Bảy điểm nhấn trong hai tuần
Những câu chuyện khoa học nổi bật trải dài từ quốc phòng, năng lượng, không gian đến giáo dục và khảo cổ:
- Mô hình lidar gắn trên tên lửa có thể phát hiện F-35 ở cự ly 61,5 km
- Cải cách giáo dục đại học hướng tới mục tiêu “ai cũng có thể vào đại học”
- Phản ứng nhiệt hạch dùng nhiên liệu sạch hydro-bo tại một lò phản ứng thương mại
- Quỹ nghiên cứu 15 năm dành cho các nhà khoa học trẻ xuất sắc nhất thế giới
- Singapore chế tạo đồng hồ nguyên tử chính xác nhất thế giới
- Tuyên bố vệ tinh BeiDou được tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo
- Bí ẩn thủy ngân trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng được khơi lại
Cuộc đua quân sự và bầu trời tàng hình
Theo các nhà nghiên cứu Trung Quốc, mô phỏng máy tính cho thấy một hệ thống lidar thế hệ mới gắn trên tên lửa có thể phát hiện và bám theo tiêm kích tàng hình F-35 ở khoảng cách tới 61,5 km vào ban đêm. Khác với radar, lidar dùng chùm tia laser, vốn không bị các lớp phủ hấp thụ sóng radar trên máy bay tàng hình vô hiệu hóa. Tuy nhiên, đây mới là kết quả mô hình lý thuyết, chưa được thử nghiệm thực tế, và hiệu quả của lidar vẫn phụ thuộc lớn vào thời tiết, mây mù.
Đầu tư vào con người
Trung Quốc công bố đại tu hệ thống đại học, yêu cầu các trường xác định vai trò chuyên biệt rõ ràng hơn, trong bối cảnh biến đổi dân số, thị trường việc làm khó khăn và quá trình nâng cấp công nghiệp làm thay đổi nhu cầu kỹ năng. Mục tiêu dài hạn là một tương lai nơi mọi người đều có cơ hội học đại học.
Song song, Bắc Kinh đưa ra các khoản tài trợ nghiên cứu kéo dài 15 năm cho những nhà khoa học trẻ xuất sắc nhất thế giới, cho phép họ tự do khám phá. Đây là một phần trong nỗ lực tăng tốc để trở thành cường quốc khoa học toàn cầu, giữa lúc cạnh tranh nhân tài với Mỹ ngày càng quyết liệt.
Năng lượng và không gian
Tập đoàn ENN ở tỉnh Hà Bắc thông báo thiết bị hình cầu EXL-50U đã đạt phản ứng nhiệt hạch hydro-bo, lần đầu tiên một công ty Trung Quốc kiểm soát được plasma hydro-bo ở thông số cao. Loại phản ứng này hầu như không tạo neutron, hứa hẹn nguồn năng lượng sạch hơn, dù con đường tới sản xuất điện thương mại vẫn còn rất dài.
Trong lĩnh vực không gian, các nhà nghiên cứu Trung Quốc dường như đã tiết lộ một chiến dịch tiếp nhiên liệu giữa hai vệ tinh trên quỹ đạo cao trước đây chưa được biết đến. Nếu được xác nhận, công nghệ này sẽ giúp hệ thống định vị BeiDou bền bỉ và hoạt động liên tục hơn, đưa Trung Quốc lên vị trí dẫn đầu trong một công nghệ có thể định hình lại cuộc đua không gian.
Bất ngờ từ Singapore
Một nhóm nghiên cứu nhỏ tại Trung tâm Công nghệ Lượng tử của Singapore đã vượt qua các nhà khoa học Mỹ và Trung Quốc để chế tạo đồng hồ nguyên tử chính xác nhất thế giới. Được xây dựng từ một ion lutetium duy nhất, chiếc đồng hồ chỉ lệch một giây sau 260 tỷ năm, gần gấp 20 lần tuổi của vũ trụ. Những đồng hồ siêu chính xác như vậy có thể góp phần định nghĩa lại đơn vị giây và phục vụ nghiên cứu vật lý cơ bản.
Bí ẩn thủy ngân dưới lăng Tần Thủy Hoàng
Trên mạng xã hội, các tuyên bố cho rằng giới khảo cổ đã xác định được nguồn gốc thủy ngân trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng, vị hoàng đế thống nhất Trung Quốc hơn 2.000 năm trước, đã khơi lại sự quan tâm tới các mỏ chu sa cổ ở tỉnh Thiểm Tây. Sử ký của Tư Mã Thiên từng mô tả những dòng sông thủy ngân trong lăng mộ, và các khảo sát đất từng ghi nhận nồng độ thủy ngân cao bất thường. Tuy nhiên, các tuyên bố mới lan truyền trên mạng vẫn chưa được xác nhận chính thức.














