Ca làm việc biến thành thảm họa
Khoảng 17 giờ ngày 21/11, ngọn lửa lan khắp cơ sở của PT Fonusa Agung Mulia tại huyện Serang, tỉnh Banten. Nhà máy sản xuất các sản phẩm kẹo Milkita và thuộc hệ thống United Family Food. Hình ảnh truyền hình ghi lại khói đen bốc cao, các tấm mái kim loại cong vênh vì nhiệt. Một nơi sản xuất bình thường nhanh chóng biến thành hiện trường nguy hiểm, khó tiếp cận.
Đại diện doanh nghiệp ban đầu nói khoảng 300 người có mặt trong ca làm. Những báo cáo đầu tiên nêu 54 người chưa liên lạc được, 15 người được cứu, trong đó có bốn người bị thương. Sau đó, công ty công bố một bảng đối chiếu riêng đối với 65 nhân viên: 24 đã về nhà, bốn đang điều trị, 29 mất tích và tám người chưa xác nhận được tung tích.
Số liệu thay đổi phản ánh tính chất phức tạp của việc kiểm đếm sau thảm họa. Người tạm thời mất liên lạc có thể được tìm thấy an toàn; hài cốt từ công trình cháy nặng cần thời gian nhận dạng. Không thể lấy số túi đựng hài cốt làm số người tử vong đã được xác định.
Cuộc tìm kiếm bên trong công trình mất an toàn
Lính cứu hỏa chiến đấu với đám cháy hơn 12 giờ và tiếp tục làm mát nhà xưởng ngày Chủ nhật. Quan chức cứu hỏa Serang Tubagus Mahfud cho biết những mảng công trình sụp xuống, ánh sáng yếu và các điểm còn nóng khiến việc đi vào bên trong gặp trở ngại.
Vật liệu sản xuất cũng có thể làm lửa bùng phát trở lại. Khoảng 15 xe cứu hỏa cùng vòi phun nước công suất lớn được huy động.
Cảnh sát, quân đội, Hội Chữ thập đỏ Indonesia, tình nguyện viên và các đội tìm kiếm cứu nạn cùng phối hợp. Họ phải cân nhắc giữa yêu cầu khẩn trương và nguy cơ đối với chính người cứu hộ. Việc tìm kiếm tạm ngừng trong đêm; cảnh sát trưởng Banten Hendra Kurniawan cho biết dự kiến nối lại vào sáng thứ Hai.
Nguyên nhân phát hỏa chưa được kết luận. Truyền thông địa phương dẫn lời người sống sót cho rằng lửa xuất hiện gần thiết bị làm mát ở tầng ba, nhưng lời kể ấy chưa phải kết quả giám định. Cơ quan điều tra cần kiểm tra hệ thống điện, vật liệu dễ cháy, lối thoát hiểm và trình tự báo động.
Đằng sau những con số là gia đình chờ đợi
Người thân đứng bên ngoài khu nhà máy cháy, mong chờ cuộc điện thoại hay danh sách người sống sót được kiểm chứng. Reuters đưa tin cảnh sát đã đưa ra 24 túi đựng hài cốt trong ngày 22/11, song nhà chức trách cảnh báo có thể có các phần thi thể chưa nhận dạng. Vì thế, thông tin ít nhất ba người chết ban đầu không phải kết quả cuối cùng.
Quan chức nhận dạng nạn nhân Wahyu Hidayati nói một số hài cốt không thể nhận biết bằng mắt thường do mức độ cháy nghiêm trọng. Nhóm giám định thu thập mẫu DNA của thân nhân cùng vật dụng cá nhân; quy trình có thể kéo dài hai đến ba tuần. Với các gia đình, việc công bố tên chính xác và cập nhật minh bạch quan trọng không kém việc tiếp tục tìm kiếm.
Sự chưa rõ ràng không được khiến người bị thương hoặc người chưa liên lạc được bị lãng quên. Đồng thời, cũng không nên kết luận vội về trách nhiệm: xác định điểm phát hỏa và đánh giá chất lượng lối thoát nạn, giám sát an toàn là những vấn đề cần bằng chứng khác nhau.
Bài học an toàn vượt ra ngoài Banten
Vụ việc cho thấy việc biết chính xác ai đang ở trong nhà máy tại từng thời điểm có ý nghĩa sống còn. Sổ ca làm, danh sách khách, kiểm đếm ở điểm tập kết và kênh liên lạc khẩn cấp giúp hạn chế hỗn loạn. Những công cụ ấy còn giúp lực lượng cứu nạn quyết định vị trí tìm kiếm mà không gia tăng rủi ro không cần thiết.
Các nhà điều tra có thể xem xét hệ thống chữa cháy, lối thoát, ngăn cháy lan, bảo dưỡng thiết bị và diễn tập cho công nhân. Đây mới là những câu hỏi phải kiểm chứng, chưa phải sai phạm đã được chứng minh tại nhà máy cụ thể này. Thảo luận về an toàn lao động chỉ có giá trị khi dựa trên kết quả điều tra đáng tin cậy.
Trong lúc tìm kiếm và nhận dạng tiếp diễn, trách nhiệm công quyền cần được thể hiện bằng dòng thời gian rõ ràng, sự hỗ trợ lâu dài cho gia đình và những biện pháp phòng ngừa có thể kiểm tra. Nhiệm vụ trước mắt vẫn là tìm người mất tích và bảo vệ chính những người đang cứu hộ.














