Di sản ngủ vùi bốn thập kỷ giữa lòng thiên nhiên ven biển
Bên trong khu phức hợp rộng 800 mẫu Anh tại bán đảo Bataan phía tây thủ đô Manila, không khí tĩnh lặng đến lạnh người bao trùm các gian máy khổng lồ. Nơi từng được kỳ vọng sẽ phát ra nguồn năng lượng nguyên tử đầu tiên cho quốc đảo nay chỉ còn lại những bảng điều khiển analog hoen màu thời gian và một bộ đồ bảo hộ chống bức xạ màu vàng được đặt như hiện vật bảo tàng.
Hàng ngày, người quản lý nhà máy cùng đội ngũ kỹ sư tâm huyết vẫn miệt mài thực hiện công việc bảo dưỡng thủ công, xoay từng núm vặn và kiểm tra từng bánh răng cơ khí để ngăn chặn sự xuống cấp của khối tài sản quốc gia. Dù cấu trúc bê tông đồ sộ vẫn giữ được độ kiên cố đáng kinh ngạc, giới chuyên gia quốc tế nhận định việc khôi phục một cỗ máy đã nằm bất động suốt bốn mươi năm đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và quy trình tái kiểm định an toàn cực kỳ khắt khe.
Ký ức lịch sử và những âu lo về thảm họa môi trường
Đối với cư dân thị trấn Morong cách nhà máy chỉ chừng một dặm dọc bờ biển, sự tồn tại của lò phản ứng nguyên tử luôn gắn liền với những ký ức đầy trăn trở. Khởi công xây dựng vào năm 1976, công trình từng mang lại việc làm và nguồn thu nhập đổi đời cho nhiều thanh niên địa phương như ông Valentino Tolosa, nhưng niềm hân hoan nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi sợ hãi khi các tai nạn hạt nhân quốc tế xảy ra.
