Lời kêu gọi tiếp cận "chiến lược"
Phát biểu tại một cuộc thảo luận hôm thứ Ba, ông John Helveston đề xuất thay vì cấm đoán toàn diện, Mỹ nên chọn ra những cơ hội tốt nhất và cho phép các hãng xe theo đuổi các thỏa thuận cấp phép công nghệ hoặc hợp tác khác, kèm theo các biện pháp bảo vệ có mục tiêu.
"Chúng ta cần cân nhắc các quan hệ đối tác chiến lược." — John Helveston
Ông Sourabh Gupta, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Trung - Mỹ, gọi việc theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ trong một thị trường cạnh tranh quy mô toàn cầu là hành động tự gây tổn hại nghiêm trọng. Theo báo South China Morning Post, các cuộc thảo luận về đầu tư của Trung Quốc, kể cả một thỏa thuận liên quan đến pin, đã không đạt kết quả trong chuyến thăm Washington của ông Tập Cận Bình, còn Ủy ban Đầu tư Mỹ - Trung, một kết quả của hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh hồi tháng 5, vẫn giậm chân tại chỗ.
Bức tường thuế quan và quy định
Hiện ô tô Trung Quốc phải chịu mức thuế hơn 120% khi vào Mỹ, đồng thời đối mặt với quy định về xe kết nối hạn chế phần mềm và phần cứng liên quan đến Trung Quốc nhằm xử lý rủi ro an ninh dữ liệu. Các nghị sĩ của cả hai đảng còn đưa ra nhiều dự luật tại Hạ viện và Thượng viện nhằm siết chặt hơn nữa xe điện có liên hệ với Trung Quốc.
"Nếu Trung Quốc muốn vào và mở nhà máy sản xuất ô tô tại đây, tôi sẽ đồng ý." — Donald Trump
Phát biểu trên được Tổng thống Trump đưa ra trên kênh Fox News hồi tháng trước, bất chấp sự phản đối của các hãng xe và giới lập pháp. Những người phản đối lo ngại về an ninh dữ liệu, việc làm trong ngành ô tô Mỹ và nguy cơ hàng giá rẻ dư thừa từ Trung Quốc tràn vào thị trường.
Lợi thế cấu trúc của xe điện Trung Quốc
Theo ông Helveston, quy mô của Trung Quốc vượt xa mọi đối thủ: năm ngoái, châu Âu bán khoảng 4 triệu xe điện, còn Trung Quốc bán số xe điện nhiều hơn tổng số xe các loại bán ra tại Mỹ. Ông cho rằng lợi thế này mang tính cấu trúc, và câu chuyện về trợ cấp của chính phủ đã bị thổi phồng. Dẫn báo cáo của Rhodium Group hồi tháng 2, ông so sánh chi phí giữa BYD Seal và Tesla Model 3:
- Trợ cấp trực tiếp của chính phủ chỉ giúp BYD Seal rẻ hơn khoảng 304 USD mỗi xe, tương đương 5% tổng chênh lệch chi phí.
- Nhờ tích hợp dọc, tự sản xuất gần như mọi bộ phận, kể cả cần gạt nước, BYD tiết kiệm 2.369 USD mỗi xe.
- Chi phí quản lý thấp hơn nhờ nghiên cứu và phát triển trong nước giúp tiết kiệm thêm 1.766 USD mỗi xe.
- Lợi thế lao động chủ yếu đến từ kỹ sư Trung Quốc có chi phí thấp hơn nhiều so với kỹ sư ở Thung lũng Silicon, chứ không phải công nhân dây chuyền.
Ông Gupta nhận định sức mạnh của các hãng xe Trung Quốc bắt nguồn từ hệ sinh thái sản xuất tích hợp, thông minh từ đầu đến cuối ở trong nước, cùng sự sáng tạo trong thiết kế nội thất xe, giúp họ đạt mức cạnh tranh không có đối thủ.
Bài học từ Tesla ở Thượng Hải
Về lo ngại an ninh, ông Helveston cho rằng rủi ro an ninh mạng tồn tại ở mọi chiếc xe kết nối, không riêng xe Trung Quốc, nên việc cấm theo nguồn gốc quốc gia không giải quyết được gốc rễ vấn đề.
"Cấm xe điện Trung Quốc không mang lại sự an ninh như bạn nghĩ, vì mọi chiếc xe kết nối đều là một cơn ác mộng." — John Helveston
Ông lấy ví dụ Trung Quốc, dù rất coi trọng an ninh quốc gia, vẫn không cấm Tesla mà đặt ra quy định cụ thể: lưu trữ dữ liệu trong nước, dùng bản đồ Baidu và tránh các khu vực nhạy cảm như căn cứ quân sự. Tesla tuân thủ và xây Gigafactory tại Thượng Hải. Ông khuyến nghị Mỹ giữ Bắc Mỹ liên kết, không áp thuế lên Canada và Mexico, áp dụng tiêu chuẩn an ninh thực chất thay vì cấm theo xuất xứ, và có sự đồng thuận lưỡng đảng để coi xe điện là tương lai của ngành ô tô.
















