Dừng thi công chưa đầy hai tuần sau lễ khởi công
BDx, đơn vị đã vận hành ba trung tâm dữ liệu tại Indonesia, xác nhận ngày 3/10 rằng công việc tại tổ hợp Jatiluhur đã dừng theo chỉ đạo của thống đốc. Công ty cho biết đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền để hoàn tất các thủ tục cấp phép còn lại, quá trình “diễn ra đúng kế hoạch”, và vẫn giữ mục tiêu đưa giai đoạn đầu vào hoạt động đầu năm 2027 nếu các giấy phép được cấp.
Khu đất rộng 111.000 mét vuông, tương đương khoảng 15 sân bóng đá, nằm cách hồ Jatiluhur chừng 5 km. Ngày 22/9, BDx thông báo đã khởi công tòa nhà đầu tiên trong sáu tòa dự kiến, cung cấp 120 megawatt công suất công nghệ thông tin theo từng giai đoạn. Được đặt tên nội bộ là CGK4, theo mã sân bay của Jakarta, tổ hợp được thiết kế cho điện toán AI mật độ cao.
Hai giấy phép còn thiếu và một thống đốc trước ống kính
Ông Dedi kiểm tra công trường ngày 28/9 và chất vấn các quan chức về hai giấy phép còn tồn đọng. Theo chính quyền Tây Java, ông ra lệnh dừng thi công ngày 30/9 cho đến khi đáp ứng đủ yêu cầu, và ngày 1/10 các quan chức Purwakarta xác nhận hoạt động đã ngừng. Thống đốc cho biết ông đã nêu vấn đề tương tự trong chuyến thăm hôm 28/7, khi yêu cầu các bên liên quan không khởi công trước khi có giấy phép.
“Dự án bị dừng không phải vì vi phạm quy định môi trường. Nó bị dừng vì giấy phép chưa được cấp.” — Dedi Mulyadi
Nổi tiếng với việc ghi lại công việc trên YouTube và Instagram, ông Dedi đã trực tiếp giải thích quyết định với công chúng. Phát biểu tại Bandung ngày 2/10, ông cho rằng sự chậm trễ đến từ đơn vị tư vấn của dự án vì nộp thông tin cần thiết quá chậm, chứ không phải do chính quyền Purwakarta. BDx không trả lời câu hỏi của báo The Straits Times về đơn vị tư vấn mà công ty thuê.
Nguồn nước, tâm điểm của cuộc tranh luận
Vượt ra ngoài chuyện giấy tờ, mối lo thực sự là nước. Các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn tiêu thụ lượng nước khổng lồ để làm mát máy chủ, và tổ hợp Jatiluhur sẽ lấy nước từ một trong những hồ chứa quan trọng nhất đảo Java. Vài con số cho thấy cái giá phải tính:
- Chính quyền Tây Java ước tính nhu cầu nước của dự án có thể lên tới khoảng 384 lít mỗi giây khi chạy hết công suất, tương đương khoảng 33.000 mét khối mỗi ngày, theo truyền thông Indonesia.
- Hồ Jatiluhur là nguồn nước chính cho vùng Đại Jakarta và cho hoạt động tưới tiêu khắp phía tây đảo Java.
- BDx cho biết đã được Công ty Điện lực Nhà nước PLN bảo đảm công suất lưới điện 845 megavolt-ampe cho tổ hợp sáu tòa nhà.
Giới chức cho biết lượng nước trong hạn mức phân bổ của Purwakarta vẫn đủ, và ông Dedi nói công ty sẽ mua nước qua công ty cấp nước khu vực.
Tuy vậy, ông khẳng định người dân và nông dân không được bị ảnh hưởng, nhắc rằng người dân Purwakarta từng hy sinh khi hồ được xây dựng và phải được bảo đảm quyền tiếp cận nguồn nước. Ông yêu cầu công khai báo cáo phân tích môi trường của dự án và mời một học giả của Đại học Indonesia đưa ra đánh giá độc lập.
Cơn sốt trung tâm dữ liệu khắp Indonesia
Việc tạm dừng diễn ra khi ngành trung tâm dữ liệu Indonesia đang tăng tốc để đáp ứng nhu cầu điện toán đám mây và AI. Theo cơ sở dữ liệu ngành DataCenterMap, tính đến tháng 9, Indonesia có 204 cơ sở trung tâm dữ liệu, nhiều nhất Đông Nam Á. Hồi tháng 7, Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Airlangga Hartarto cho biết Indonesia có khoảng 580 megawatt công suất đang vận hành, trong khi các nhà đầu tư quan tâm phát triển thêm 1,3 gigawatt.
Indonesia không đơn độc trước cái giá của cơn sốt này. Malaysia mới đây chứng kiến cuộc biểu tình đầu tiên phản đối một trung tâm dữ liệu vì ô nhiễm và nước, còn nhiều chính phủ trên thế giới đã tìm cách tạm dừng, hạn chế hoặc siết quản lý các cơ sở mới trước lo ngại về giá điện, nguồn nước căng thẳng và áp lực lên cộng đồng địa phương. Viện nghiên cứu năng lượng IESR của Indonesia đã công khai ủng hộ việc tạm dừng dự án Jatiluhur.
Giữa tham vọng và trách nhiệm
BDx dự kiến hoàn thành tổ hợp sáu tòa nhà trong khoảng ba năm và cho biết đang tìm hiểu các phương án năng lượng ít phát thải hơn, trong đó có khả năng hợp tác thủy điện với công ty nhà nước quản lý nguồn nước Perum Jasa Tirta II. Công ty khẳng định vẫn cam kết phát triển có trách nhiệm, hỗ trợ tham vọng AI và hạ tầng số của Indonesia, đồng thời từng phát tín hiệu sẵn sàng niêm yết để huy động vốn mở rộng khắp châu Á.
Thống đốc luôn thận trọng nhấn mạnh rằng ông hoan nghênh đầu tư, miễn là tuân thủ luật lệ. Sự cân bằng ấy có thể định hình giai đoạn tiếp theo của nền kinh tế số Đông Nam Á. Trung tâm dữ liệu hứa hẹn việc làm, nguồn thu thuế và uy tín công nghệ, nhưng cũng cạnh tranh nước và điện với các hộ gia đình và cánh đồng lúa. Tổ hợp Jatiluhur trở thành hình mẫu hay lời cảnh báo sẽ tùy thuộc vào việc những đánh đổi ấy được đo lường và chia sẻ minh bạch đến đâu.

















