Tiến sĩ Sankara Rao và tình yêu với thế giới cây xanh

Tiến sĩ Sankara Rao, Giáo sư Thỉnh giảng kiêm Viện sĩ danh dự tại Trung tâm Khoa học Sinh thái (CES), Viện Khoa học Ấn Độ (IISc), là một chuyên gia đam mê sâu sắc về cây xanh. Trên bàn làm việc nhỏ của ông tại CES, nhiều tài liệu thực vật học quý giá như "Jungle Trees of Central India", "Trees of Delhi" và "Endemic Vascular Plants of India" được tập hợp cùng với công trình hướng dẫn thực địa hai tập "Trees of Bangalore" do chính ông biên soạn. Ông chia sẻ rằng, từ nhỏ ông đã gắn bó nhiều thời gian trong tán lá cây, cảm nhận đó như môi trường sống tự nhiên của mình.

Rao nhấn mạnh giá trị sống của cây xanh khi chúng không chỉ là tạo vật thiên nhiên đặc biệt mà còn là mái nhà cho 80% các loài đa dạng sinh học trên cạn. Trên một thân cây, chim chóc, bướm, côn trùng, rêu phong và các loài thú nhỏ đều tìm thấy nơi trú ẩn. Đồng thời, cây còn bảo vệ các tầng thảm thực vật dưới tán như bụi rậm và thảo mộc, giúp chúng tồn tại và phát triển.

Thực trạng trồng rừng và nguy cơ đối với đa dạng sinh học

Dù gắn bó với cây xanh, Rao cũng bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về sự mất mát nghiêm trọng diện tích phủ xanh cùng với cách thức trồng rừng hiện nay ở Ấn Độ. Ông nhấn mạnh rằng các chính sách trồng rừng gần đây tập trung quá mức vào mục tiêu hấp thụ carbon và thường áp dụng các mô hình trồng đơn loài như cây đinh hương, bạch đàn, hạt cau, làm tổn hại đến đa dạng sinh học nhiệt đới phong phú của đất nước.

Advertisement300 × 250

Ông chia sẻ: "Trồng đại trà một loài cây duy nhất không phải là trồng rừng đúng nghĩa vì nó đe dọa đa dạng sinh học. Trồng rừng cần phải dựa trên cơ sở khoa học nghiêm túc. Như một ai đó đã nói, không phải tất cả các khu rừng đều là rừng thực sự." Rao nhấn mạnh rằng cần trồng những loài cây bản địa phù hợp với từng vùng địa lý nơi chúng từng tồn tại để bảo vệ và phục hồi môi trường tự nhiên.

Nền tảng số tích hợp kiến thức về cây xanh Ấn Độ

Mục tiêu của website là không chỉ giúp người quan tâm truy cập thông tin cây xanh dễ dàng mà còn hỗ trợ xây dựng bản đồ phục hồi và trồng rừng dựa trên nền tảng khoa học, góp phần phục hồi rừng bản địa. Website này đã chính thức ra mắt vào ngày 20/6 năm nay, ghi nhận chi tiết khoảng 4.380 loài cây của Ấn Độ.

Hành trình nghiên cứu và lý do chọn số hóa thông tin cây xanh

Mặc dù Rao đã dành nhiều năm nghiên cứu về thực vật, ông từng là nhà khoa học thuộc Khoa Hóa Sinh tại IISc trước khi về hưu. Năm 2006, ông bất ngờ chuyển sang CES khi gặp gỡ Chủ tịch CES thời điểm đó là ông Raman Sukumar. Sukumar đã mời Rao làm quản lý bộ sưu tập mẫu vật bảo tàng của CES với tự do nghiên cứu theo ý muốn.

Nhận thấy việc lưu giữ mẫu vật khô cứng trong herbarium không dễ tiếp cận cho người không chuyên nên Rao quyết định phát triển bộ sưu tập số hóa. Ý tưởng xây dựng một herbarium ảo đã được hiện thực hóa thành các cơ sở dữ liệu trực tuyến như Digital Flora of Karnataka, Digital Flora of Eastern Ghats, Flora of Peninsular India, và India Flora Online.

Để bảo đảm tính chính xác và đầy đủ, Rao không chỉ dựa vào bộ sưu tập mẫu vật mà còn khảo sát thực địa nhiều lần, tham khảo sách vở và tài liệu nghiên cứu về các loại thảm thực vật để hiểu rõ lịch sử môi trường nhằm định hướng cho việc trồng rừng và bảo vệ hiện tại.

Giá trị của việc số hóa và tương lai phục hồi rừng bản địa Ấn Độ

Rao cho biết đây là nỗ lực lần đầu tiên được thực hiện trong hơn một thế kỷ qua, kể từ bộ sách "Indian Trees" của nhà thực vật học Đức-Anh Dietrich Brandis xuất bản năm 1906, từng cố gắng tập hợp kiến thức về cây xanh trên toàn Ấn Độ. Kể từ đó tới nay, nhiều thay đổi lớn đã diễn ra trong môi trường và đa dạng sinh học.

Ông tự hào vì thông tin giờ đây được đưa lên nền tảng số giúp người dùng dễ dàng truy cập so với sách in truyền thống. Rao cho rằng trong thời đại công nghệ, việc đọc sách truyền thống không còn phổ biến, số hóa là xu hướng tất yếu để bảo tồn kiến thức và thúc đẩy nghiên cứu phát triển.

Để tìm hiểu thêm về nền tảng số "India Trees and Vegetation Types", độc giả có thể truy cập trang indiatrees-ces.iisc.ac.in.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Tiến sĩ Sankara Rao và cộng sự phát triển nền tảng số tích hợp dữ liệu hơn 4.380 loài cây của Ấn Độ.
  • Các chính sách trồng rừng tập trung vào cây đơn loài đe dọa đa dạng sinh học ở Ấn Độ.
  • Việc trồng rừng cần dựa trên cơ sở khoa học và phù hợp với phân bố tự nhiên của từng loài.
  • Nền tảng số giúp việc tiếp cận kiến thức cây xanh dễ dàng hơn so với sách truyền thống.
  • Dữ liệu lịch sử và khảo sát thực địa giúp định hướng bảo tồn và phục hồi rừng hiệu quả hơn.

Đăng ký bản tin QMVN