Đà suy giảm đã chậm lại, nhưng ngưỡng phục hồi vẫn còn xa
Chỉ số PMI xây dựng ở mức 46,1 cho thấy tháng 9 là tháng “ít xấu nhất” của ngành kể từ tháng 1, chứ chưa phải một tháng tăng trưởng. Trong thước đo này, mốc 50 phân chia giữa mở rộng và thu hẹp hoạt động. Vì vậy, việc chỉ số bật lên gần hai điểm là dấu hiệu đáng chú ý về tốc độ suy giảm, song chưa đủ để đảo chiều chu kỳ. Dữ liệu của S&P Global cho thấy cả xây dựng thương mại, nhà ở và công trình dân dụng đều bớt yếu hơn so với giai đoạn giảm nhanh trong quý II/2026.
Điểm tích cực nhất đến từ xây dựng thương mại, nơi mức giảm hoạt động là nhỏ nhất kể từ tháng 5/2025. Một tháng 9 khô ráo hơn bình thường cũng giúp các công trường duy trì tiến độ, hạn chế gián đoạn thi công. Tuy nhiên, nhà ở tiếp tục tụt lại phía sau. Lãi suất vay mua nhà và chi phí vốn cao khiến người mua, chủ đầu tư và nhà thầu cùng thận trọng, khiến quá trình hồi phục của phân khúc này chậm hơn đáng kể so với hạ tầng.
Đơn hàng mới là phép thử lớn hơn chỉ số sản lượng
Nếu chỉ nhìn vào hoạt động đang thi công, tháng 9 có thể tạo cảm giác ngành đang tiến gần hơn tới đáy. Nhưng các chỉ báo về tương lai vẫn yếu. Doanh nghiệp xây dựng cho biết chu kỳ bán hàng kéo dài, khách hàng chậm ra quyết định và nhiều dự án lớn bị hoãn.
Điều đó đặc biệt quan trọng bởi khối lượng việc hôm nay có thể phản ánh hợp đồng ký từ nhiều tháng trước; còn đơn hàng mới mới là tín hiệu rõ hơn về mức độ tự tin của thị trường trong các quý sắp tới.
Sự do dự của khách hàng xuất hiện trong bối cảnh doanh nghiệp phải cân nhắc đồng thời chi phí vốn, lạm phát đầu vào và bất ổn địa chính trị. Trong khảo sát tháng 9, khoảng một phần tư số doanh nghiệp ghi nhận chi phí mua hàng tăng. Phụ phí nhiên liệu, cước vận tải và giá nguyên vật liệu là những nguyên nhân được nhắc đến nhiều. Khi biên lợi nhuận bị ép ở cả đầu vào lẫn đầu ra, doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên dự án có nguồn vốn chắc chắn và dòng tiền dễ dự báo hơn.
Hạ tầng, năng lượng và trung tâm dữ liệu trở thành điểm tựa
Một chuyển động đáng chú ý là dòng đầu tư đang nghiêng xa hơn khỏi phát triển nhà ở để tìm đến các lĩnh vực hạ tầng. Các dự án giao thông, năng lượng và trung tâm dữ liệu được đánh giá có đường ống đầu tư vững hơn nhờ nhu cầu dài hạn và nguồn vốn tổ chức. Điều này không có nghĩa những lĩnh vực đó miễn nhiễm với chi phí vốn, nhưng chúng thường có cơ sở nhu cầu rõ ràng hơn, hợp đồng dài hạn hơn và đôi khi gắn với các mục tiêu chiến lược quốc gia.
Sự dịch chuyển ấy có thể khiến ngành xây dựng Anh phục hồi không đồng đều. Các nhà thầu có năng lực kỹ thuật chuyên sâu, kinh nghiệm dự án lớn và bảng cân đối khỏe hơn có thể hưởng lợi trước, trong khi doanh nghiệp phụ thuộc mạnh vào nhà ở tư nhân vẫn phải chờ nhu cầu hộ gia đình cải thiện. Vì vậy, chỉ số toàn ngành có thể tiến về 50 nhưng phía sau con số chung sẽ là khoảng cách ngày càng lớn giữa các phân khúc.
Việc làm tiếp tục giảm và áp lực chi phí quay trở lại
Khối lượng công việc thấp tiếp tục kéo giảm nhu cầu lao động. Việc làm trong ngành xây dựng đã giảm liên tục kể từ tháng 1/2025, phản ánh nỗ lực của doanh nghiệp trong việc kiểm soát chi phí khi đơn hàng mới chưa đủ mạnh. Đây là điểm cần theo dõi vì cắt giảm nhân lực kéo dài có thể làm suy yếu năng lực triển khai khi nhu cầu quay lại, đặc biệt với những kỹ năng chuyên môn đang khan hiếm.
“Cả ba phân ngành xây dựng đều đã có mức độ ổn định nhất định so với những đợt giảm nhanh trong quý II/2026.” Tim Moore.
Triển vọng vì thế nằm giữa hai lực kéo. Một mặt, PMI tốt hơn dự báo và mức giảm thương mại thu hẹp cho thấy nền tảng đang bớt xấu. Mặt khác, đơn hàng mới yếu, nhà ở trì trệ và giá đầu vào nhích lên cho thấy ngành chưa có đủ động lực để gọi tên một cuộc phục hồi. Những tháng tới sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến lãi suất, ngân sách, niềm tin của nhà đầu tư và khả năng các dự án hạ tầng chuyển từ kế hoạch sang thi công thực tế.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

















