Lời thừa nhận hiếm hoi từ Tehran
Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, tại cuộc họp có sự tham dự của Tổng thống Masoud Pezeshkian và nhiều bộ trưởng cấp cao, ông Rezaei mô tả tình hình hiện nay là một trong những giai đoạn khó khăn nhất mà đất nước từng trải qua, đồng thời cam kết Hội đồng An ninh sẽ hỗ trợ bằng mọi cách có thể. Truyền thông nhà nước không trích dẫn trực tiếp lời ông.
Chính phủ đã áp dụng một tư thế mới để quản lý những điều kiện đặc biệt.
Trên mạng xã hội, Tổng thống Pezeshkian cũng thừa nhận điều kiện kinh tế đang xấu đi, nhưng không nói rõ “tư thế mới” sẽ được thể hiện ra sao trong thực tế. Đối với một bộ máy vốn hiếm khi công khai thừa nhận khó khăn, những lời này cho thấy sức ép đã lên tới mức khó che giấu.
Đồng rial rơi tự do
Đồng nội tệ của Iran đã lao dốc kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh hồi tháng 2, và đà giảm tăng tốc mạnh trong những tuần gần đây khi Washington siết trừng phạt và phong tỏa hải quân.
- Theo Reuters, ngày 3/10, một USD được giao dịch quanh mức 2,688 triệu rial trên thị trường tự do, tăng từ 2,632 triệu một ngày trước đó.
- Ngân hàng trung ương Iran tuyên bố bơm tối đa 2 tỷ USD để hỗ trợ đồng nội tệ.
- Theo các nhà phân tích, lệnh phong tỏa hải quân phần lớn đã chặn đứng xuất khẩu dầu, nguồn thu chính của đất nước, và gây ra khủng hoảng nhiên liệu.
Đồng rial mất giá khiến hàng nhập khẩu đắt đỏ hơn, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt vốn kéo dài. Mỹ còn chặn phần lớn các chuyến bay dân sự giữa Iran và thế giới, một lớp cô lập mới mà một số chuyên gia về trừng phạt cảnh báo có thể ảnh hưởng đến cả hàng nhập khẩu thiết yếu như thuốc men.
Bộ trưởng Dầu mỏ từ chức
Ngày 4/10, Bộ trưởng Dầu mỏ Mohsen Paknejad, người giữ chức từ tháng 8/2024 và từng khẳng định hồi tháng 7 rằng Iran sẽ tiếp tục xuất khẩu dầu bất chấp trừng phạt, đã từ chức. Ông Mehdi Tabatabaei, phát ngôn viên văn phòng Tổng thống, cho biết ông Paknejad từ chức vì lý do cá nhân từ “khá lâu” và đơn từ chức được chấp nhận theo đề nghị kiên quyết của chính ông.
Nguồn thu từ dầu mà chúng tôi đã bán vẫn đang về và, nếu Thượng đế cho phép, sẽ tiếp tục về.
Phát biểu trên được truyền thông nhà nước dẫn lại ngay trước khi tin từ chức được công bố.
Ông Hamid Bovard, Tổng giám đốc Công ty Dầu khí Quốc gia Iran, sẽ tạm thời đảm nhiệm cương vị bộ trưởng.
Khi đồng lương không còn đủ sống
Những ngày gần đây, nhiều công chức và người lao động khu vực tư nhân, trong đó có y tá và giáo viên, đăng tải trên mạng xã hội rằng họ nghỉ việc vì tiền lương không còn đủ trang trải cuộc sống. Truyền thông địa phương đưa tin các công chức đã nghỉ hưu tổ chức biểu tình trong nhiều tuần qua vì không nhận đủ lương hưu.
Những cảnh tượng này gợi lại các cuộc biểu tình trên toàn quốc hồi tháng 12 năm ngoái, bùng phát từ khủng hoảng chi phí sinh hoạt và bị lực lượng an ninh đàn áp bằng vũ lực gây chết người. Khi bữa ăn hằng ngày trở thành nỗi lo, kinh tế không còn là câu chuyện con số, mà là thước đo của sự ổn định xã hội.
Cuộc đọ sức chịu đựng
Sức ép kinh tế gia tăng trong bối cảnh đàm phán giữa Tehran và Washington rơi vào bế tắc, khi cả hai bên đều từ chối nhượng bộ và phát tín hiệu rằng mình có thể chịu đựng đau đớn kinh tế lâu hơn đối phương. Giới chức Mỹ cho rằng họ đang thắng trong cuộc đối đầu này, dẫn dữ liệu cho thấy lượng dầu xuất đi từ Trung Đông đã gần trở lại mức trước chiến tranh.
Tuy nhiên, giá dầu vẫn cao hơn trước xung đột, eo biển Hormuz vẫn nguy hiểm cho tàu bè, và hạ tầng năng lượng bị hư hại đã làm giảm năng lực lọc dầu cũng như xuất khẩu khí đốt. Theo các nhà phân tích, giới lãnh đạo Iran hy vọng sức ép này sẽ gây bất lợi cho Tổng thống Donald Trump trước cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ, biến cuộc chiến thành một cuộc chạy đua xem ai sẽ kiệt sức trước.
















