Một thương vụ dừng lại trước bàn đàm phán
BASF thông báo ngày 19/11 rằng họ kết thúc nỗ lực mua Evonik vì ban lãnh đạo công ty mục tiêu không sẵn sàng tham gia đối thoại thực chất. Theo Reuters và thông cáo BASF, tập đoàn đã nâng đề xuất lên 24 euro một cổ phiếu và còn để ngỏ khả năng tăng vừa phải. Nhưng đề nghị tài chính không tạo ra sự đồng thuận cần thiết để bước vào thẩm định và đàm phán sâu hơn.
RAG Foundation bày tỏ lấy làm tiếc vì hai ban điều hành chưa có những cuộc trao đổi thăm dò chuyên sâu. Lập trường này không đồng nghĩa quỹ đã chấp thuận mọi điều kiện của BASF, cũng không có nghĩa một thương vụ mới đang được tiến hành. Nó chỉ cho thấy một cổ đông lớn nhìn thấy giá trị tiềm năng trong việc đối thoại trước khi khép lại một cơ hội hợp nhất.
Tại sao mốc 25,1% quan trọng
RAG Foundation hiện nắm khoảng 43% cổ phần Evonik và muốn giảm tỷ lệ sở hữu từng bước xuống 25,1%. Đó không phải một kế hoạch thoái vốn hoàn toàn. Trong hệ thống quản trị doanh nghiệp Đức, một tỷ lệ trên một phần tư vốn có thể tạo ra quyền phủ quyết trên nhiều quyết định đòi hỏi đa số đặc biệt, dù quyền hạn cụ thể còn phụ thuộc loại nghị quyết và điều lệ.
Quỹ có trách nhiệm tài trợ các nghĩa vụ dài hạn gắn với việc kết thúc khai thác than đá tại Đức. Vì thế, câu chuyện cổ phần Evonik vừa liên quan đến đa dạng hóa danh mục tài sản, vừa liên quan nguồn lực dành cho những cam kết công ích kéo dài nhiều thập kỷ. Quyết định bán cổ phần cần được hội đồng quản trị có thẩm quyền phê chuẩn; Thủ hiến bang North Rhine-Westphalia Hendrik Wuest là thành viên hội đồng tín thác của quỹ.
Giá cổ phiếu nói gì về kỳ vọng
Sau khi BASF bỏ cuộc, Evonik ghi nhận mức giảm 16% trong ngày 19/11, đóng cửa ở 18 euro, thấp hơn đáng kể so với mức chào mua 24 euro. Khoảng cách này cho thấy giá chứng khoán trước đó phản ánh một phần xác suất thỏa thuận được hoàn tất; khi khả năng ấy suy yếu, nhà đầu tư định giá lại triển vọng độc lập của Evonik.
Tuy nhiên, biến động một phiên không thể tự chứng minh giá trị hợp lý dài hạn của doanh nghiệp. Nhà đầu tư vẫn phải đánh giá khả năng sinh lợi, nhu cầu hóa chất, giá năng lượng, chi phí tái cơ cấu và triển vọng của các ngành khách hàng. Mức giá chào mua cũng không mặc nhiên là thước đo giá trị của mọi phương án chiến lược.
Việc làm, nhà máy và sự đồng thuận chính trị
Theo những nguồn tin Reuters dẫn lại, BASF đã tiếp cận chính quyền North Rhine-Westphalia và RAG Foundation với các cam kết khả dĩ về cơ sở sản xuất, việc làm và đào tạo. Động thái ấy phản ánh thực tế rằng các thương vụ công nghiệp lớn tại Đức không chỉ được đánh giá bằng phần thưởng dành cho cổ đông, mà còn bằng tác động tới người lao động và địa phương.
Những người gần Evonik trước đó cho rằng giá cao hơn chưa đủ; cần một luận chứng công nghiệp có sức thuyết phục. Từ góc nhìn của bên mua, hợp nhất có thể tạo quy mô và hiệu quả; từ góc nhìn của bên bán, các rủi ro hội nhập, văn hóa doanh nghiệp và tác động cạnh tranh có thể khiến đề xuất kém hấp dẫn. Không có đàm phán sâu, những bất đồng đó chưa được kiểm nghiệm đầy đủ.
Tương lai sau một lời từ chối
Tuyên bố của RAG Foundation giữ nguyên hướng đi tài chính nhưng không đưa ra lịch bán cụ thể hay xác nhận người mua thay thế. Thị trường vì vậy cần phân biệt giữa mục tiêu giảm tỷ trọng đã được công bố với một giao dịch có thể thực hiện ngay. Việc nắm giữ 25,1% trong tương lai vẫn sẽ để quỹ gắn chặt với vận mệnh Evonik.
Đối với BASF, kết thúc đợt tiếp cận giúp tránh kéo dài một tiến trình không có sự hợp tác của mục tiêu. Đối với Evonik, thách thức là chứng minh hoạt động độc lập có thể tạo ra giá trị bền vững. Và đối với ngành hóa chất châu Âu, câu hỏi vẫn mở: quy mô lớn hơn có thể giúp sức cạnh tranh, nhưng chỉ khi nhà đầu tư, ban lãnh đạo và các bên liên quan tin vào cùng một lộ trình.










