Một vụ hành quyết khiến nước Mỹ phải nhìn lại
Ngày 19/11 tại Texas, Reinaldo Dennes bị hành quyết bằng tiêm thuốc. Theo tường thuật của nhân chứng được AP và Reuters dẫn lại, thủ tục kéo dài hơn một giờ, và người bị kết án có những biểu hiện đau đớn. Nhà chức trách Texas nói quy trình được thực hiện đúng kế hoạch; sự khác biệt giữa hai cách mô tả càng làm tăng yêu cầu công khai và giám sát độc lập.
Trước đó chưa đầy hai tháng, Tennessee không thể hoàn tất việc thi hành án đối với Christa Pike ngày 30/9. Sau những khó khăn khi tiêm thuốc, Pike phải được đưa đến bệnh viện; tiểu bang sau đó đình chỉ các cuộc hành quyết để xem xét quy trình. Hai trường hợp rất khác nhau nhưng cùng cho thấy lời hứa về một cách hành quyết nhanh và ít đau không dễ kiểm chứng.
Bản đồ pháp lý không đồng nghĩa bản đồ thi hành
Theo Death Penalty Information Center, 27 trong số 50 tiểu bang còn quy định án tử hình. California, Ohio, Oregon và Pennsylvania có lệnh tạm dừng thi hành của nhánh hành pháp tại thời điểm bài viết.
Kansas không hành quyết kể từ năm 1965, còn Wyoming từ năm 1992. Vì vậy, việc một bang giữ án tử trong bộ luật không có nghĩa hình phạt ấy được sử dụng thường xuyên.
Trong tháng 11, Thống đốc California Gavin Newsom chuyển các bản án tử hình của 548 người thành hình phạt khác, viện dẫn quan điểm phản đối về đạo đức. Ở chiều ngược lại, Florida đã thi hành 20 án tử trong năm 2026, vượt xa các bang khác, trong khi Texas ghi nhận chín trường hợp. Mức độ áp dụng vì thế phụ thuộc sâu sắc vào chính trị và cơ cấu tư pháp địa phương.
Khi phương pháp hành quyết trở thành tranh cãi
Tiêm thuốc độc là phương pháp phổ biến nhất nhưng quá trình xác định tĩnh mạch và cung ứng dược chất nhiều lần phát sinh khó khăn. Một số nhà sản xuất dược không bán thuốc cho mục đích hành quyết, thúc đẩy các cơ sở giam giữ tìm nguồn cung khác hoặc cân nhắc phương pháp cũ. Vấn đề không chỉ nằm ở loại thuốc mà còn ở mức minh bạch về đội ngũ thực hiện và việc đánh giá đau đớn.
Dữ liệu được Reuters tổng hợp cho thấy chín bang cho phép ghế điện, chín bang cho phép khí và năm bang cho phép đội xử bắn, phần lớn như lựa chọn thay thế theo từng điều kiện pháp luật. Người ủng hộ án tử nhấn mạnh công lý dành cho nạn nhân và tính răn đe; người phản đối lo ngại hình phạt không thể đảo ngược và nguy cơ gây đau đớn ngoài dự kiến.
Sự chia rẽ của chính sách liên bang và dư luận
Ở cấp liên bang, chính sách thay đổi theo chính quyền. Tổng thống Joe Biden từng tạm hoãn hành quyết và giảm án cho 37 trong số 40 tù nhân tử hình liên bang; Tổng thống Donald Trump đảo ngược chính sách tạm dừng khi trở lại Nhà Trắng. Bộ Tư pháp tiếp tục tìm kiếm án tử đối với nhiều bị cáo, song những vụ thi hành án liên bang mới có thể còn cách nhiều năm.
Trong hệ thống quân sự, án tử cũng tồn tại dù Lầu Năm Góc chưa thi hành kể từ năm 1961. Vụ Nidal Hasan được lên lịch tháng 12/2026 đã làm nổi bật tranh luận về cách thực hiện và công khai sự kiện. Thăm dò Reuters/Ipsos tháng 10 cho thấy một đa số nhỏ vẫn ủng hộ án tử cho tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, nhưng tỷ lệ ủng hộ đã suy giảm theo thời gian.
















