Ngoại trưởng Mỹ Rubio thăm Ấn Độ: thỏa thuận thương mại cận kề, dầu Nga không còn là rào cản?

Ông Rubio và nhiều quan chức Mỹ khẳng định thỏa thuận thương mại toàn diện với Ấn Độ “gần như hoàn tất”. Chuyến thăm tới Mumbai – trung tâm tài chính – và Jamnagar – nơi đặt tổ hợp lọc dầu khổng lồ của Reliance – cho thấy trọng tâm kinh tế và năng lượng của chuyến đi.

Ông Rubio bay tới Mumbai từ Samarkand, Uzbekistan, nơi ông gặp các nhà lãnh đạo chính trị và doanh nghiệp Trung Á – một phần trong nỗ lực của Washington mở rộng ảnh hưởng tại khu vực.

Theo đạo luật ông Trump ký hồi tháng 9, chính quyền được phép áp thuế tới 100% lên năm nước nhập khẩu dầu Nga lớn nhất, trong đó Ấn Độ đứng thứ hai sau Trung Quốc. Tuy nhiên, hôm thứ Sáu, ông Trump đã miễn trừ mọi điều khoản thực chất của đạo luật này.

*“Có những nước như Ấn Độ đã tự nguyện đa dạng hóa danh mục năng lượng, nhưng vẫn nhận lượng lớn năng lượng từ Nga vì rất khó chuyển hướng chỉ trong một ngày.” — Marco Rubio*

Ông Rubio thừa nhận nỗ lực hoàn tất thỏa thuận thương mại là một yếu tố dẫn tới quyết định miễn thuế, và cho biết chính quyền đang bước vào giai đoạn rà soát 60 ngày để cân nhắc có áp thuế mới hay không. Quyết định này khiến các nghị sĩ của cả hai đảng – những người muốn gia tăng sức ép lên Nga vì cuộc chiến ở Ukraine – bày tỏ bất bình.

Trước đây, chính quyền Trump từng gây sức ép buộc Ấn Độ giảm mua dầu Nga. Nhưng tuần trước, chính Mỹ lại ký thỏa thuận nhập khẩu dầu diesel từ Nga để kéo giá nhiên liệu trong nước xuống trước bầu cử giữa nhiệm kỳ, khiến mức độ ưu tiên của mục tiêu này trở nên khó đoán.

*“Địa lý là thực tế. Với một số quốc gia, rất khó có được năng lượng từ các nguồn thay thế.” — Marco Rubio*

Ấn Độ nhập khẩu hơn 85% nhu cầu dầu thô để phục vụ nền kinh tế tăng trưởng nhanh. Với New Delhi, dầu Nga giá rẻ là yếu tố quan trọng giữ ổn định lạm phát; với Washington, Ấn Độ là đối tác chiến lược then chốt trong việc cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc tại châu Á. Ông Rubio gọi Ấn Độ là “đồng minh và đối tác quan trọng” của Mỹ.