Làn sóng bắt giữ quy mô lớn và thủ đoạn liên lạc qua không gian ảo
Lực lượng đặc nhiệm chống khủng bố Biệt đội 88 (Densus 88) thuộc Cảnh sát Quốc gia Indonesia vừa hoàn tất chiến dịch truy quét diện rộng, bắt giữ 11 nghi phạm khủng bố tại hàng loạt tỉnh thành bao gồm Tây Java, Trung Java, Trung Sulawesi, Nam Sulawesi, Riau và Bắc Maluku. Người phát ngôn Densus 88 Mayndra Eka Wardhana xác nhận các nghi phạm có liên hệ mật thiết với Daulah Islamiyah — phong trào Hồi giáo cực đoan có mục tiêu gắn liền với hệ tư tưởng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy thay vì tụ tập tại các trại huấn luyện truyền thống ngoài đời thực, các nghi phạm từ nhiều vùng địa lý cách xa nhau đã kết nối với nhau thông qua các 'phòng họp ảo'.
Mạng lưới này triệt để tận dụng các nền tảng trực tuyến bí mật để tiến hành nhồi sọ tư tưởng cực đoan, tổ chức huấn luyện và củng cố cơ sở chân rết. Thậm chí, một số cá nhân đã tham gia vào các khóa huấn luyện thể lực, tập bắn súng và các hoạt động hậu cần nhằm chuẩn bị cho những vụ tấn công bạo lực.
Các nghi phạm từ nhiều khu vực khác nhau đã kết nối ảo với nhau. Họ sử dụng các cuộc họp trực tuyến để truyền bá tư tưởng, huấn luyện và củng cố mạng lưới.
Chiến dịch mới nhất này tiếp nối đợt bắt giữ 8 nghi phạm thuộc mạng lưới Jamaah Ansharut Daulah (JAD) liên kết với IS tại Trung Sulawesi hồi tháng 5. Dữ liệu từ cảnh sát quốc gia cho thấy trong năm ngoái, Densus 88 đã bắt giữ 51 đối tượng tình nghi, giảm đáng kể so với con số 196 người bị bắt giữ vào năm 2024.
Sự phân tán của các tế bào cực đoan và bài toán tái hòa nhập kinh tế
Các nhà phân tích an ninh khu vực nhận định rằng dù tổ chức khủng bố khét tiếng Jemaah Islamiah (JI) từng gây ra hàng loạt vụ đánh bom đẫm máu hồi đầu thập niên 2000 đã chính thức tuyên bố giải tán vào tháng 6 năm 2024, không phải tất cả thành viên đều chịu từ bỏ con đường bạo lực. Những phần tử ngoan cố đã nhanh chóng phân tán thành các tế bào nhỏ hơn, linh hoạt hơn và cực kỳ khó phát hiện trên không gian số.
Tình hình chống khủng bố tại Indonesia và khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với những biến số vô cùng phức tạp:
Khuôn khổ pháp lý chặt chẽ theo luật phòng chống khủng bố năm 2018 cho phép lực lượng thực thi pháp luật bắt giữ phủ đầu các đối tượng tình nghi ngay từ giai đoạn chuẩn bị âm mưu mà không cần chờ đến khi hành vi tấn công xảy ra.
Thủ đoạn 'dụ dỗ trực tuyến' (digital grooming) đang nhắm vào giới trẻ: cuối năm ngoái, nhà chức trách đã phát hiện vụ tuyển mộ hơn 110 trẻ em vào các mạng lưới khủng bố thông qua mạng xã hội, tin nhắn mã hóa và tính năng trò chuyện trong trò chơi trực tuyến.
Nghiên cứu từ Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (Singapore) chỉ ra rằng có khoảng 4% đến 11% trong số 1.200 cựu tù nhân khủng bố từng trải qua chương trình giải trừ cực đoan hóa tại Indonesia trong thập kỷ qua đã tái phạm.
Các chuyên gia tội phạm học cảnh báo mức độ nguy hiểm đặc biệt nếu những đối tượng từng thụ án tù — những người vốn đã nắm vững công thức chế tạo bom — quay lại truyền đạt kiến thức vũ trang cho các phần tử trẻ tuổi.
Khi nền kinh tế của họ tốt và các nhu cầu cơ bản được đáp ứng, tôi nghĩ các vấn đề tư tưởng có thể bị gạt sang một bên. Hiện tượng hiện nay là phúc lợi kinh tế của những cựu phạm nhân khủng bố này vẫn ở dưới mức tiêu chuẩn.
Chuyên gia tội phạm học Tegar Bimantoro và các nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế nhấn mạnh rằng việc bắt giữ thuần túy là chưa đủ. Để duy trì sự ổn định bền vững, chính phủ Indonesia cùng Cơ quan Chống Khủng bố Quốc gia (BNPT) cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để triển khai các chương trình hỗ trợ kinh tế, tạo việc làm và trợ cấp giáo dục cho gia đình các cựu tù nhân, qua đó triệt tiêu tận gốc mầm mống tư tưởng cực đoan.














