Từ một tranh cãi trên mạng đến bản án sinh tử
Anojan Sivarasa đến Saudi Arabia làm việc chưa đầy một năm trước khi bị bắt ngày 2/7/2026. Theo các tường thuật được công bố, tranh cãi nổ ra sau khi một video về một sự việc liên quan đến đoàn hành hương Hindu ở Sri Lanka lan truyền trên mạng. Trong cuộc đối đáp, Sivarasa viết một bình luận bằng tiếng Tamil bị cho là xúc phạm Nhà tiên tri Muhammad. Anh sau đó xóa bình luận và đăng video xin lỗi, nhưng ảnh chụp màn hình đã được chuyển cho nơi làm việc của anh và tiếp tục đến tay nhà chức trách Saudi Arabia.
Các báo cáo cho biết Tòa Hình sự Al-Ahsa ban đầu tuyên Sivarasa 5 năm tù và phạt 3 triệu riyal Saudi theo luật về tội phạm mạng. Sau khi một nỗ lực xin giảm án không thành, phía công tố yêu cầu xem xét vụ việc theo luật Sharia. Đến giữa tháng 9, bản án được nâng lên tử hình. Diễn biến này biến một vụ án phát ngôn trực tuyến thành vấn đề ngoại giao khẩn cấp đối với Sri Lanka, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn về ranh giới giữa việc tôn trọng pháp luật nước sở tại và nguyên tắc tương xứng của hình phạt.
Colombo mở đồng thời mặt trận pháp lý và ngoại giao
Bộ Ngoại giao, Việc làm Nước ngoài và Du lịch Sri Lanka cho biết đã theo dõi vụ việc thông qua Đại sứ quán tại Riyadh và làm việc với phía Saudi Arabia để bảo vệ quyền lợi của công dân. Quốc hội Sri Lanka cũng đã nghe báo cáo về các biện pháp ngoại giao.
Đến đầu tháng 10, Colombo cử một nhóm pháp lý sang Saudi Arabia phối hợp với các luật sư địa phương, trong khi chính phủ tuyên bố sẵn sàng chi trả phí pháp lý.
Một phái đoàn nghị sĩ cũng được kỳ vọng mang theo lời thỉnh cầu khoan hồng của Tổng thống Anura Kumara Dissanayake. Các nghị sĩ Tamil và một số lãnh đạo tôn giáo đã kêu gọi giải pháp nhân đạo, cho rằng lời nói của Sivarasa là sai và gây tổn thương nhưng không nên dẫn tới việc tước đoạt mạng sống. Gia đình anh cho biết đã mất liên lạc trực tiếp trong nhiều ngày và chỉ còn biết chờ đợi thông tin qua các kênh chính thức.
Tranh luận về tính tương xứng của hình phạt và tự do biểu đạt
Vụ án chạm vào một vấn đề nhạy cảm: một quốc gia có quyền bảo vệ trật tự tôn giáo và chuẩn mực xã hội của mình đến đâu, và hình phạt nào là tương xứng với hành vi phát ngôn. Những người bênh vực Sivarasa không phủ nhận nghĩa vụ của lao động nước ngoài phải tuân thủ luật pháp Saudi Arabia. Tuy nhiên, họ cho rằng án tử hình cho một bình luận đã bị xóa và kèm lời xin lỗi vượt quá mức cần thiết để bảo vệ trật tự xã hội.
Xin hãy tha thứ cho lỗi lầm của con trai tôi và đưa nó trở về với chúng tôi.” Rasamanickam Yogalakshmi
Các tổ chức nhân quyền quốc tế từ lâu đã chỉ trích việc Saudi Arabia sử dụng án tử hình với phạm vi rộng. Amnesty International ghi nhận ít nhất 356 vụ hành quyết tại nước này trong năm 2025, mức cao nhất từng được tổ chức này ghi nhận đối với Saudi Arabia. Điều đó khiến những người vận động cho Sivarasa lo ngại rằng thời gian dành cho kháng cáo, vận động ngoại giao và xin ân giảm có thể mang ý nghĩa quyết định.
Lao động di cư và khoảng trống bảo vệ khi khủng hoảng xảy ra
Hơn 245.000 người Sri Lanka được cho là đang sinh sống và làm việc tại Saudi Arabia. Với nhiều gia đình, lao động ở Vùng Vịnh là con đường tìm thu nhập tốt hơn, nhưng họ cũng đối diện khác biệt lớn về pháp luật, tôn giáo, ngôn ngữ và quyền tiếp cận hỗ trợ pháp lý. Một phát ngôn trên mạng được viết tại thời điểm nóng giận có thể tạo hậu quả vượt xa biên giới số, nhất là khi nội dung được chụp lại và chuyển cho nhà tuyển dụng hoặc cơ quan chức năng.
Vì thế, vụ Sivarasa không chỉ là câu chuyện của một cá nhân. Nó đặt ra yêu cầu đối với các nước xuất khẩu lao động phải tăng giáo dục trước khi xuất cảnh, phổ biến rõ những hành vi có thể bị hình sự hóa và xây dựng cơ chế hỗ trợ pháp lý khẩn cấp. Đồng thời, nó cho thấy ngoại giao lãnh sự đôi khi phải làm việc trong khoảng không rất hẹp giữa chủ quyền pháp lý của nước sở tại, áp lực dư luận trong nước và chuẩn mực nhân quyền quốc tế.

















