Ngưỡng tâm lý 5% và nỗi ám ảnh vòng xoáy nợ
Thị trường tài chính toàn cầu đang trải qua những ngày biến động dữ dội khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Hoa Kỳ kỳ hạn 10 năm vượt qua mốc 5% - mức cao kỷ lục chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ qua. Cột mốc này ngay lập tức kích hoạt làn sóng tranh luận gay gắt giữa các nhà lập pháp và giới phân tích Phố Wall về sức khỏe tài chính của nền kinh tế số một thế giới. Dự kiến chi phí lãi vay của Washington trong năm tài chính 2026 sẽ chạm mốc 1.100 tỷ USD và có nguy cơ tiến tới 1.600 tỷ USD vào năm 2029 nếu mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.
Mối đe dọa thực sự là vòng xoáy nợ. Nếu lãi vay sinh ra nợ và nợ lại đẻ ra lãi vay, cuối cùng khối nợ sẽ mất kiểm soát; một cuộc khủng hoảng tài khóa từng không thể tưởng tượng nay đã trở thành khả năng hiện hữu." "Maya MacGuineas, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm
Kịch bản ác mộng mà thị trường lo sợ diễn ra theo một chuỗi phản ứng dây chuyền: các nhà đầu tư đòi hỏi lợi tức cao hơn để cho một chính phủ ngập trong nợ nần vay vốn; lãi suất gia tăng đẩy hóa đơn trả nợ của chính phủ lên cao; Nhà Trắng buộc phải phát hành thêm nhiều trái phiếu hơn để chi trả; và rồi giới đầu tư lại tiếp tục yêu cầu mức lợi tức cao hơn nữa để bù đắp rủi ro.
Những lá chắn giảm chấn và sức đề kháng thực tế
Mặc dù bức tranh nợ công đầy thách thức, nhiều tổ chức tài chính nhận định kịch bản sụp đổ tài khóa trước mắt là điều bị thổi phồng quá mức. Bộ Tài chính Hoa Kỳ không bắt buộc phải tái cấp vốn toàn bộ danh mục nợ khổng lồ theo mặt bằng lãi suất đắt đỏ hiện nay trong một sớm một chiều.
Cơ cấu nợ dài hạn mang lại không gian điều chỉnh rất lớn, giúp chính phủ phân bổ chi phí gia tăng theo lộ trình hàng năm thay vì chịu cú sốc đột ngột.
Kỳ hạn bình quân gia quyền của nợ công Mỹ đạt khoảng 5,9 năm, giúp chi phí đi vay mới chỉ thẩm thấu từ từ vào ngân sách quốc gia.
Lãi suất bình quân thực tế trên toàn bộ danh mục nợ chỉ khoảng 3,4%, thấp hơn rất nhiều so với tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa hàng năm đạt 8,5%.
Đặc quyền vượt trội của đồng USD cùng vị thế thị trường trái phiếu thanh khoản sâu nhất hành tinh giúp Hoa Kỳ duy trì khả năng huy động vốn tối ưu.
Kinh nghiệm lịch sử từ các nền kinh tế phát triển khác cũng củng cố quan điểm này. Điển hình như Nhật Bản, quốc gia đã duy trì tỷ lệ nợ công trên GDP vượt xa Hoa Kỳ trong hàng thập kỷ giữa bối cảnh tăng trưởng kinh tế danh nghĩa rất thấp, nhưng chưa từng đối mặt với một cuộc khủng hoảng vỡ nợ tài khóa nào nhờ nội lực tài chính và uy tín tiền tệ vững chãi.
Thử thách sức bền và điểm giới hạn của thị trường
Giới chiến lược gia khẳng định đợt tăng vọt của lợi suất trái phiếu lần này phản ánh bức tranh tăng trưởng kinh tế thực chất và thị trường lao động kiên cường của Mỹ, thay vì chỉ đơn thuần là nỗi lo ngại về thâm hụt ngân sách. Hoạt động tuyển dụng mạnh mẽ, niềm tin tiêu dùng vững chắc và kỳ vọng lạm phát dai dẳng đã buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì lập trường tiền tệ thắt chặt nhằm bảo đảm ổn định vĩ mô.
Rào cản bền vững duy nhất ngăn lợi suất trái phiếu tăng cao hơn nữa sẽ là bằng chứng không thể chối cãi cho thấy nền kinh tế hoặc các tài sản rủi ro đang gục ngã dưới sức ép chi phí vay mượn." "Ian Lyngen, Trưởng bộ phận Chiến lược Lãi suất Hoa Kỳ tại BMO Capital Markets
Dẫu vậy, rủi ro sẽ chuyển hóa thành khủng hoảng thực sự nếu nền kinh tế giảm tốc đột ngột trong khi chi phí lãi vay tiếp tục leo thang, làm xói mòn khả năng thanh toán. Khảo sát thị trường chỉ ra rằng lĩnh vực bất động sản và thị trường chứng khoán sẽ là những nơi đầu tiên chịu áp lực điều chỉnh trước khi các tác động tiêu cực lan rộng sang thị trường lao động và hệ thống ngân hàng.

















