Loại quả thiêng giữa Thung lũng Trung tâm
Chỉ rộng bảy mẫu Anh, vườn etrog ở Lindcove Ranch tại Exeter chỉ là một chấm nhỏ trong hạt Tulare, nơi trồng khoảng 40% sản lượng cam quýt của California. Thế nhưng nơi đây giữ một vị trí độc nhất: nước Mỹ không có nhà trồng etrog kosher quy mô thương mại lớn nào khác. Gia đình Kirkpatrick đã sở hữu và vận hành nông trại hơn 60 năm.
Đây là cả cuộc đời tôi, tôi thực sự cảm thấy mình được gọi để làm việc này.
Quả etrog trông như một quả chanh lạ, sần sùi, vỏ dày, hình thuôn dài, tỏa hương thơm ngọt mát. Hiếm khi thấy nó ở siêu thị, nhưng với người Do Thái, đây là vật không thể thiếu trong lễ Sukkot. Trong nghi lễ, etrog được cầm ở tay trái, còn bó lá cọ, sim và liễu gọi là lulav ở tay phải; sau lời chúc phúc, chúng được lắc về mọi hướng.
Một loại quả được thẩm định như kim cương
Gia đình bắt đầu trồng etrog từ 46 năm trước, khi một nhà phân phối Chính thống giáo ở Bờ Đông tìm nguồn cung trong nước để tránh chi phí nhập khẩu đắt đỏ từ các vùng trồng chính là Israel, Italy và Morocco. Cha của Greg, ông John, vốn là nông dân trồng cam quýt thành đạt, đã nắm lấy cơ hội, và thanh yên sớm trở thành cây trồng mang lại thu nhập cao nhất của nông trại, bên cạnh yuzu, chanh ngón tay, chanh kaffir và cam chua.
Để đạt chuẩn kosher dùng trong nghi lễ, quả etrog phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe:
- Quả phải gần như không có tì vết.
- Quả phải giữ nguyên phần đầu nhụy tự nhiên, gọi là pitom.
- Quả phải đến từ dòng cây có nguồn gốc được ghi chép, chưa từng được ghép hay lai với giống khác.
Trồng chanh giỏi không có nghĩa là bạn trồng được etrog đạt chuẩn nghi lễ Do Thái. Bạn có thể trồng chúng, nhưng rốt cuộc sẽ phải bán 5 USD một quả, hoặc đem cho bò ăn.
Ông Karp, chuyên gia về cây ăn quả và nhà nghiên cứu cam quýt tại Đại học California, Riverside, cho rằng hầu như không loại cây trồng nào bị soi xét kỹ đến thế. Trong 10.000 đến 15.000 quả của một vụ thông thường, có lẽ chỉ một nửa được đưa ra thị trường. Người thu hoạch kiểm tra từng quả ngay trên cây, và mỗi quả etrog được đặt vào một ô riêng trong khay xốp, bởi chỉ một vết xước nhỏ cũng có thể làm giảm giá trị.
Hai năm tồi tệ nhất
Khó khăn ập đến dồn dập. Năm 2023, lượng mưa khoảng 22 inch khiến nông trại gần như mất mùa, và cũng năm đó ông John Kirkpatrick qua đời. Năm 2025, vụ thu hoạch có vẻ khả quan, nhưng đối tác tiếp thị của gia đình không bán đủ quả để bù lại 250.000 USD chi phí sản xuất.
Là một nhà bán buôn, tôi cần số lượng rất lớn những quả đẹp. Có thời gian tôi lấy hàng từ California, nhưng mấy năm gần đây tôi không hài lòng lắm với chất lượng.
Ông Sirota, nhà phân phối lâu năm ở Lakewood, New Jersey, đã chuyển sang mua từ các nhà trồng lớn hơn. Hệ quả rất nặng nề: một ngôi nhà của gia đình trong nông trại bị tịch biên hồi đầu năm, lực lượng lao động giảm từ tám nhân viên toàn thời gian xuống năm người bán thời gian, và gia đình đang cân nhắc bán nông trại.
Đổi mới một truyền thống gia đình
Trước mắt, ông Kirkpatrick đang cố trở thành nhà bán buôn của chính mình, bán số lượng lớn trực tiếp cho các giáo đoàn. Ngay trước khi lễ Sukkot bắt đầu ngày 25/9, ông đã giao etrog cho giáo đoàn Beth Emek ở Pleasanton và giáo đường Chochmat HaLev ở Berkeley.
Ông cũng tìm kiếm khách hàng mới với một lợi thế riêng: etrog của ông được trồng không thuốc trừ sâu hay hóa chất, nên sau ngày lễ có thể ăn hoặc làm mứt, vỏ ngâm đường hay rượu mùi. Ông Karp cho rằng nhiều nhà trồng ở nước ngoài phun thuốc rất nhiều để quả đạt vẻ ngoài hoàn hảo, và ông không khuyên ăn những quả đó.
Tôi là nông dân, tôi luôn lạc quan. Làm nghề nông thì phải như vậy.
Tương lai của Lindcove Ranch sẽ phụ thuộc vào thời tiết, vụ mùa tới và việc các giáo đoàn có đón nhận một quả etrog địa phương, ăn được hay không. Còn hiện tại, một gia đình không theo Do Thái giáo ở California vẫn miệt mài chăm sóc loại quả mang theo hàng nghìn năm truyền thống Do Thái.

















