Một câu nói giữa vùng nông nghiệp Nebraska
Tối thứ Hai (5/10), tại một cuộc mít tinh chính trị ở Grand Island, thành phố nằm giữa vành đai nông nghiệp của bang Nebraska, Tổng thống Donald Trump nói về những hy sinh mà người Mỹ đang gánh chịu vì cuộc chiến với Iran. Theo Reuters, ông cho rằng mức giá hiện nay chỉ là tạm thời, “hơi cao một chút”, và tuyên bố quyết tâm giành một “chiến thắng to lớn” để chứng minh những gì chính quyền đã làm là đúng.
Giá nhiên liệu, phân bón và nhiều mặt hàng khác đã tăng vì thị trường năng lượng bị xáo trộn bởi chiến sự – nỗi lo rất cụ thể của nông dân vùng Trung Tây. Nhưng điều khiến dư luận chú ý không nằm ở lời giải thích về giá cả, mà ở câu nói ngay sau đó:
“Đây là cái giá nhỏ phải trả để giữ cho đất nước chúng ta an toàn. Chúng có thể xóa sổ một thành phố. Cứ để chúng xóa sổ Los Angeles, xóa sổ San Diego.” — Donald Trump
Ông Trump nói thêm rằng cuộc chiến “về cơ bản gần như đã kết thúc” và sẽ khép lại “bằng cách này hay cách khác”. Nebraska là bang ông giành hơn 55% phiếu bầu năm 2024; còn hai thành phố được nêu tên lại thuộc California – thành trì của Đảng Dân chủ mà Tổng thống thường xuyên chỉ trích.
Nhà Trắng: truyền thông đã phản ứng thái quá
Một ngày sau, Nhà Trắng bác bỏ những chỉ trích. Giám đốc Truyền thông Steven Cheung cho rằng làn sóng phản ứng “không dựa trên thực tế” và khẳng định Tổng thống chỉ đang nói rằng các thành phố Mỹ lẽ ra đã bị đe dọa nếu một Iran có vũ khí hạt nhân không bị chặn đứng.
“Nước Mỹ an toàn hơn nhờ Tổng thống. Iran không còn hạt nhân, không hải quân, không không quân và không tiền.” — Steven Cheung
Lời giải thích này phù hợp với lập luận xuyên suốt của chính quyền: chiến tranh là cái giá để loại bỏ một mối đe dọa lâu dài. Tuy vậy, đây không phải lần đầu ông Trump xem nhẹ nỗi lo về chi phí sinh hoạt, cũng như khả năng Iran hoặc các lực lượng thân Tehran tấn công lãnh thổ Mỹ.
California đáp trả – không chỉ từ phía Dân chủ
Phản ứng từ California đến nhanh và gay gắt, và đáng chú ý là vượt qua ranh giới đảng phái:
- Thống đốc Gavin Newsom (Dân chủ) gọi Tổng thống là “loạn trí và nguy hiểm”, nhắc lại việc ông Trump từng điều Vệ binh Quốc gia và lính thủy đánh bộ tới Los Angeles.
- Thị trưởng Los Angeles Karen Bass (Dân chủ) cho rằng phát ngôn này có thể ảnh hưởng tới an toàn của thành phố, và lời bào chữa của Nhà Trắng chẳng liên quan gì đến những gì Tổng thống đã nói.
- Ứng cử viên Cộng hòa Jim Desmond, đang tranh cử tại một khu vực gần San Diego, tuyên bố “kịch liệt phản đối” và nhấn mạnh không thành phố nào của Mỹ là thứ có thể hy sinh.
- Hạ nghị sĩ Kevin Kiley, người độc lập nhưng sinh hoạt cùng nhóm Cộng hòa, gọi phát ngôn này là “không có ích”.
Trên kênh MS Now, bà Bass đáp lại lập luận “truyền thông hoảng loạn” bằng một nhận xét nhẹ nhàng mà sắc sảo: dường như Nhà Trắng quên rằng người dân hoàn toàn có thể tự nghe những gì Tổng thống nói.
San Diego – không chỉ là một cái tên trên bản đồ
Los Angeles và San Diego là hai thành phố lớn nhất California. Riêng San Diego là nơi đồn trú của hơn 115.000 quân nhân tại ngũ, với Căn cứ Hải quân San Diego – căn cứ lớn nhất bờ Tây nước Mỹ. Với nhiều cư dân, câu nói “cứ để chúng xóa sổ” không phải một phép tu từ, mà chạm vào chính những gia đình đang khoác áo lính.
“Cử tri của tôi, trong đó có nhiều quân nhân tại ngũ, cựu binh và gia đình họ, không phải là thiệt hại phụ có thể chấp nhận.” — Sara Jacobs
Cụm từ “thiệt hại phụ” cũng xuất hiện trong lời ông Desmond, khi ông viết rằng không gia đình Mỹ nào đáng bị đối xử như vậy. Hai chính trị gia ở hai phía của chiến tuyến đảng phái gặp nhau ở một điểm: sinh mạng con người không phải là con số trong một phép tính chiến lược.
Lời nói, chiến tranh và lá phiếu
Thời điểm của phát ngôn khiến nó càng nặng ký. California bắt đầu bỏ phiếu sớm cho cuộc bầu cử giữa kỳ đúng vào ngày ông Trump phát biểu, trong khi Đảng Cộng hòa đang hy vọng giành thêm ghế tại bang này, kể cả cuộc đua vào ghế thống đốc. Ông Newsom – người được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028 – nhanh chóng biến đoạn video từ Nebraska thành thông điệp chính trị.
Với người ủng hộ, ông Trump đang nói thẳng về cái giá của an ninh quốc gia; với người phản đối, đó là sự thờ ơ đáng sợ trước sinh mạng của chính người dân mình. Dù hiểu theo cách nào, sự việc cho thấy trong thời chiến, mỗi lời nói của người lãnh đạo đều mang sức nặng của một quyết sách.
















