Quyết định sinh tồn và cuộc đua vũ trang robot tự hành hoàn toàn
Trong cuộc phỏng vấn chuyên sâu tại Kyiv, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov nhấn mạnh rằng giai đoạn kế tiếp của cuộc xung đột sẽ được định hình bởi các robot tích hợp trí tuệ nhân tạo có khả năng tác chiến độc lập. Ông cảnh báo nguy cơ lớn nhất là đối phương sẽ sớm triển khai các khí tài không người lái hoàn toàn tự hành không cần liên lạc truyền tin, buộc Ukraine phải nhanh chóng giành thế thượng phong trên chiến trường.
Theo ông Fedorov, việc trì hoãn ứng dụng vũ khí AI để chờ đợi các khuôn khổ pháp lý quốc tế hoàn thiện là điều bất khả thi khi quốc gia đang đối mặt với nguy cơ bị hủy diệt hoàn toàn:
Điều cốt yếu đối với Ukraine là phải sống sót và gìn giữ nền độc lập của mình. Và chúng tôi cần công nghệ để đánh bại lực lượng Nga.
Cái bắt tay công nghệ xuyên biên giới và bài toán bù đắp quân số
Sau khi rời chính phủ, ông Fedorov đã thành lập một doanh nghiệp công nghệ quốc phòng mới với sự hậu thuẫn tài chính từ Giám đốc điều hành tập đoàn Palantir Alex Karp. Kế hoạch tham vọng này đặt mục tiêu đưa những robot hình người dạng cơ bản đầu tiên ra thực địa trong vòng sáu tháng nhằm thay thế con người tại những điểm nóng nguy hiểm nhất.
Trong bối cảnh lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine xác nhận quân số đối phương đang áp đảo với tỷ lệ 6 chọi 1 tại một số mũi tiến công, việc ứng dụng các phương tiện mặt đất không người lái và tháp pháo tự động đã trở thành mệnh lệnh tác chiến sống còn:
Một khi những robot đầu tiên được triển khai, điều đó về cơ bản là không thể tránh khỏi và không thể đảo ngược.
Kyiv đã lắp đặt hệ thống tháp pháo súng máy điều khiển bằng AI trên khắp thành phố nhằm bắn hạ máy bay không người lái tấn công.
Các phương tiện không người lái mặt đất (UGV) đóng vai trò giải phóng sức người trong tiếp tế hậu cần và sơ tán thương binh nơi hỏa tuyến.
Cựu lãnh đạo quốc phòng đề xuất xây dựng một Dự án Manhattan mới về công nghệ vũ khí tự hành với sự hợp tác của các quỹ phương Tây.
Xung đột chính trị thượng tầng và ranh giới đạo đức của công nghệ
Từng là cộng sự thân cận của Tổng thống Volodymyr Zelensky, ông Fedorov nay đã trở thành một đối trọng chính trị sau khi bị miễn nhiệm chức vụ vào mùa hè vừa qua. Những lời kêu gọi cải tổ thể chế cùng mối quan hệ sâu sắc với các tỷ phú công nghệ Mỹ của ông đang vấp phải sự phản ứng gay gắt từ giới tướng lĩnh truyền thống và các cơ quan giám sát chống tham nhũng.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng việc thương mại hóa vũ khí tự sát AI có thể tạo ra tiền lệ cực kỳ nguy hiểm, xóa nhòa ranh giới kiểm soát vũ trang toàn cầu:
Hậu quả của việc đối phương giành được ưu thế sẽ là không thể dự đoán, bởi vì về cơ bản, các robot và máy bay không người lái tự hành mới rất giống với vũ khí hạt nhân; điểm khác biệt duy nhất là chúng dễ tiếp cận và khó kiểm soát hơn.














