Tỷ lệ sai sót đáng báo động
Bộ Nội vụ Anh bắt đầu sử dụng công cụ Tóm tắt Hồ sơ Tị nạn (ACS) từ tháng 4 để tóm tắt biên bản phỏng vấn người xin tị nạn. Theo dữ liệu do tổ chức Open Rights Group thu thập, từ tháng 4 đến cuối tháng 7 đã có 259 lượt kiểm tra do các chuyên gia thực hiện, gồm 203 bản tóm tắt được rà soát một lần và 56 bản được rà soát lần thứ hai.
Trong 203 lượt rà soát đầu tiên, 45 bản, tương đương 22%, không đạt chuẩn chính xác và 19 bản bị đánh dấu cần xem xét thêm. Trong 56 lượt rà soát lần hai, 30 bản, tức 54%, bị đánh giá là dưới chuẩn. Một bản tóm tắt bị coi là không đạt khi chứa nhiều lỗi sự thật hoặc diễn giải sai, khi phần lớn không khớp với lời khai của người xin tị nạn, hoặc khi không hữu ích cho cán bộ xét duyệt.
“Dữ liệu này cho thấy sự giám sát của con người đối với công cụ ACS hạn chế một cách đáng lo ngại, và tình trạng thiếu chính xác là quá phổ biến trong số ít trường hợp kết quả được kiểm tra.” — Bell Ribeiro-Addy
Tốc độ đổi lấy độ chính xác?
Chính phủ Công đảng đã giảm mạnh số người chờ quyết định tị nạn lần đầu, xuống còn 40.168 người vào tháng 6, giảm 56% so với năm 2025. Tuy nhiên, số hồ sơ kháng cáo tồn đọng lại tăng 50%, lên 90.741 vụ.
Một đánh giá tác động nội bộ hồi tháng 10/2025 dự kiến trung bình 17.515 hồ sơ mỗi tháng sẽ được xử lý bằng công cụ AI; hiện khoảng 7.000 bản tóm tắt được tạo mỗi tháng và cán bộ có quyền quyết định có dùng hay không.
Dữ liệu từ giai đoạn thử nghiệm cho biết công cụ giúp tiết kiệm trung bình 23 phút mỗi hồ sơ, vì biên bản phỏng vấn có thể dài tới 50 trang. Người xin tị nạn không được thông báo khi AI được sử dụng. Bên cạnh đó, cán bộ còn có thể dùng công cụ Tra cứu Chính sách Tị nạn (APS) để tóm tắt thông tin về quốc gia xuất xứ, nhưng việc kiểm tra chuyên gia đối với công cụ này đã dừng.
“Sử dụng AI để thay thế hoàn toàn sự thẩm định thực chất của con người khi xử lý các hồ sơ tị nạn nhạy cảm có nguy cơ dẫn tới những sai lầm tư pháp, các vụ kháng cáo tốn kém và sự hỗn loạn hành chính.” — Ben Maguire
Những lo ngại từ xã hội dân sự
Bà Sara Alsherif của Open Rights Group cho biết đã phải mất 11 câu hỏi chất vấn tại Quốc hội, hai lá thư của bộ trưởng và tám yêu cầu theo Luật Tự do Thông tin mới làm rõ được một phần cách AI được dùng trong hệ thống tị nạn, và nhiều thông tin quan trọng vẫn chưa được công bố.
Ông Nick Beales của tổ chức từ thiện Refuge and Migrant Justice nhấn mạnh phỏng vấn tị nạn là quá trình tế nhị, khi những người dễ tổn thương phải kể lại các sự kiện đau thương, thường bằng ngôn ngữ thứ hai hoặc qua phiên dịch. Ông kêu gọi các bộ trưởng bảo đảm AI không bao giờ thay thế việc xem xét của con người.
“Chúng tôi lo ngại việc những biên bản phỏng vấn có sai sót được đưa vào phần mềm AI và tạo ra những quyết định không đáng tin cậy, không tính đến hoàn cảnh thực tế mà các cuộc phỏng vấn diễn ra.” — Nick Beales
Bộ Nội vụ: Quyết định do con người đưa ra
Trong thư gửi các nghị sĩ, các bộ trưởng Bộ Nội vụ khẳng định bản tóm tắt AI không thay thế bất kỳ khâu nào trong quá trình ra quyết định tị nạn, và cán bộ vẫn phải đọc toàn bộ tài liệu liên quan đến hồ sơ.
Người phát ngôn Bộ Nội vụ cho biết các công cụ AI chỉ giúp cán bộ tra cứu biên bản phỏng vấn và thông tin chính sách, không được sử dụng riêng lẻ và không đưa ra quyết định. Bộ thường xuyên giám sát hiệu quả của các công cụ này cùng với quy trình bảo đảm chất lượng hiện có.
“Các quyết định tị nạn do những cán bộ được đào tạo đưa ra, không phải trí tuệ nhân tạo. Mọi hồ sơ tị nạn tiếp tục được xem xét dựa trên các yếu tố riêng của từng trường hợp.” — Người phát ngôn Bộ Nội vụ Anh

















