Cựu lãnh đạo cảnh báo nguy cơ mất đi nhà nước Palestine

Mary Robinson, nguyên Tổng thống Ireland và Helen Clark, cựu Thủ tướng New Zealand, vừa kết thúc chuyến thăm khu vực Lebanon, Jordan, Israel và Bờ Tây bị chiếm đóng đã đồng loạt lên tiếng cảnh báo rằng triển vọng thành lập nhà nước Palestine cùng tương lai của người dân ở đây đang dần biến mất. Hai bà đều là thành viên của "The Elders" – nhóm các cựu chính trị gia và người đoạt giải Nobel được thành lập bởi cố Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela năm 2007.

Các bà xác định nguyên nhân chính gây quan ngại là việc Chính phủ Israel dưới quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu, đặc biệt là hai bộ trưởng tài chính Bezalel Smotrich và bộ trưởng An ninh quốc gia Itamar Ben-Gvir, đang thúc đẩy việc mở rộng các khu định cư tại Bờ Tây và kích động bạo lực chống lại người Palestine.

Tình hình bạo lực và hiện trạng chính trị tại Bờ Tây

Từ đầu năm 2026 đến tháng 5, Liên Hợp Quốc ghi nhận hơn 760 vụ bạo lực hoặc phá hoại tài sản xảy ra tại Bờ Tây, tương đương trung bình sáu vụ mỗi ngày, khiến người Palestine chịu nhiều thương tổn và tổn thất lớn. Sự gia tăng này bắt nguồn từ các chính sách và hành động mang tính hệ thống thay vì đơn lẻ, với sự hợp tác đáng lo ngại giữa quân đội Israel và các nhóm dân cư định cư mở rộng.

Advertisement300 × 250

Mary Robinson mô tả tình trạng đối với người Palestine hiện nay là "tệ hơn rất nhiều" so với lần bà đến đây năm 2023 trước các vụ tấn công chết người của Hamas ngày 7/10. Bà nhấn mạnh rằng các phát ngôn gây thù hận và tuyên bố táo bạo về việc muốn sáp nhập toàn bộ Bờ Tây của các bộ trưởng Smotrich và Ben-Gvir không chỉ là hành động cá nhân mà mang tính hệ thống của chính phủ hiện nay.

Chính phủ Netanyahu cũng đã phê duyệt trên 100 khu định cư mới tại Bờ Tây trong nhiệm kỳ gần đây, mặc cho phán quyết của Tòa án Công lý Quốc tế cho rằng việc chiếm đóng của Israel tại vùng lãnh thổ Palestine là bất hợp pháp. Ông Netanyahu thậm chí gọi phán quyết này là "một quyết định dối trá" và khẳng định người Do Thái không phải là kẻ chiếm đóng tại Jerusalem và khu vực Judea và Samaria (tên Kinh thánh của khu vực Bờ Tây).

Khó khăn và cảm nhận của người Palestine tại Bờ Tây

Hành lang giao thông bị hạn chế, sự gián đoạn sinh hoạt hàng ngày cùng sự hiện diện của các nhóm định cư dường như làm người dân nơi đây luôn ở trạng thái thấp thỏm và áp lực tâm lý kéo dài.

Tiếp xúc với giới chức Israel và phản ứng quốc tế

Trong cuộc gặp với Tổng thống Israel Isaac Herzog, hai cựu lãnh đạo đã trình bày những quan sát về tình hình thực tế và kêu gọi ông tìm lối đi hướng tới hòa bình cho cả hai dân tộc. Mặc dù trao đổi thẳng thắn và không hoàn toàn đồng thuận, cả hai bên đều giữ thái độ cởi mở và tôn trọng lẫn nhau.

Văn phòng Tổng thống Israel mô tả cuộc gặp là "tôn trọng, thẳng thắn và mở" và nhấn mạnh sự đau buồn sâu sắc của người Israel kể từ ngày 7/10 cũng như mối quan tâm tới các cơ hội hòa bình trong khu vực. Tổng thống Herzog cũng bày tỏ sự thất vọng về những im lặng của một số tổ chức quốc tế đối với các tội ác bạo lực tình dục xảy ra vào ngày 7/10.

Phản ứng của EU và các nước phương Tây

Mary Robinson thể hiện sự thất vọng khi Liên minh Châu Âu, dù hiện Ireland đang giữ chức Chủ tịch luân phiên, chưa có biện pháp cứng rắn hơn đối với Israel như trừng phạt hoặc cấm sản phẩm từ các khu định cư bất hợp pháp. Bà cho biết một số quốc gia lớn trong EU như Đức và Italy ngăn trở các bước tiến trong chính sách này.

Trong khi đó, Helen Clark nhấn mạnh tầm quan trọng của việc công nhận nhà nước Palestine như một biểu tượng cho giải pháp hai quốc gia, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng việc công nhận này là sự tưởng thưởng cho Hamas sau các vụ tấn công khủng bố tháng 10/2023. Bà kêu gọi duy trì niềm tin vào tương lai hai dân tộc sống hòa bình và bên cạnh nhau.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Triển vọng thành lập nhà nước Palestine đang bị đe dọa do chính sách mở rộng định cư của Israel tại Bờ Tây.
  • Từ đầu năm 2026 đến tháng 5, Liên Hợp Quốc ghi nhận trung bình 6 vụ bạo lực mỗi ngày nhằm vào người Palestine tại Bờ Tây.
  • Chính phủ Netanyahu từng phê duyệt hơn 100 khu định cư mới tại Bờ Tây trong nhiệm kỳ gần đây, bất chấp sự phản đối của quốc tế.
  • Cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Liên minh Châu Âu, bị chỉ trích vì chưa có biện pháp mạnh mẽ đối với Israel trong vấn đề này.
  • Việc công nhận nhà nước Palestine được coi là cần thiết để duy trì giải pháp hai quốc gia và một tương lai hòa bình cho khu vực.

Đăng ký bản tin QMVN