Cột mốc lịch sử vượt ngưỡng hiến định của tiến trình cải cách an ninh
Theo thông báo chính thức từ Quốc hội Nigeria tại thủ đô Abuja, dự luật thành lập lực lượng cảnh sát tiểu bang đã nhận được sự phê chuẩn từ 28 trên tổng số 36 nghị viện bang, vượt qua ngưỡng quy định hai phần ba của hiến pháp. Thư ký Quốc hội Kamoru Ogunlana xác nhận cơ quan này đã kiểm tra và thẩm định đầy đủ tính pháp lý của toàn bộ hồ sơ lập pháp do các địa phương chuyển về.
Cuộc cải cách mang tính bước ngoặt này sẽ phá vỡ thế độc quyền của Lực lượng Cảnh sát Quốc gia Nigeria, cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm tuần tra và giữ gìn trật tự công cộng kể từ khi đất nước giành được độc lập.
Trong bối cảnh các mối đe dọa như cướp có vũ trang, bắt cóc đòi tiền chuộc và xung đột sắc tộc lan rộng tại nhiều vùng nông thôn, việc trao quyền chủ động cho chính quyền các tiểu bang được kỳ vọng sẽ tạo nên bước đột phá trong công tác phòng chống tội phạm.
Việc phân cấp thẩm quyền an ninh cho các địa phương là giải pháp căn cơ để phản ứng kịp thời trước các mối đe dọa an ninh đang ngày một phức tạp.
Hai mươi tám nghị viện tiểu bang chính thức thông qua dự luật, vượt ngưỡng tối thiểu hai mươi tư bang theo quy định hiến pháp.
Quốc hội Nigeria hoàn thiện các thủ tục pháp lý để chuẩn bị trình dự luật lên Tổng thống Bola Tinubu ký ban hành.
Cải cách chấm dứt mô hình cảnh sát liên bang tập trung duy nhất kéo dài suốt nhiều thập kỷ qua tại quốc gia Tây Phi.
Kỳ vọng đối phó khủng hoảng an ninh và những rủi ro cần kiểm soát
Những người ủng hộ việc thành lập cảnh sát tiểu bang lập luận rằng lực lượng an ninh địa phương, nhờ sự am hiểu sâu sắc về địa bàn, văn hóa và ngôn ngữ bản địa, sẽ phản ứng nhanh nhạy và hiệu quả hơn rất nhiều so với lực lượng điều động từ chính quyền liên bang. Việc chia sẻ gánh nặng an ninh sẽ giúp quân đội và cảnh sát quốc gia tập trung vào các nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và trấn áp tội phạm có tổ chức xuyên biên giới.
Tuy nhiên, cuộc cải cách cũng làm dấy lên những lo ngại không nhỏ trong dư luận về nguy cơ các thống đốc bang lạm quyền hoặc sử dụng lực lượng cảnh sát địa phương làm công cụ đàn áp phe đối lập chính trị. Giới quan sát cảnh báo chính phủ của Tổng thống Bola Tinubu cần thiết lập các cơ chế giám sát độc lập và tiêu chuẩn tuyển dụng nghiêm ngặt để bảo đảm tính chuyên nghiệp và minh bạch của lực lượng mới.
Cải cách an ninh chỉ thực sự phát huy giá trị khi lực lượng cảnh sát mới phục vụ lợi ích của nhân dân thay vì ý chí cá nhân của những người cầm quyền.
Lực lượng cảnh sát địa phương giúp rút ngắn thời gian phản ứng trước các điểm nóng an ninh phức tạp tại cơ sở.
Dư luận bày tỏ lo ngại về nguy cơ các thống đốc bang biến cảnh sát tiểu bang thành công cụ phục vụ mục tiêu chính trị.
Các tổ chức xã hội dân sự kêu gọi thiết lập các quy chuẩn kiểm toán và đạo đức nghiệp vụ nghiêm ngặt cho lực lượng mới.
