Cuộc vây bắt vợ và con gái “Fito”
Tuần trước, nhà chức trách công bố bắt giữ Inda Mariela Peñarrieta Tuárez và Michelle Macías Peñarrieta, vợ và con gái của thủ lĩnh Los Choneros. Michelle đóng giả một người tên Paola Zapata, dùng căn cước Colombia giả để sống kín đáo tại thị trấn Sabana de Torres, tỉnh Santander, cách biên giới Ecuador hơn 1.000 km. Danh tính thật của cô bị phát hiện khi cảnh sát Colombia, phối hợp với FBI và nhà chức trách Ecuador, đột kích ngôi nhà nơi hai mẹ con sống.
“Phải làm như thế, Abelardo.” – Daniel Noboa, Tổng thống Ecuador, đáp lại việc Tổng thống Colombia tuyên bố sẽ “vui lòng” gửi hai người phụ nữ cho “người bạn” của mình
Theo Viện Công tố Ecuador, hai mẹ con đã chuyển khoảng 25 triệu USD qua một mạng lưới công ty. Họ đã trở về Ecuador sau nỗ lực bất thành nhằm biến mất khỏi tầm ngắm của cơ quan thực thi pháp luật.
Colombia, hậu phương của băng đảng Ecuador
Bộ trưởng Nội vụ Ecuador John Reimberg cho biết hai mẹ con đã ẩn náu ở Colombia dưới sự “bảo vệ của các nhóm vũ trang bất hợp pháp”, gắn với mối liên kết mà Los Choneros xây dựng tại Colombia. Theo nhà chức trách, nhiều cuộc điều tra cho thấy các băng đảng Ecuador đã liên minh với các nhóm Colombia, trong đó có Clan del Golfo và các phe ly khai của lực lượng FARC cũ.
Cảnh sát Colombia đẳng cấp thế giới, nhưng nhiều khi các quyết định chính trị không hỗ trợ loại chiến dịch này nhằm vào các nhóm tội phạm. Tội phạm chạy trốn khỏi Ecuador tìm kiếm sự bảo vệ ở Colombia. Nếu không có sự bảo đảm để ẩn náu ở đó, chúng đã tìm nơi khác.
Dù vậy, nhiều vụ bắt giữ ông trùm Ecuador ở Colombia diễn ra ngay dưới thời ông Petro. Tháng 10/2025, “Fede”, người kế nhiệm Fito, bị bắt ở Medellín sau khi vượt ngục; tháng 6 năm nay, em trai của Fito, biệt danh “Javi”, bị bắt ở Bogotá sau khoảng 18 tháng được cho là tự do qua lại giữa hai nước.
Những ông trùm với danh tính giả
Hai mẹ con nhà Fito chỉ là những cái tên mới nhất trong danh sách dài các tội phạm Ecuador ẩn náu ở Colombia:
- “Lobo Menor”, một trong những kẻ bị cáo buộc chủ mưu vụ ám sát ứng viên tổng thống Fernando Villavicencio, sống nhiều năm ở Medellín với danh tính giả trước khi bị bắt ở Mexico hồi tháng 3.
- “Ruano”, thủ lĩnh bị cáo buộc của băng La Siate, liên quan tới một phe ly khai FARC, bị bắt ở Tumaco ngày 27/5 và được trao trả cho Ecuador ngay trong đêm.
- “Gato Negro”, nhân vật số hai của băng Los Tiguerones, bị bắt ở Colombia ngày 30/6 và có mặt tại Guayaquil ngày 3/7.
- “Pipo”, thủ lĩnh băng Los Lobos, cũng bị cáo buộc liên quan vụ ám sát Villavicencio, giả chết ở Ecuador và tạo dựng danh tính hoàn toàn mới.
Trường hợp của Pipo là minh chứng rõ nhất. Sau khi giả chết, y dùng danh tính gắn với một người gốc Venezuela, có giấy tờ Colombia năm 2021, dùng hộ chiếu Colombia bay từ Medellín sang Tây Ban Nha năm 2022 và tiếp tục sống dưới danh tính giả cho đến khi bị bắt vào tháng 11/2025.
Theo tờ El País, Colombia không chỉ là nơi ẩn náu mà còn là nơi tội phạm có thể tạo danh tính mới, được che chở và dùng làm bàn đạp để đi tiếp.
Từ căng thẳng đến liên minh
Hai nhà lãnh đạo cam kết tăng cường cuộc chiến chống các mạng lưới buôn ma túy và thể hiện sự đồng điệu mạnh mẽ về an ninh. Trong cuộc phỏng vấn với Caracol Radio, ông Noboa cho biết kể từ khi luật sư hình sự De la Espriella nhậm chức ngày 7/8, quan hệ hai nước đã trở nên “rất khác” với hợp tác an ninh “thực chất”.
Chúng tôi đang truy đuổi tội phạm. Chúng tôi đang truy đuổi những kẻ gây ra quá nhiều tổn hại cho gia đình chúng ta.
Hai nước cũng gia nhập “Lá chắn châu Mỹ”, liên minh chống tội phạm xuyên quốc gia do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy. Mối quan hệ mới hoàn toàn trái ngược với thời ông Petro: hồi tháng 1, Ecuador khởi động tranh chấp thương mại với Colombia, cáo buộc Bogotá không hợp tác an ninh, và chỉ lùi bước sau khi trao đổi với ứng viên De la Espriella khi đó.
Washington dõi theo
Mỹ cũng theo dõi sát sao khu vực biên giới, nơi đã trở thành một trong những hành lang buôn ma túy chính ra Thái Bình Dương. Đầu tháng 9, Tư lệnh Bộ Chỉ huy phương Nam của Mỹ đã tới khu vực này trong cuộc họp ba bên, nơi ba nước nhất trí tăng cường hiện diện quân sự và hợp tác tình báo. Truyền thông hai nước, dẫn các nguồn giấu tên, còn cho biết các quan chức đã thảo luận khả năng lập một căn cứ quân sự chung Colombia – Ecuador.
Hợp tác quốc tế tiếp tục giáng đòn vào tội phạm có tổ chức và các mạng lưới tài chính của chúng. Chỉ là vấn đề thời gian: tất cả đều sẽ sa lưới.
















