Pars-2, đôi mắt sắc nét hơn trên quỹ đạo
Ông Salarieh cho biết Pars-2 đã hoàn tất và được đưa vào chương trình phóng, chi tiết sẽ được công bố sau. Những phát biểu trước đó của giới chức Iran, được đưa tin hồi tháng 6, cho thấy bức tranh đầy đủ hơn về vệ tinh này:
- Pars-2 nặng khoảng 150 kg, được chế tạo trên nền tảng vệ tinh 100-150 kg do Trung tâm Nghiên cứu Không gian Iran phát triển.
- Vệ tinh mang hai thiết bị chụp ảnh: một cảm biến màu dạng tuyến có độ phân giải ba mét và một cảm biến hai chiều có độ phân giải bốn mét ở chế độ đơn sắc và tám mét ở chế độ đa phổ.
- Giới chức cho biết kết hợp hình ảnh với kỹ thuật phần mềm có thể nâng độ phân giải hiệu dụng lên tốt hơn 2,5 mét.
Giới chức Iran giới thiệu vệ tinh như công cụ giám sát nông nghiệp, tài nguyên nước, thiên tai và phát triển đô thị, những nhiệm vụ thực sự quan trọng với một đất nước đối mặt hạn hán và động đất. Hiện chưa có ngày phóng hay tên lửa đẩy được công bố, và hiệu quả thực tế của vệ tinh chỉ rõ ràng khi nó lên tới quỹ đạo.
Hai năm mà Tehran gọi là kỷ lục
Ông Salarieh cho biết Iran đã đạt những cột mốc lịch sử ở nhiều chỉ số phát triển ngành vũ trụ, nhờ sự phối hợp giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Thông tin và Truyền thông, các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp dựa trên tri thức. Ông nhấn mạnh Nahid-2, được mô tả là vệ tinh viễn thông đầu tiên của Iran, đã lên quỹ đạo và hoàn thành phần lớn các bài kiểm tra. Vệ tinh được phóng năm 2025 bằng tên lửa Soyuz của Nga, và các thế hệ tiên tiến hơn đang được chế tạo.
Ông cũng nêu việc củng cố các tên lửa đẩy của Iran, ca ngợi hiệu quả của tên lửa Qaem-100, loại dùng nhiên liệu rắn do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo phát triển, và tuyên bố sứ mệnh vệ tinh Chamran thành công hoàn toàn. Đây là tuyên bố của giới chức Iran; dữ liệu theo dõi độc lập về tình trạng hiện tại của các vệ tinh còn hạn chế.
Tên lửa nặng hơn, quỹ đạo cao hơn
Theo ông Salarieh, một cột mốc khác là khối tải nặng nhất từng được phóng bằng tên lửa Simorgh do Bộ Quốc phòng phát triển. Ông cho biết phần mềm mô phỏng khối chuyển quỹ đạo Saman, do Viện Nghiên cứu Không gian thiết kế, đã được thử nghiệm trong chuyến bay đó.
Khối Saman có nhiệm vụ đưa vệ tinh từ quỹ đạo thấp lên quỹ đạo cao hơn, năng lực mà Iran cần cho vệ tinh viễn thông ở quỹ đạo địa tĩnh, và các phiên bản tiên tiến hơn đang được chế tạo.
Chính những bước tiến này khiến các chính phủ phương Tây lo ngại. Các đánh giá tình báo Mỹ cho rằng việc phát triển tên lửa đẩy vệ tinh của Iran, trong đó có Simorgh, có thể rút ngắn thời gian chế tạo tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nếu Iran muốn, vì công nghệ tương đồng. Pháp, Đức và Anh nhiều lần lên án các vụ phóng của Iran với cùng lý do. Tehran bác bỏ những lo ngại này, khẳng định không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân và khám phá vũ trụ là quyền chủ quyền của mình.
Tái thiết sau chiến tranh
Thông báo cũng cho thấy Iran quyết tâm tiếp tục sau cuộc xung đột năm nay. Trong các cuộc không kích bắt đầu từ cuối tháng 2, các vụ nổ đã phá hủy Trung tâm Nghiên cứu Không gian Iran ở Tehran vào giữa tháng 3, theo tạp chí Science, vốn lưu ý giới phân tích gắn một phần hoạt động của trung tâm với phát triển tên lửa đạn đạo. Giới chức Iran mô tả các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở khoa học là tấn công vào nghiên cứu dân sự.
Ông Salarieh cũng cho biết mẫu đầu tiên của chòm vệ tinh Shahid Soleimani, một mạng lưới vệ tinh viễn thông, đã được giới thiệu năm ngoái nhân dịp kỷ niệm Mười ngày Bình minh, và dự án, một trong những dự án vũ trụ quan trọng nhất của Bộ Thông tin và Truyền thông, vẫn đang được xây dựng. Với Iran, một chòm vệ tinh tự chủ hứa hẹn hệ thống liên lạc độc lập hơn, dù nó cũng làm gia tăng mối lo của phương Tây về năng lực lưỡng dụng.
Giữa khoa học và nghi ngại
Chương trình vũ trụ của Iran luôn vận hành theo hai hướng: hướng dân sự do Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Cơ quan Vũ trụ phụ trách, và hướng quân sự do Vệ binh Cách mạng dẫn dắt. Chính phủ của Tổng thống Masoud Pezeshkian nhấn mạnh các mục tiêu dân sự, từ quan sát Trái Đất đến viễn thông, và coi hợp tác với Nga là bằng chứng về tính chính danh quốc tế.
Thế nhưng trong công nghệ vũ trụ, ranh giới giữa mục đích hòa bình và quân sự rất mong manh. Một vệ tinh chụp ảnh đồng ruộng cũng có thể chụp căn cứ quân sự, và một tên lửa đưa vệ tinh lên quỹ đạo về nguyên tắc cũng có thể mang đầu đạn. Khi Pars-2 chờ ngày phóng, câu hỏi không chỉ là nó có lên được quỹ đạo hay không, mà còn là Iran và các đối thủ có đủ niềm tin để nhìn những vụ phóng như vậy là khoa học thay vì mối đe dọa.

















