Cổ phiếu ngành đường Ấn Độ lao dốc khi chính phủ ưu tiên nguồn cung thực phẩm trước tham vọng nhiên liệu sinh học

Ngày 16/10, các doanh nghiệp tiếp thị dầu mỏ nhà nước đưa ra hồ sơ mời thầu ethanol cho năm cung ứng bắt đầu vào tháng 11. Theo tài liệu được Reuters dẫn lại, chính phủ yêu cầu mức chuyển hướng đường sang ethanol bằng không. Hồ sơ loại ethanol làm từ nước mía, đường hoặc siro đường và mật rỉ B-heavy, loại phụ phẩm vẫn chứa hàm lượng đường tương đối cao.

Đến sáng 19/10, thông tin được phản ánh trực tiếp vào giá cổ phiếu. Balrampur Chini Mills, EID Parry, Triveni Engineering and Industries, Bajaj Hindusthan Sugar, Shree Renuka và Dhampur Sugar đều có lúc giảm từ 2% đến 6%, theo Reuters. Đây là phản ứng thị trường với khả năng doanh nghiệp mất một phần quyền lựa chọn giữa bán đường và bán ethanol, chứ chưa phải bằng chứng lợi nhuận thực tế của cả niên vụ đã giảm tương ứng.

Sự khác biệt này rất quan trọng. Khi có hai thị trường đầu ra, các nhà máy có thể điều chỉnh cơ cấu sản xuất theo giá và nhu cầu. Việc một kênh bị thu hẹp khiến dự báo dòng tiền khó hơn, nhất là đối với những công ty đã bỏ vốn mở rộng công suất chưng cất dựa trên triển vọng nhiên liệu sinh học.

Ấn Độ là quốc gia tiêu thụ đường lớn nhất thế giới. Trong mùa lễ hội, nhu cầu tăng trong khi nguồn hàng trước vụ ép mía chính chịu sức ép.

Siddhartha Khemka, phụ trách nghiên cứu quản lý tài sản tại Motilal Oswal Financial Services, cho Reuters biết giá đường đã tăng trên 10%, làm dấy lên quan ngại về giá thực phẩm ngắn hạn.

Mưa không thuận lợi tại Maharashtra và Karnataka, hai vùng trồng mía quan trọng, làm gia tăng rủi ro về năng suất. Theo Financial Express, dự báo của ngành cho thấy sản lượng đường niên vụ 2026–2027 có thể vào khoảng 28 triệu tấn, từ mức 31 triệu tấn trước đó, trong khi nhu cầu tiêu thụ khoảng 28,5–29 triệu tấn. Các con số vẫn là ước tính và có thể thay đổi theo thu hoạch thực tế.

Chọn tăng lượng đường dành cho thị trường nội địa là cách nhà chức trách cố giảm áp lực lên người tiêu dùng. Tuy nhiên, người trồng mía và các nhà máy cũng cần mức giá đủ để duy trì sản xuất. Vì thế, ổn định giá bán lẻ không tự động đồng nghĩa mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng đều được hưởng lợi.

Trước quyết định mới, Ấn Độ dùng nguồn mía và đường dư thừa để hỗ trợ mục tiêu pha ethanol vào xăng nhằm hạn chế nhập khẩu dầu và phát thải. Reuters cho biết trong niên vụ trước khoảng 3 triệu tấn đường đã được chuyển sang sản xuất ethanol. Chính sách mới đảo ngược cơ chế linh hoạt đó trong phạm vi hồ sơ đấu thầu hiện tại.

Dù vậy, các công ty dầu mỏ vẫn mời thầu khoảng 11 tỷ lít ethanol cho năm cung ứng từ tháng 11/2026 đến tháng 10/2027. Nguồn phù hợp gồm ngô, gạo tấm và gạo dư thừa theo điều kiện mua sắm. Vì vậy, đây là sự chuyển hướng nguyên liệu đầu vào, không phải tuyên bố chấm dứt pha ethanol vào nhiên liệu.

Chuyển sang ngũ cốc có những câu hỏi khác: chi phí nguyên liệu, khả năng vận chuyển, nguồn cung lương thực và hiệu quả vận hành từng cơ sở. Với doanh nghiệp đường, điều đáng chú ý không chỉ là giá đường sẽ tăng hay giảm mà còn là liệu công suất ethanol sẵn có có thể chuyển đổi nguyên liệu với chi phí chấp nhận được hay không.

Người mua đường có thể hưởng lợi nếu hàng hóa được giữ lại trong nước giúp hạ nhiệt giá. Các nhà máy thuần sản xuất đường có thể đón cơ hội khác với doanh nghiệp đầu tư nhiều vào ethanol. Nhà đầu tư, vì vậy, không nên xem toàn ngành như một nhóm có mức độ rủi ro đồng nhất.

Trong những tuần tới, trọng tâm sẽ là tiến độ ép mía, sản lượng thực tế ở Maharashtra và Karnataka, diễn biến giá bán lẻ và kết quả đấu thầu ethanol từ ngũ cốc. Các quyết định bổ sung về hạn ngạch hoặc cơ chế hỗ trợ cũng có thể làm thay đổi bài toán kinh tế của doanh nghiệp.

Đợt giảm cổ phiếu ngày 19/10 cho thấy một quy định mua sắm có thể lập tức làm thay đổi giá trị kỳ vọng của các khoản đầu tư dài hạn. Nhưng kết quả cuối cùng chỉ rõ ràng khi thời tiết, sản lượng, giá thực phẩm và năng lực thích ứng của từng nhà máy cùng đi vào số liệu thực tế.