Những cuộc thảo luận trong hậu trường
Theo năm người nắm rõ sự việc, ông Jared Kushner và ông Kirill Dmitriev đã bàn về khả năng đưa một nhà đầu tư Mỹ vào các đường ống Nord Stream. Hai người đã gặp nhau tại Moscow và New York trong những tuần gần đây; dù chưa rõ Nord Stream được đề cập đến mức nào trong các cuộc gặp, hai nguồn tin cho biết chủ đề này vẫn nằm trong chương trình nghị sự. Tháng trước, ông Dmitriev, người vận động nối lại việc bán khí đốt Nga cho Đức, cũng đã gặp đại diện Bộ Năng lượng và Bộ Tài chính Mỹ.
Ông Kushner coi làm ăn là trọng tâm để khôi phục hòa bình; một thỏa thuận như vậy sẽ cho phép nhà đầu tư Mỹ hưởng lợi từ dòng năng lượng sang châu Âu khi chiến tranh kết thúc. Một quan chức Nhà Trắng cho biết mọi thỏa thuận phải được Nga đàm phán với Tổng công ty Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) và Bộ Tài chính, đồng thời phải có lợi cho người nộp thuế và doanh nghiệp Mỹ. Quan chức này khẳng định gần đây không có thảo luận nào về Nord Stream.
Những rào cản khó vượt qua
Dù được bàn tới, việc đưa Nord Stream hoạt động trở lại đối mặt với nhiều trở ngại:
Các đường ống đang bị Mỹ và Liên minh châu Âu trừng phạt, khiến mọi hoạt động khởi động lại là bất hợp pháp; ông Trump có thể miễn trừ hoặc nới lỏng trừng phạt, nhưng sẽ khó hơn nếu Đảng Dân chủ giành Quốc hội trong bầu cử giữa kỳ tháng tới.
Công ty vận hành do tập đoàn Gazprom của Nga sở hữu 51%, hai đơn vị của Đức nắm 31%, phần còn lại thuộc một công ty Pháp và một công ty Hà Lan; hai cổ đông Đức muốn giữ cổ phần để duy trì ảnh hưởng.
Bộ Kinh tế và Năng lượng Đức khẳng định nước này đã tìm được nguồn thay thế, và việc mở lại đường ống cần chính phủ phê duyệt, điều Berlin không mong muốn.
Một quan chức Mỹ thừa nhận với những trở ngại như vậy, thỏa thuận khó thành hiện thực trong trung hạn. Cũng chưa rõ Washington thực sự quan tâm đến mức nào việc khôi phục dòng khí Nga sang Đức, nền kinh tế tiêu thụ năng lượng lớn nhất châu Âu.
Châu Âu đầy nghi ngại
Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh châu Âu nghi ngờ sâu sắc động cơ của Nga. Đầu năm nay, lãnh đạo năm cơ quan tình báo châu Âu nói với Reuters rằng Nga không muốn sớm kết thúc chiến tranh mà đang dùng các cuộc đàm phán với Mỹ để thúc đẩy thỏa thuận kinh doanh. Quan hệ Nga - Đức xuống thấp khi Berlin cáo buộc Moscow tiến hành chiến dịch tấn công lai có hệ thống. Nghị sĩ Michael Kellner, người từng phụ trách chính sách năng lượng của Đức sau khi chiến tranh nổ ra, lên tiếng cảnh báo.
“Đây có nguy cơ là một thỏa thuận bẩn khiến châu Âu phải trả giá đắt.” — Michael Kellner
Theo ông Kellner, người Mỹ và người Nga sẽ chia nhau lợi nhuận. Trong khi chính phủ liên minh của Đức phản đối, đảng Lựa chọn vì nước Đức (AfD), đảng được ủng hộ nhiều nhất hiện nay, lại muốn khởi động lại đường ống, và ông Dmitriev dự kiến gặp lãnh đạo AfD đầu năm tới. Ba Lan và các nước Baltic, vốn dễ bị tổn thương trước Nga, kiên quyết phản đối.
Từ khí đốt đến Lukoil
Theo hai nguồn tin khác, ông Kushner và ông Dmitriev còn thảo luận việc bán các tài sản của tập đoàn dầu mỏ Nga Lukoil, từ nhà máy lọc dầu đến trạm xăng ở châu Âu và nơi khác. Theo kế hoạch, một liên danh gồm DFC cùng các nhà đầu tư Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất sẽ mua lại, còn Mỹ sẽ dỡ bỏ trừng phạt. Một quan chức Nhà Trắng cho biết các ông Steve Witkoff và Jared Kushner đã cùng DFC đàm phán một khoản thanh toán trả trước đáng kể và phần lợi nhuận cho nước Mỹ.
Vài ngày sau các cuộc gặp ở Moscow, ông Kushner nói tại Kyiv về những “thỏa thuận thịnh vượng” để khuyến khích hòa bình. Câu hỏi đặt ra là liệu lợi ích kinh tế có thể mở đường cho hòa bình, hay sẽ bị xem như phần thưởng cho bên gây chiến, điều mà nhiều nước châu Âu lo ngại.

















