Từ cú sốc đến hồi phục mong manh
Hôm thứ Sáu, MSCI cho biết đang xem xét đưa Indonesia ra khỏi nhóm thị trường mới nổi, chuyển sang trạng thái “độc lập”. Quyết định gây sốc cho cả nhà đầu tư lẫn giới chức, khiến chỉ số chứng khoán giảm 14,8% chỉ trong thứ Sáu và thứ Hai.
- Thị trường mất 82 tỷ USD trong hai ngày – mức sụt giảm kỷ lục.
- Chỉ số chuẩn giảm khoảng 40% từ đầu năm, là thị trường kém nhất thế giới năm 2026.
- Đồng rupiah ở mức 18.010 đổi 1 USD, gần mức thấp kỷ lục 18.190 hồi tháng 6.
Đà tăng 3% hôm thứ Ba mang lại chút nhẹ nhõm, nhưng giới phân tích cho rằng sự hồi phục còn mong manh chừng nào những lo ngại cốt lõi của MSCI chưa được giải quyết.
Gốc rễ: minh bạch sở hữu và giao dịch phối hợp
Cảnh báo của MSCI xuất phát từ lo ngại Indonesia chưa cải thiện tính minh bạch về sở hữu cổ phần và chưa kiểm soát được tình trạng giao dịch phối hợp – nơi một nhóm nhà đầu tư cùng thao túng giá cổ phiếu. Ngày thứ Hai, giới chức Jakarta đã gặp MSCI để tìm hiểu lời giải thích.
*“Thông điệp đặc biệt quan trọng là chúng ta phải liên tục thực thi quy định với những ai vi phạm liên quan đến giao dịch phối hợp và các hành vi tương tự.” — Friderica Widyasari Dewi*
Bà Friderica, người đứng đầu Cơ quan Dịch vụ Tài chính (OJK), cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách thị trường vốn, nhất là về minh bạch, thanh khoản và thực thi pháp luật. Hôm thứ Sáu, OJK đã công bố xử phạt các đối tượng liên quan đến cáo buộc thao túng giá cổ phiếu của ba công ty, với tổng mức phạt 2.100 tỷ rupiah.
Những biện pháp khẩn cấp
Sàn giao dịch chứng khoán Indonesia (IDX) đã hành động nhanh để làm chậm đà bán tháo và trấn an MSCI.
- Giảm biên độ giảm giá hằng ngày tối đa từ 15% xuống 7%.
- Đặt mức giảm tối đa 1 rupiah với cổ phiếu có giá từ 14 rupiah trở xuống.
- Loại khỏi chỉ số chuẩn các cổ phiếu có sở hữu tập trung cao vào cùng một cá nhân hay tổ chức.
*“Chúng tôi sẽ tiếp tục triển khai các sáng kiến nhằm tăng cường minh bạch, xây dựng thị trường đáng tin cậy hơn và quản trị tốt hơn.” — Jeffrey Hendrik*
Song song, Tổng thống Prabowo Subianto đã họp với người đứng đầu OJK, Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương để bàn giải pháp ổn định thị trường.
Rủi ro với tín nhiệm quốc gia
Ông George Xu, giám đốc nhóm xếp hạng quốc gia của Fitch Ratings, cho rằng những lo ngại mới và đợt bán tháo củng cố các rủi ro mà Fitch đã chỉ ra khi hạ triển vọng tín nhiệm của Indonesia xuống “tiêu cực” hồi tháng 3.
Theo ông, bản thân thông báo tham vấn của MSCI chưa gây tác động tín dụng tức thời đáng kể, nhưng áp lực bên ngoài có thể đẩy chi phí vay của chính phủ lên và bào mòn các tấm đệm tài chính đối ngoại. Với một nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, việc lấy lại niềm tin của dòng vốn quốc tế giờ trở thành nhiệm vụ cấp bách.
