Xuất khẩu Trung Quốc thúc đẩy ngành công nghiệp các nước đang phát triển

Gần đây, có một quan điểm phổ biến ở phương Tây cho rằng Trung Quốc, sau khi mở rộng thị phần ở các nền kinh tế phát triển, đang cố gắng dập tắt các ngành công nghiệp của các nước đang phát triển, ngăn cản giấc mơ công nghiệp hóa của họ. Tuy nhiên, những quan điểm này không được chứng minh bởi các dữ liệu thực tế.

Thực chất, Trung Quốc đang thay đổi giỏ hàng xuất khẩu của mình. Tỷ lệ hàng trung gian – gồm các linh kiện và bán thành phẩm cho ngành sản xuất – tăng từ khoảng 42% năm 2017 lên gần 46% vào năm 2023. Trong khi đó, tỷ trọng hàng tiêu dùng giảm từ 36% còn 33%, còn hàng vốn (thiết bị máy móc) giữ mức ổn định xung quanh 20%. Những con số này cho thấy Trung Quốc không đơn thuần cạnh tranh trong phân khúc hàng tiêu dùng giá rẻ, mà đang trở thành đối tác chiến lược, cung cấp nền tảng cho công nghiệp hóa của các nước khác.

Nếu Trung Quốc thực sự cố gắng chiếm lĩnh mọi thị trường lao động và hàng tiêu dùng của Global South, thị phần của họ ở các ngành này sẽ ổn định hoặc tăng. Nhưng thực tế lại ngược lại. Ví dụ, thị phần xuất khẩu hàng may mặc toàn cầu của Trung Quốc đã giảm xuống dưới 30% trong năm 2024, so với mức đỉnh trên 40% một thập niên trước.