lượng biên phòng được triển khai. Sang thứ Ba, biểu tình tiếp diễn ở Ashulia và Gazipur bất chấp lực lượng cảnh sát dày đặc, với ít nhất 55 nhà máy ở Ashulia và 15 nhà máy ở Gazipur tuyên bố đóng cửa, theo báo Dhaka Tribune.
Các khu vực Dhaka, Savar, Ashulia và Gazipur là trái tim của ngành may mặc Bangladesh, nơi tập trung hàng nghìn nhà máy phục vụ các thương hiệu thời trang lớn trên thế giới.
Đòi hỏi 30.000 taka
Trọng tâm của làn sóng bất ổn là tiền lương. Công nhân đòi mức lương tối thiểu 30.000 taka (khoảng 242 USD) mỗi tháng, cao hơn gấp đôi mức hiện hành 12.500 taka (khoảng 101 USD) – mức được ấn định năm 2023 sau làn sóng biểu tình khiến ít nhất ba công nhân thiệt mạng.
Người lao động cho biết thu nhập hiện tại không còn đủ trang trải thực phẩm, tiền thuê nhà, khí đốt nấu ăn và tiền điện khi lạm phát tiếp tục gây sức ép.
Chúng tôi muốn chính phủ chấp nhận yêu cầu và tăng lương cho chúng tôi, đồng thời yêu cầu chủ nhà không tăng tiền thuê và bảo đảm giá nhu yếu phẩm ở mức phải chăng.
Ông Babul Akhter, Tổng thư ký Liên đoàn Công nhân May mặc và Công nghiệp Bangladesh, đại diện người lao động trong hội đồng tiền lương, cho rằng lương ngành may của Bangladesh thuộc hàng thấp nhất thế giới, và nếu chủ nhà máy không thể trả lương thỏa đáng thì nên đàm phán giá tốt hơn với các nhà mua quốc tế.
Họ không thể xây dựng doanh nghiệp trên lưng những người lao động bị trả lương thấp.
Giới chủ và chính phủ lên tiếng
BGMEA kêu gọi công nhân trở lại làm việc. Chủ tịch hiệp hội Mahmud Hasan Khan cho rằng chính phủ đã có bước đi bằng việc thành lập hội đồng tiền lương và mong người lao động để quá trình xem xét diễn ra; trước đó, ông cảnh báo sẽ áp dụng điều khoản “không làm, không lương” nếu biểu tình kéo dài. Theo Reuters, Phó chủ tịch thứ nhất BGMEA Salim Rahman cho rằng mức đòi 30.000 taka “không khả thi”. Giới chủ nói ngành đang chịu chi phí vận hành tăng, bất ổn thị trường năng lượng do cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran, cùng nhu cầu suy yếu ở một số thị trường then chốt.
Bộ trưởng Nội vụ Salahuddin Ahmed tuyên bố sẽ xử lý cứng rắn những người lợi dụng phong trào lao động để gây rối. Ông cho biết Thủ tướng Tarique Rahman, sau cuộc họp nội các khẩn cấp, đã chỉ đạo các bộ trưởng bảo đảm quyền lợi và cải thiện đời sống công nhân, đồng thời giữ cho sản xuất và xuất khẩu không bị gián đoạn.
Những ai tham gia các hoạt động phi pháp và âm mưu dưới vỏ bọc phong trào lao động sẽ bị xử lý bằng bàn tay sắt.
Tác động tới chuỗi cung ứng toàn cầu
Ngành may mặc Bangladesh trị giá khoảng 40 tỷ USD, đóng góp khoảng 10% GDP và sử dụng khoảng bốn triệu lao động. Bangladesh sản xuất cho các thương hiệu lớn như H&M, Primark và Uniqlo, nhưng đang chịu cạnh tranh từ Việt Nam, Campuchia và Ấn Độ. Tác động cuối cùng phụ thuộc vào thời gian bất ổn kéo dài và khả năng bù đắp sản lượng; các nhà bán lẻ có thể chuyển sang nhà cung cấp khác.
Nhà kinh tế Selim Raihan cho rằng yêu cầu của công nhân là dễ hiểu trước áp lực chi phí sinh hoạt, nhưng một đợt tăng lương lớn có thể ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của Bangladesh.
Điều chỉnh lương theo lộ trình, nâng cao năng suất và giá mua công bằng hơn từ các nhà mua quốc tế là điều thiết yếu để cân bằng phúc lợi người lao động với sự bền vững của ngành.
