Hồ sơ hoàn hảo của cựu kỹ sư OpenAI và thiết bị nghe lén chấn động
Trên giấy tờ và lý lịch nghề nghiệp, Abdulrahman Alfozan thể hiện hình mẫu của một tài năng công nghệ đỉnh cao mà mọi tập đoàn săn đón. Tốt nghiệp Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Alfozan từng đảm nhiệm vị trí kỹ sư phần mềm tại Meta, nhận thẻ xanh cư trú vĩnh viễn tại Mỹ và thường xuyên được mời diễn thuyết tại Đại học Stanford. Song song đó, công dân mang quốc tịch Saudi Arabia này còn giữ vai trò đối tác bán thời gian tại quỹ đầu tư mạo hiểm RAED Ventures nhằm mở rộng hệ sinh thái công nghệ tại Trung Đông, trước khi được tuyển dụng vào vị trí kỹ sư trung cấp tại OpenAI vào năm ngoái.
Tuy nhiên, sự nghiệp rực rỡ ấy đã sụp đổ khi Alfozan bị FBI bắt giữ khẩn cấp sau khi OpenAI phát hiện một thiết bị ghi âm lén được ngụy trang tinh vi phía sau màn hình tivi trong phòng họp điều hành cấp cao.
Hồ sơ tòa án liên bang được giải mật cho thấy Alfozan cùng vợ và người thân đã đặt sẵn vé máy bay một chiều từ San Francisco đi Saudi Arabia qua ngả Istanbul vào ngày 12 tháng 10. Sự việc lập tức khiến tập đoàn chấm dứt hợp đồng lao động và kích hoạt sự vào cuộc của Cục Phản gián thuộc Bộ Tư pháp Mỹ.
Thung lũng Silicon đã vận hành với sự cởi mở tối đa nhưng đi kèm với sự ngây thơ tột cùng trước các phương thức tình báo tinh vi của nước ngoài.
Thiết bị ghi âm được xác định lắp đặt vào ngày 28 tháng 9 và bị đội ngũ an ninh nội bộ phát hiện trong đợt rà soát hai ngày sau đó.
Hồ sơ công khai chỉ ra Alfozan có mối liên hệ mật thiết với các nhân vật hoàng gia và giới chức cấp cao tại Saudi Arabia.
Thế tiến thoái lưỡng nan giữa chiêu mộ tinh hoa và bảo vệ an ninh quốc gia
Vụ bắt giữ đã làm sâu sắc thêm mâu thuẫn vốn âm ỉ bấy lâu tại Thung lũng Silicon. Trong nhiều thập kỷ, nhân lực nhập cư luôn đóng vai trò rường cột đưa công nghệ Mỹ vượt lên các đối thủ quốc tế, minh chứng qua việc 5 trong số 6 biểu tượng công nghệ vừa được trao huân chương quốc gia đều là người nhập cư, tiêu biểu như Elon Musk và Sergey Brin. Các nhà lãnh đạo OpenAI từng lên tiếng kêu gọi Quốc hội mở cơ chế nhập tịch cấp tốc cho nhân tài AI toàn cầu, lập luận rằng chỉ một nửa trong số 300 nhà nghiên cứu AI hàng đầu thế giới mang quốc tịch Mỹ.
Ngược lại, giới làm luật và các nhà phát triển công nghệ quốc phòng cảnh báo các tập đoàn công nghệ lớn đang biến thành mảnh đất màu mỡ cho hoạt động tình báo. Thượng viện Mỹ hiện đã đưa ra dự luật lưỡng đảng yêu cầu các công ty AI hợp tác với Lầu Năm Góc phải báo cáo quy trình thẩm tra lý lịch nhân sự và các rủi ro nội bộ. Khi trí tuệ nhân tạo trở thành vũ khí chiến lược định đoạt sức mạnh quốc gia, cuộc đụng độ giữa lý tưởng biên giới mở của công nghệ và bức tường an ninh của chính phủ đã bước vào giai đoạn căng thẳng chưa từng thấy.
*"Công nghệ này quá mạnh mẽ để các quốc gia có thể bỏ qua, và con đường nhanh nhất cũng như rẻ nhất để nâng cao năng lực chính là đánh cắp nó." - Chris McGuire, Cố vấn cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR)*
