Làn sóng bắt giữ và thô bạo trấn áp phóng viên tại hiện trường
Vào cuối tuần qua tại trung tâm New Delhi, các cuộc biểu tình ôn hòa của hàng ngàn sinh viên và thanh niên yêu cầu minh bạch hóa danh sách cử tri đã biến thành điểm nóng xung đột khi lực lượng an ninh triển khai các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt. Thay vì chỉ giải tán đám đông, cảnh sát đã nhắm thẳng vào các phóng viên đang ghi hình hoạt động trấn áp. Gần ba chục nhà báo đến từ các cơ quan báo chí danh tiếng như Indian Express, Scroll, Newslaundry và cả hãng thông tấn quốc tế Reuters đã bị lôi kéo, đánh đập, tịch thu phương tiện tác nghiệp và giam giữ trong nhiều giờ.
Tôi đang phỏng vấn một số người bị giữ trên xe buýt thì một viên cảnh sát lao tới giật micro... Tôi bị kéo lê, giật điện thoại và bị cưỡng bức bắt giữ cùng với nhà sản xuất của mình.
Nhiều phóng viên bị giam giữ khẳng định họ đều mang theo thẻ báo chí và đồ bảo hộ tác nghiệp rõ ràng. Câu lạc bộ Báo chí Ấn Độ (Press Club of India) — tổ chức ký giả lớn nhất đất nước — cùng ba hiệp hội truyền thông độc lập đã ra tuyên bố chung lên án hành động của lực lượng an ninh là "một cuộc tấn công trắng trợn vào quyền tự do báo chí", đồng thời yêu cầu cảnh sát trưởng New Delhi phải mở cuộc điều tra độc lập và công khai xin lỗi.
Phớt lờ phán quyết của Tòa án Tối cao và chuỗi kiểm duyệt có hệ thống
Sự việc càng trở nên nghiêm trọng khi cảnh sát bị cáo buộc phớt lờ cả phán quyết khẩn cấp của cơ quan tư pháp cao nhất nước. Trước sự can thiệp của các luật sư vào ngày Chủ nhật, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã ban hành phán quyết bảo vệ các nhà báo và luật sư, khẳng định lực lượng thực thi pháp luật không được cản trở họ thực hiện nhiệm vụ công vụ.
Tuy nhiên, nhiều vụ giam giữ phóng viên vẫn ngang nhiên diễn ra sau thời điểm lệnh của tòa án được ban bố.
Các hành động của giới chức Ấn Độ trong các cuộc biểu tình sinh viên vừa qua chứng minh cách thức các chiến thuật được dàn dựng nhằm bóp nghẹt sự đưa tin của truyền thông và đàn áp báo chí.
Đại diện tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) tại Ấn Độ cảnh báo rằng các biện pháp bắt giữ tùy tiện, theo dõi ngầm, cắt mạng internet và gỡ bỏ các bài báo điều tra đang kết hợp thành một "chuỗi xiềng xích kiểm duyệt" siết nghẹt tiếng nói độc lập. Phía cảnh sát trước đó chỉ phân bua trên mạng xã hội rằng một số người biểu tình đã mạo danh nhà báo để cản trở công vụ, nhưng từ chối bình luận chính thức về các vụ bắt giữ tùy tiện đối với các phóng viên chính thống.
Nguy cơ xói mòn nền dân chủ lớn nhất thế giới
Căng thẳng đường phố bùng phát từ sự bất bình sâu sắc của phong trào thanh niên đối với tính minh bạch của Ủy ban Bầu cử Ấn Độ. Các nhóm biểu tình cáo buộc việc xóa tên hơn 130 triệu cử tri khỏi danh sách bỏ phiếu là hành vi thao túng có hệ thống nhằm củng cố quyền lực cho Đảng Bharatiya Janata (BJP) của Thủ tướng Narendra Modi — điều mà Ủy ban Bầu cử kịch liệt phủ nhận. Khi những tiếng nói hoài nghi chính trị của giới trẻ bị dập tắt bằng vũ lực đối với báo chí, tính chính danh của các cuộc bầu cử trong tương lai đang bị đặt trước dấu hỏi lớn.
Trên bảng xếp hạng Chỉ số Tự do Báo chí Toàn cầu của RSF, Ấn Độ hiện đã tụt xuống vị trí 157 trong tổng số 180 quốc gia, rơi tự do từ vị trí 133 của một thập kỷ trước. Suốt 12 năm nắm quyền của chính quyền hiện tại, không gian dành cho báo chí phản biện và tiếng nói bất đồng chính kiến đã bị thu hẹp đáng kể. Những sự kiện bạo lực tại New Delhi một lần nữa cho thấy ranh giới mong manh giữa việc bảo đảm trật tự công cộng và sự xói mòn của quyền tự do ngôn luận được hiến định.
