Chuyến đi thầm lặng của ông Powell
Trong một cuộc gặp kín, ông Jonathan Powell thúc giục các quan chức cấp cao Israel tìm cách tránh đóng cửa cơ quan ngoại giao của Anh. Theo hai trong ba quan chức, ông cảnh báo rằng nếu lãnh sự quán bị đóng, London có thể đáp trả bằng việc trục xuất một số nhà ngoại giao khỏi Đại sứ quán Israel.
Tại Ramallah, ông Powell cũng nói với Tổng thống Chính quyền Palestine Mahmoud Abbas rằng Anh sẽ đáp trả theo cách nào đó nếu Israel tiến hành đóng cửa. Phía Israel không phản hồi tích cực và ông rời đi mà không đạt được thỏa thuận, sau đó tới Jordan gặp Quốc vương Abdullah II.
Một lãnh sự quán gần hai thế kỷ
Được thành lập năm 1839, lãnh sự quán Anh tại Jerusalem đại diện cho chính phủ Anh tại Jerusalem, Bờ Tây bị chiếm đóng và Gaza. Chính phủ Israel đã cho London một tháng để rút toàn bộ nhà ngoại giao khỏi đây – khoảng 30 người có thể bị ảnh hưởng nếu hai bên không tìm được giải pháp.
Giống nhiều nước châu Âu, Anh duy trì hai cơ quan ngoại giao giữa sông Jordan và Địa Trung Hải: đại sứ quán tại Tel Aviv làm việc với Israel, còn tổng lãnh sự tại Jerusalem làm việc với người Palestine. Sự tách biệt ấy thể hiện sự ủng hộ của Anh đối với một nhà nước Palestine độc lập bên cạnh Israel. Trong hai năm qua, các nhà ngoại giao Na Uy và Australia đã phải chuyển cơ quan đại diện cho người Palestine sang Jordan sau khi chỉ trích chính sách của Israel.
Vòng xoáy trả đũa
Căng thẳng hiện nay leo thang nhanh chóng qua từng bước:
- Tháng 8, Israel công bố thúc đẩy dự án định cư E1 ở trung tâm Bờ Tây bị chiếm đóng, bị trì hoãn hơn hai thập kỷ.
- Ngày 8/9, Ngoại trưởng Anh Ed Miliband tuyên bố cấm nhập khẩu toàn bộ hàng hóa từ các khu định cư; Canada và Pháp cũng công bố trừng phạt.
- Israel đáp trả bằng lệnh đóng cửa lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem trong vòng một tháng.
“Chúng tôi sẽ cắt đứt các nguồn tài chính, xây dựng và dịch vụ của Anh dành cho các khu định cư bất hợp pháp.” — Ed Miliband
Ông Miliband từng vận động người đồng cấp Gideon Saar hoãn mời thầu dự án đến sau cuộc bầu cử tháng 10 của Israel, và đã lên án những hành vi mà ông gọi là thanh lọc sắc tộc do những kẻ định cư cực đoan gây ra ở Bờ Tây.
Phản ứng từ hai phía
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Anh dẫn lại phát biểu của ông Miliband trên một đài phát thanh, khẳng định Anh đang đối thoại với Israel và không muốn lãnh sự quán bị đóng cửa. Bộ Ngoại giao Israel từ chối bình luận, nhưng một quan chức Israel giấu tên đưa ra cảnh báo bằng văn bản:
“Bất kỳ bước đi nào chống lại Israel cũng sẽ dẫn tới một phản ứng thích đáng.” — Quan chức Israel
Tuần trước, ông Netanyahu còn chỉ trích Anh vì không biết ơn đủ khi tình báo Israel giúp cảnh báo về một mối đe dọa khủng bố có thể đến từ Iran nhằm vào một căn cứ quân sự ở Anh do Mỹ sử dụng.
Ngoại giao ở ngã ba đường
Nếu Anh trục xuất nhà ngoại giao Israel, vòng xoáy trả đũa nhiều khả năng sẽ tiếp tục với những bước đi mới từ chính phủ ông Netanyahu. Chuyến đi của ông Powell được cho là nhằm phá vỡ vòng xoáy ấy, dù các quan chức không tiết lộ đề xuất cụ thể của ông.
Theo ba quan chức, đàm phán vẫn đang tiếp diễn và London chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Trong lúc đó, số phận của một lãnh sự quán gần hai thế kỷ tuổi trở thành phép thử cho câu hỏi lớn hơn: liệu đối thoại còn đủ sức vượt qua những tính toán chính trị đầy căng thẳng?

















