Vài chuyến hàng chưa cho thấy xuất khẩu trở lại bình thường
United Against Nuclear Iran (UANI) cho Reuters biết phân tích của họ nhận diện ít nhất tám tàu LPG Iran rời Vịnh Oman từ giữa tháng 7. Nhà phân tích Jemima Shelley ước lượng tổng hàng 4,1 triệu thùng. UANI đồng thời là nhóm vận động tại Mỹ; cần nêu rõ đặc điểm này.
Theo Reuters, ảnh vệ tinh và phân tích của SynMax cho thấy một tàu chở nhiên liệu phản lực Iran tới Myanmar trong tháng 9. Đối chiếu danh sách Bộ Tài chính Mỹ, hãng tin xác định sáu trong tám tàu LPG cùng tàu nhiên liệu phản lực thuộc diện trừng phạt.
Không nên nhập các chuyến hàng ấy vào dầu thô. Reuters dẫn Kpler ghi nhận xuất khẩu dầu thô Iran bằng không trong tháng 9, lần đầu kể từ khi đơn vị bắt đầu theo dõi năm 2013. LPG, nhiên liệu phản lực và dầu thô khác nhau; vài chuyến sản phẩm chưa chứng minh thương mại chủ lực phục hồi.
Dữ liệu chỉ dấu di chuyển nhưng chưa trả lời mọi câu hỏi
Bốn nguồn an ninh hàng hải nói với Reuters rằng một số hàng Iran được che lẫn trong hoạt động sang mạn gia tăng gần Oman. Shelley đánh giá đây thiên về tận dụng cơ hội, chưa phải xu hướng bền vững. Đó chưa phải toàn bộ hồ sơ hàng hóa hay quyết định trên biển.
International Maritime Organization giải thích hệ thống nhận dạng tự động AIS truyền danh tính, vị trí và thông tin hàng hải khác. Dữ liệu hữu ích để theo dõi di chuyển, nhưng một tín hiệu vị trí không phải bản kê hàng. Xác định nguồn gốc, điểm đến cần chứng cứ bổ sung.
Người phát ngôn Bộ Tài chính Mỹ nghi ngờ kết luận tàu vượt phong tỏa, nêu khả năng giả danh tính và vị trí. Phản bác đó chưa tự bác bỏ từng chuyến được báo cáo. Cần trình bày giới hạn dữ liệu, không coi bản đồ là diễn biến hoàn chỉnh.
Mỹ phân biệt tàu đi qua với việc né phong tỏa
US Central Command (CENTCOM) khẳng định thực thi nghiêm ngặt. Reuters dẫn cập nhật ngày 13/10 cho biết quân đội Mỹ nói đã buộc 135 tàu quay lại và vô hiệu hóa bốn tàu thương mại trong ba tháng gần nhất. Đây là số liệu phía quân đội.
Một quan chức quân sự Mỹ nói mỗi tàu được đánh giá riêng, gồm kiểm tra giấy tờ; có trường hợp được qua vì lý do nhân đạo. Theo người này, việc nằm trong danh sách trừng phạt không phải yếu tố duy nhất quyết định phạm vi phong tỏa; cân nhắc tác chiến cũng ảnh hưởng hành động.
Thấy tàu di chuyển chưa giải thích lý do. Tình trạng trừng phạt, nguồn hàng và quyết định thực thi là những câu hỏi liên quan nhưng không thay thế nhau. Bản tin chưa giải thích đánh giá từng tàu.
Myanmar làm rõ mối quan tâm đối với dân thường
Chuyến nhiên liệu phản lực được báo cáo tới Myanmar đáng chú ý vì Mỹ từng nhắm các nhà cung cấp liên quan quân đội nước này. Tháng 8/2023, Bộ Tài chính Mỹ mở rộng thẩm quyền trừng phạt lĩnh vực nhiên liệu phản lực, viện dẫn không kích gây hại dân thường.
Hướng dẫn OFAC phân biệt hàng không dân sự với cung cấp cho người dùng quân sự; xác định một lĩnh vực không tự động trừng phạt mọi bên. Tương tự, hàng tới Myanmar chưa chứng minh nó được dùng vào đâu. Reuters cho biết chính quyền được quân đội hậu thuẫn không trả lời đề nghị bình luận.
Theo Reuters, quân đội Myanmar nhiều lần phủ nhận nhắm dân thường, nói hoạt động hướng vào nhóm vũ trang. Lập trường ấy cần được đặt cạnh lo ngại về tổn hại dân sự. Theo dõi chứng cứ và người dùng cuối giúp tránh đánh đồng cư dân, hàng không thương mại và hoạt động quân sự.
Diễn biến phong tỏa trước đó giải thích mốc thời gian hiện nay
CENTCOM thông báo đợt phong tỏa mới bắt đầu ngày 14/7, sau giai đoạn 13/4 đến 18/6. Phạm vi là tàu ra vào cảng Iran; giao thông khu vực không vi phạm vẫn được hỗ trợ. Reuters liên hệ việc nối lại với đổ vỡ dự thảo thỏa thuận cùng Iran. Vì vậy, hàng được báo cáo từ giữa tháng 7 thuộc đợt mới, không phải một lệnh liên tục từ tháng 4. Cũng cần phân biệt phong tỏa hải quân với chiến dịch trừng phạt rộng hơn, vốn còn sử dụng biện pháp tài chính và thương mại.
