Những con số chưa từng có
Tại cuộc họp báo hôm thứ Ba, ông Angus Taylor trình bày một chính sách di trú mà chính ông khẳng định là quyết liệt nhất trong lịch sử hiện đại của nước Úc. Trọng tâm là di cư ròng ra nước ngoài – chỉ số đo chênh lệch giữa người đến và người rời đi dài hạn – sẽ giảm từ khoảng 306.000 người trong năm tính đến ngày 30/6/2025 xuống chỉ còn 100.000.
Kế hoạch không chỉ thu hẹp quy mô mà còn tái cấu trúc dòng người đến Úc, với các cấu phần chính:
- Giảm 650.000 thị thực tạm thời trong bốn năm.
- Cắt một nửa thị thực nhân đạo, chỉ còn 10.000 suất mỗi năm.
- Giới hạn số sinh viên quốc tế nhập học ở mức 240.000.
- Bãi bỏ thị thực tốt nghiệp tạm thời vốn cho phép sinh viên ở lại làm việc sau khi ra trường.
- Tăng thêm 100.000 thị thực tay nghề tạm thời và giải quyết hồ sơ tồn đọng của lao động ngành xây dựng.
“Khoảng thở” cho hạ tầng và nhà ở
Lập luận của phe đối lập xoay quanh một ý tưởng giản dị: một quốc gia không nên đón nhiều người hơn số mái nhà, con đường và lớp học mà mình có thể cung cấp. Ông Taylor cho rằng tốc độ người đến hiện nay đã vượt xa năng lực hạ tầng của đất nước.
*“Điều chúng tôi đề xuất hôm nay là đợt cắt giảm nhập cư lớn nhất trong lịch sử đất nước này. Nó sẽ đặt nước Úc lên trước tiên và đặt lợi ích quốc gia của chúng ta lên trước tiên.” — Angus Taylor*
Ông cũng cáo buộc chính phủ Công đảng đã khiến nước Úc “chuyển từ di cư tay nghề sang di cư đại trà” và hứa sẽ đảo ngược xu hướng ấy. Từ bài phát biểu đáp ngân sách hồi tháng 5, Liên minh đã đề xuất gắn trần di cư ròng với số nhà được xây trong năm trước – khi đó khoảng 175.000 căn – một công thức nhằm biến cuộc tranh luận nhiều cảm xúc thành bài toán cung cầu.
Cái bóng của One Nation
Khó tách đề xuất này khỏi thời điểm chính trị của nó. Đảng One Nation của bà Pauline Hanson, với cam kết cắt 750.000 suất di cư tạm thời trong ba năm, đã vượt Liên minh trong một số cuộc thăm dò gần đây – điều từng khó tưởng tượng với một khối chính trị đã điều hành nước Úc trong phần lớn những thập niên qua.
Sau bài phát biểu đáp ngân sách của ông Taylor hồi tháng 5, bà Hanson tuyên bố Liên minh chỉ đơn giản sao chép chính sách của đảng bà. Giới quan sát nhận định Liên minh đang đứng trước lựa chọn tế nhị: giữ chân cử tri ôn hòa hay giành lại những người ủng hộ đang dịch chuyển sang cánh hữu đầy khí thế.
Cái giá kinh tế và câu hỏi nhân văn
Chính phủ Công đảng trung tả cũng đang từng bước siết lại. Theo kế hoạch công bố tháng trước, di cư ròng sẽ giảm xuống 225.000 người vào năm 2028, kèm quy định mới không cho sinh viên quốc tế đưa vợ, chồng và con theo trong thời gian học. Mục tiêu 100.000 của phe đối lập thấp hơn một nửa con số đó.
Giáo dục quốc tế từ lâu là một trong những ngành xuất khẩu lớn nhất của Úc, mang về hàng chục tỷ đô la Úc mỗi năm. Việc giới hạn sinh viên và xóa thị thực tốt nghiệp có thể làm suy yếu các trường đại học phụ thuộc nhiều vào học phí quốc tế, đồng thời làm vơi đi lực lượng lao động trẻ mà một xã hội đang già hóa ngày càng cần đến.
Việc giảm một nửa suất nhân đạo cũng chạm đến hình ảnh nước Úc như chốn nương náu cho những người chạy trốn bức hại. Suy cho cùng, chính sách nhập cư chưa bao giờ chỉ là con số trên bảng tính; đó còn là cách một dân tộc lựa chọn định nghĩa chính mình.
Chặng đường còn dài đến năm 2028
Cuộc tổng tuyển cử tiếp theo của Úc chưa diễn ra trước năm 2028, nên kế hoạch hiện vẫn chỉ là lời hứa tranh cử. Tuy vậy, nó đã định hình lại cuộc tranh luận: câu hỏi không còn là có nên giảm nhập cư hay không, mà là giảm bao nhiêu, nhanh đến đâu và ai sẽ là người trả giá.














