Chuỗi tấn công khơi lại căng thẳng giữa Iran và Mỹ tại Trung Đông

Vệ binh Cách mạng Iran ngày 15/4 công bố đã thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở quân sự của Mỹ ở Trung Đông, sau một đêm liên tiếp các cuộc không kích của phía Mỹ nhằm vào nhiều khu vực trong lãnh thổ Iran. Động thái này được xem như một vòng leo thang mới, làm cho thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hầu như không còn hiệu quả trong việc kiềm chế xung đột.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bảo vệ các đòn tấn công này, cho rằng hành động là sự trả đũa xứng đáng vì cái chết của ba quân nhân Mỹ trong các cuộc tấn công trước đó của lực lượng Iran. Việc ông Trump đối mặt với áp lực chính trị nội bộ do giá nhiên liệu tăng cao càng làm tình hình trở nên nhạy cảm hơn.

Giá dầu biến động và các vụ tấn công vào cơ sở hạ tầng thiết yếu

Giá dầu thế giới đã có thời điểm vượt mốc 90 USD một thùng, sau khi lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng, bị gián đoạn. Tuy nhiên, mức giá đã giảm nhẹ khi Bộ Ngoại giao Iran thông báo các bên trung gian đang tiếp tục đàm phán, trình các đề xuất mới nhằm hạ nhiệt căng thẳng và duy trì kênh đối thoại ngoại giao.

Bên cạnh đó, các cuộc tấn công nhắm vào các nhà máy khử mặn nước ở khu vực Vịnh đã khiến nguy cơ thiếu nước sạch tăng cao, mở thêm một mặt trận mới trong cuộc xung đột, đe dọa nghiêm trọng hạ tầng dân sinh của khu vực.

Những vụ tấn công và phản ứng tại khu vực Vịnh

Giới chức quản lý hàng không dân sự Bahrain cho biết, hệ thống dẫn đường không lưu của nước này bị Iran tấn công nhưng các hoạt động và đường bay vẫn diễn ra bình thường. Đồng thời, lực lượng Houthi ở Yemen, nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn, đã công bố thiết lập phong tỏa hải quân đối với Saudi Arabia với hiệu lực ngay lập tức, đánh dấu bước leo thang mới trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa các bên vừa bị phá vỡ.

Advertisement300 × 250

Vệ binh Cách mạng Iran cũng thông báo hai tàu chở dầu gặp tai nạn khiến không thể di chuyển khi cố gắng đi qua tuyến đường biển quan trọng tại eo biển Hormuz. Trong ngày Chủ nhật, cũng có thông tin về một sự cố tương tự tại khu vực này, tuy nhiên chưa rõ liệu hai vụ việc có liên quan đến nhau không.

Các cuộc tấn công bằng tên lửa và tình hình chiến sự tại Trung Đông

Ngoài ra, Iran tuyên bố sử dụng tên lửa đạn đạo chống lại máy bay Mỹ ở sân bay Áqaba, Jordan, cũng như các mục tiêu quân sự ở trại Al-Adiri, căn cứ không quân Ali Al Salem tại Kuwait và các vị trí tại Syria. Qatar cũng chứng kiến còi báo động vang lên trong lúc quân đội Kuwait thông báo đã chặn được các UAV thù địch trong một cuộc tấn công do Iran tiến hành.

Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết một nhà máy khử mặn đã bị cháy do các vụ tấn công liên tiếp gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng cung cấp nước ngọt – vật dụng thiết yếu của hàng triệu người dân tại khu vực này. Iran nhiều lần cảnh báo sẽ đáp trả bằng cách nhắm vào các nhà máy khử mặn ở các nước vùng Vịnh để trả đũa các đòn tấn công của Mỹ nhằm vào cơ sở năng lượng của nước này.

Cơ hội ngoại giao và động thái từ các bên liên quan

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, xác nhận Tehran đang nhận được các đề xuất từ một số bên trung gian nhằm tái mở cửa đàm phán với Washington. Ông cũng cho biết Bộ trưởng Nội vụ Iran sẽ có các cuộc hội đàm tại Pakistan, quốc gia đang đóng vai trò trung gian chủ chốt trong cuộc khủng hoảng này.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào Iran nếu nước này tiếp tục gây hấn với các tuyến vận tải biển quốc tế, nhưng vẫn không loại trừ khả năng đối thoại để giải quyết mâu thuẫn.

Bối cảnh chính trị và an ninh tại Mỹ và Yemen

Tại Yemen, nhóm Houthi tuyên bố triển khai phong tỏa hải quân với Saudi Arabia, một động thái trả đũa cho hơn một thập kỷ bao vây kinh tế và quân sự mà họ cho là bất công. Các cuộc tấn công tên lửa và phong tỏa này cũng diễn ra trong bối cảnh hòa bình mong manh tại khu vực liên quan đến xung đột Israel-Hamas.

Tại Mỹ, việc giá xăng tăng trên 4 USD một gallon đang tạo sức ép lớn với chính quyền Tổng thống Trump, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần. Việc mất mát quân nhân Mỹ trong các cuộc tấn công gần đây ở Jordan cũng làm gia tăng tình hình căng thẳng và chính trị nhạy cảm ở nước này.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Iran và Mỹ liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công quân sự làm suy giảm hiệu quả thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
  • Giá dầu vượt 90 USD/thùng do căng thẳng tại eo biển Hormuz, khiến thị trường dầu mỏ biến động mạnh.
  • Các cuộc tấn công vào nhà máy khử mặn ở vùng Vịnh làm dấy lên nguy cơ thiếu nước sạch cho hàng chục triệu người.
  • Nhóm Houthi ở Yemen do Iran hỗ trợ tuyên bố phong tỏa hải quân đối với Saudi Arabia, gia tăng áp lực địa chính trị.
  • Cả hai bên vẫn để ngỏ khả năng ngoại giao dù tình hình chiến sự tiếp tục leo thang.

Đăng ký bản tin QMVN