Hai ngày đàm phán quyết định
Đoàn của ông Šefčovič sẽ đàm phán tới phút chót trong các phiên họp dự kiến bắt đầu từ thứ Năm và kéo dài tới khuya thứ Sáu. Theo các nguồn tin, trọng tâm là một thỏa thuận thí điểm mang tính “chứng minh khái niệm” trong một lĩnh vực, nhiều khả năng là ô tô, và có thể được nhân rộng sang các ngành khác trong những tháng tới.
Trung Quốc là một trong những chủ đề hàng đầu tại hội nghị các nhà lãnh đạo EU ở Brussels tuần tới. Một kết quả cụ thể từ Bắc Kinh sẽ giúp ông Šefčovič có thêm cơ sở để thuyết phục các nước thành viên rằng con đường đối thoại vẫn còn hiệu quả.
Từ xe điện sang xe hybrid
Các nỗ lực ngoại giao nhằm tránh một cuộc chiến thương mại toàn diện bắt đầu từ cuối tháng 6, dù ít người tin Trung Quốc sẽ kiềm chế xuất khẩu, bởi Bắc Kinh từ lâu nổi tiếng với khả năng xoay chuyển nhanh mỗi khi gặp rào cản thương mại. Diễn biến gần đây cho thấy điều đó:
- Tháng 10/2024, EU áp thuế chống trợ cấp lên xe điện chạy hoàn toàn bằng pin nhập khẩu từ Trung Quốc.
- Ngay sau đó, xuất khẩu xe hybrid của Trung Quốc, loại không chịu mức thuế này, tăng vọt vào thị trường châu Âu.
- Tháng trước, EU đề nghị Trung Quốc tự nguyện hạn chế xuất khẩu xe hybrid, cảnh báo có thể áp dụng biện pháp tự vệ, bao gồm hạn ngạch.
Hiện chưa rõ Trung Quốc đã phản hồi thế nào trước đề nghị của EU. Trong khi đó, Anh cũng đang xem xét áp thuế lên ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc để đồng bộ với EU, cho thấy làn sóng lo ngại đang lan rộng khắp châu Âu.
Cú quay đầu lịch sử của Berlin
Ngày 5/10, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã thực hiện điều được mô tả là “cú quay đầu lịch sử” trong chính sách với Trung Quốc, khi đứng về phía Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ việc các nhà lãnh đạo EU thông qua một công cụ mới, cho phép bảo vệ thương mại bằng cách cắt quyền tiếp cận thị trường chung trong thời gian ngắn.
Trong văn kiện chung, hai nước cảnh báo về “một cú sốc công nghiệp khổng lồ” ảnh hưởng tới các ngành cốt lõi của mô hình công nghiệp châu Âu như dược phẩm, hàng không vũ trụ, ô tô, máy công cụ và hóa chất.
Văn kiện kêu gọi sử dụng mọi công cụ phòng vệ thương mại hiện có, đồng thời xây dựng công cụ đa dạng hóa mới và các biện pháp bổ sung khi bên thứ ba tìm cách phá hoại việc khôi phục sân chơi bình đẳng.
Nguy cơ “bẫy tiến trình”
Ông Andrew Small, cựu cố vấn của EU về Trung Quốc và hiện là Giám đốc châu Á của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu tại Berlin, cho rằng các cuộc đàm phán sẽ thử thách quyết tâm của cả Bắc Kinh lẫn Brussels, và sẽ cho thấy liệu Trung Quốc có sẵn sàng đưa ra những đề nghị đủ nghiêm túc hay không.
Chiến thuật hiệu quả nhất của Trung Quốc có thể là kéo châu Âu vào một ‘bẫy tiến trình’, đưa ra vừa đủ để trì hoãn hành động mà không giải quyết những động lực đang thúc đẩy quá trình phi công nghiệp hóa ở châu Âu.
Lời cảnh báo này phản ánh nỗi lo của nhiều nhà hoạch định chính sách châu Âu: những cam kết mơ hồ có thể làm chậm phản ứng của EU, trong khi các nhà máy trong khối tiếp tục đóng cửa và việc làm tiếp tục mất đi.
Ván cờ thương mại toàn cầu
Với Trung Quốc, châu Âu là thị trường xuất khẩu quan trọng, nhất là khi quan hệ thương mại với Mỹ gặp nhiều trắc trở. Với EU, bài toán là bảo vệ ngành công nghiệp mà không châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại có thể khiến người tiêu dùng phải trả giá cao hơn và cản trở quá trình chuyển đổi xanh.
Kết quả của hai ngày đàm phán tới vì thế không chỉ quyết định tương lai của thị trường ô tô châu Âu, mà còn có thể định hình cách khối 27 nước ứng xử với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong nhiều năm tới.















