Chalil al-Haja được bầu làm lãnh đạo mới của Hamas sau gần hai năm chuyển tiếp

Tổ chức Hamas đã chính thức chọn Chalil al-Haja làm lãnh đạo mới, kết thúc gần hai năm không có một người đứng đầu rõ ràng. Việc này nhằm khẳng định năng lực chỉ đạo và vận hành tổ chức trong bối cảnh nhiều khó khăn. Hamas, vốn bị nhiều quốc gia xếp vào nhóm tổ chức khủng bố, đã trải qua giai đoạn lãnh đạo tập thể sau khi Yahya Sinwar - thủ lĩnh cuối cùng trước đó - bị tiêu diệt trong một cuộc tấn công của Israel.

Quá trình bầu chọn kéo dài và quyết liệt

Cuộc bầu cử thủ lĩnh Hamas diễn ra trong nhiều tháng với sự cạnh tranh chính giữa Chalil al-Haja và Chaled Maschal - nhân vật từng đứng đầu tổ chức này. Hội đồng Shura, cơ quan tư vấn tối cao gồm đại diện các bộ phận Hamas tại Dải Gaza, Tây Bank và nước ngoài, đã bỏ phiếu với kết quả sít sao 35-34 nghiêng về al-Haja. Theo chuyên gia Ibrahim Dalalsha từ Horizon-Center, kết quả trên mang thông điệp rõ ràng khi Hamas quyết định lựa chọn một lãnh đạo theo xu hướng cứng rắn hơn thay vì các quan điểm thực dụng hơn.

Hai đường hướng đối lập trong nội bộ Hamas

Chaled Maschal, đến từ Tây Bank, đại diện cho quan điểm ít quá khích hơn, ưu tiên sống còn chính trị cho tổ chức. Ngược lại, đại diện của Hamas tại Dải Gaza, nơi al-Haja sinh sống và trưởng thành, tập trung nhiều hơn vào sự phát triển quân sự và sức mạnh vũ trang. Al-Haja có học vị về khoa học Hồi giáo qua các khóa đào tạo ở Gaza, Jordan và Sudan và hiện sinh sống ở nước ngoài.

Thành viên gắn bó từ lâu và vai trò quan trọng trong Hamas

Chalil al-Haja đã gắn bó với Hamas từ khi tổ chức này thành lập. Ông từng là đại biểu trong quốc hội Palestine năm 2006 và năm 2017 được bầu làm phó lãnh đạo Hamas tại Dải Gaza, đóng góp nhiều vào các hoạt động chính trị và quân sự của tổ chức.

Advertisement300 × 250

Al-Haja từng cộng tác chặt chẽ với Yahya Sinwar, được cho là một trong những người chủ mưu cuộc tấn công ngày 7/10/2023 nhằm vào Israel, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và hơn 250 người bị bắt cóc sang Gaza.

Ông không có mặt tại Gaza trong thời điểm diễn ra vụ tấn công này và sau đó nhận định rằng Hamas đã thành công trong việc đưa "vấn đề Palestine trở lại trung tâm chú ý quốc tế".

Vị trí lãnh đạo mới trong bối cảnh nhiều thách thức

Al-Haja tiếp quản Hamas trong lúc tổ chức này đối diện với nhiều câu hỏi về tương lai của Dải Gaza, vai trò tại Tây Bank và quan hệ với các nước Arab. Việc ông trở thành lãnh đạo được cho là duy trì chiến lược hiện hành của tổ chức, đặc biệt là trong các cuộc đàm phán gián tiếp với Israel do ông dẫn dắt. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán này gần như không có bước tiến đáng kể do những bất đồng liên quan đến quyền kiểm soát quản lý Gaza cũng như vấn đề vũ khí mà Hamas sở hữu.

Hamas gần đây thông báo sẽ bàn giao quyền lực chính quyền cho một chính phủ kỹ trị nhưng vẫn duy trì thế lực quân sự dưới dạng một mạng lưới ngầm. Israel yêu cầu Hamas phải đầu tiên giải giáp vũ khí trước khi quân đội Israel rút dần khỏi Gaza theo kế hoạch, nhưng hiện chưa có thỏa thuận khả thi.

Quan hệ quốc tế và các liên kết chiến lược

Al-Haja đặt mục tiêu thắt chặt mối quan hệ với Iran, quốc gia được coi là trục kháng chiến cùng với Hamas. Tuy nhiên, mối quan hệ này chưa sâu sắc như với tổ chức Hezbollah tại Lebanon. Ngoài ra, ông cũng duy trì liên lạc với các quốc gia như Ai Cập, Qatar và cả Mỹ. Chuyên gia Michael Milshtein từ Đại học Tel Aviv cho biết phái viên Mỹ Steve Witkoff đã gửi lời chia buồn tới al-Haja sau cái chết của một trong những người con của ông, điều này cho thấy phần nào sự công nhận tính chính danh của vị lãnh đạo Hamas mới.

Thời hạn nhiệm kỳ và triển vọng sắp tới

Al-Haja sẽ giữ vị trí lãnh đạo cho đến kỳ bầu cử tiếp theo dự kiến vào năm 2027. Các chuyên gia nhận định ông không có ý định thay đổi hướng đi hiện tại của Hamas mà chủ yếu củng cố quyền lực và tiếp tục đường lối đã theo đuổi nhiều năm qua.

Việc thay đổi lãnh đạo của Hamas diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, các kế hoạch ngoại giao và quân sự bị ảnh hưởng, đồng thời tương lai của Dải Gaza vẫn còn nhiều bất định.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Việc bầu Chalil al-Haja là dấu hiệu cho thấy Hamas ưu tiên hướng đi cứng rắn thay vì thực dụng.
  • Cuộc bầu cử lãnh đạo Hamas diễn ra rất sít sao với tỷ lệ 35-34.
  • Al-Haja từng giữ chức phó lãnh đạo Hamas tại Dải Gaza, có kinh nghiệm lâu năm trong tổ chức.
  • Hamas vẫn kiểm soát quân sự tại Gaza dù tuyên bố sẽ bàn giao chính quyền cho chính phủ kỹ trị.
  • Al-Haja muốn thắt chặt quan hệ với Iran đồng thời duy trì liên hệ với Ai Cập, Qatar và Mỹ.

Đăng ký bản tin QMVN