Sự kiện khoa học tại Nhà Trắng
Theo bài đăng trên mạng xã hội X của ông Michael Kratsios, cố vấn công nghệ của Tổng thống, ông Trump sẽ phát biểu tại sự kiện về khám phá khoa học tổ chức ở Nhà Trắng. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Giám đốc Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) Jared Isaacman cũng sẽ có bài phát biểu, theo thư mời mà hãng tin Reuters được xem.
Trọng tâm của sự kiện là kế hoạch cải tổ cách chính phủ liên bang quản lý và phân bổ kinh phí nghiên cứu khoa học.
Ông Kratsios lần đầu công bố kế hoạch này vào tháng 7, với tham vọng mở ra một "kỷ nguyên vàng" mới cho khoa học Mỹ.
Danh sách vinh danh gây chú ý
Theo tuyên bố của một quan chức Nhà Trắng, ông Trump sẽ trao hai giải thưởng cấp quốc gia danh giá nhất trong lĩnh vực khoa học và công nghệ cho những gương mặt quyền lực bậc nhất ngành công nghệ:
- Huân chương Khoa học Quốc gia: Elon Musk (Tổng giám đốc SpaceX), Sergey Brin (đồng sáng lập Google), Jensen Huang (Tổng giám đốc Nvidia) và Lisa Su (Tổng giám đốc AMD).
- Huân chương Công nghệ và Đổi mới Quốc gia: Michael Dell (Tổng giám đốc Dell Technologies) và Satya Nadella (Tổng giám đốc Microsoft).
Theo Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF), Huân chương Khoa học Quốc gia là vinh dự cao nhất của nước Mỹ dành cho các nhà khoa học và kỹ sư, còn theo Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ, Huân chương Công nghệ và Đổi mới Quốc gia là danh hiệu cao nhất cho thành tựu công nghệ.
Kế hoạch cải tổ tài trợ nghiên cứu
Kế hoạch do ông Kratsios đưa ra nhằm thay đổi căn bản cách các khoản tài trợ nghiên cứu liên bang được quản lý và phân phối. Chính quyền Trump lập luận rằng hệ thống hiện tại cồng kềnh, chậm chạp và cần được định hướng lại để phục vụ các ưu tiên quốc gia như trí tuệ nhân tạo, năng lượng và khám phá vũ trụ.
Tuy nhiên, giới khoa học vẫn còn lo ngại sau những đợt cắt giảm và hủy bỏ hàng loạt khoản tài trợ nghiên cứu trong năm 2025. Với nhiều nhà nghiên cứu, câu hỏi đặt ra là cải tổ này sẽ giúp khoa học Mỹ mạnh hơn, hay khiến nghiên cứu cơ bản, nền tảng của mọi đột phá dài hạn, bị đẩy ra bên lề.
Khoa học, công nghệ và quyền lực
Việc vinh danh các lãnh đạo doanh nghiệp, thay vì các nhà khoa học trong phòng thí nghiệm hay giảng đường, cho thấy chính quyền Trump đang đặt cược vào khu vực tư nhân như động lực chính của đổi mới. Nvidia và AMD là trụ cột của cuộc cách mạng chip trí tuệ nhân tạo, SpaceX dẫn đầu ngành công nghiệp vũ trụ thương mại, còn Google và Microsoft đứng ở tuyến đầu cuộc đua AI.
Lựa chọn này nhiều khả năng sẽ khơi lên tranh luận. Những người ủng hộ cho rằng nó ghi nhận những đóng góp công nghệ có ảnh hưởng sâu rộng, trong khi những người hoài nghi lo ngại ranh giới giữa vinh danh khoa học và quan hệ chính trị - kinh doanh ngày càng mờ nhạt. Dù thế nào, sự kiện tại Nhà Trắng cũng phác họa một bức tranh rõ nét: khoa học Mỹ đang được định nghĩa lại trong lăng kính cạnh tranh công nghệ.
















